Bizimlə əlaqə

Müsahibə

`Twitter`də pay sahibi olan azərbaycanlı: `Pulu düşünsəydim, uğur qazana bilməzdim`– EKSKLÜZİV

Yayımlandı

da

“Azərbaycanda “follow” etdiyim maraqlı insanlar var”

“Twitter”in uğurlarında pay sahibi olan azərbaycanlı gənc Tural Bədirxanlı  Hafiztimes.com-ın suallarını cavablandırıb.

Həmin müsahibəni təqdim edirik:

Qeyd: Tural Bədirxanlı 1986-cı ildə Quba rayonunda dünyaya göz açıb. Quba Özəl Türk Liseynin məzunudur. 2002-ci ildə İndoneziyada keçirilən dünya fənn olimpiadasının fizika fənni üzrə qızıl medal mükafatçısıdır.

T.Bədirxanlı Türkiyədənin Boğaziçi universitetinin fizika fakültəsində təhsil alıb. O, daha sonra təhsilini ABŞ-da Massaçusets Texnologiya İnstitutunda (MİT) davam etdirib. İki ilə yaxın “Google” kimi nəhəng şirkətdə çalışıb. Bir müddət sonra 2 nəfərlə birlikdə “Namo Media” interaktiv reklam proqramını təsis edib. 2014-cü ilin 7 iyun tarixində isə dünyanın ən məşhur sosial şəbəkələrindən olan “Twitter” “Namo Media”nı satın alıb. T.Bədirxanlı hazırda “Twitter”in Nyu-Yorkdakı ofisində çalışır.

-Tural bəy “Twitter”də fəaliyyətiniz nədən ibarətdir?

-Hazırda “Twitter”də “Moments” komandasında çalışıram. Məqsədimiz yeni “Twitter” istifadəçilərinə hazırda dünyada baş verən hadisələr haqqında hekayələr (story) danışmaqdır. Adi “Twitter” istifadəçisi gərək maraqlı insanları izləsin (follow) ki, onların yazdıqları informasiyalardan xəbər tuta bilsin. “Twitter”ə yeni qoşulanlar bilmirlər ki, hansı insanları izləyib, məlumat əldə etsinlər. Bu zaman onlar bir az çətinliklə üzləşirlər.

“Story”- biz ona “Moments” deyirik. Bu, hazırda “Twitter”də paylaşılan “twitt”lərin kolleksiyasıdır. Bizim məqsədimiz bütün bu məlumatlar toplusunu yeni istifadəçilərə göstəməkdir. Məsələn, prezident seçkiləri zamanı hər kəs “Twitter”dən daha çox istifadə edir. Əgər siz həmin vaxt prezident seçkiləri ilə əlaqədar olan “Twitter –Moments”i izləsəniz, o zaman həmin seçkilərlə bağlı görmədiyiniz-bilmədiyiniz maraqlı adamların dəyərli “twitt”lərini görə biləcəksiniz. Hazırda dünyada texnologiya sahəsində “Artificial Intelligence” (Süni intellekt) böyük trendlərdən biridir. Biz bu texnologiyalardan istifadə edərək istifadəçilərin diqqətini cəlb edəcək xəbərləri, hekayələri seçib spesifik formada göstəririk.
Bu komandada rolum “Moments personalization” yönündə bütün işlərə başçılıq etməkdir. Spesifik olaraq “Artificial Intelligence” texnologiyalarından istifadə edərək istifadəçinin maraq dairəsi daxilində milyonlara “twitt” və minlərlə “moment”lərdən istifadə edərək onlara “Twitter”də hal-hazırda baş verənlər haqqında məlumat verməkdir.

-“Twitter”in ən böyük rəqibi hansı sosial şəbəkədir?

– Əsilində “Twitter” digər sosial şəbəkələrdən xeyli fəqlidir. Birincisi, “Twitter”in məqsədi xəbərdir(news platforması). “Twitter” özünü sosial şəbəkə kimi görmür və heç kəsə də nümayiş etdirmir. Əgər siz hazırda baş verənlər haqqında görmək, öyrənmək istəyirisinzsə, bu vaxt “Twitter”ə müraciət edirsiniz. “Twitter” başqa sosial şəbəkələrdən tamamilə fərqli formatda işləyir. Məhz bu səbəbdən “Twitter” xüsusi əhəmiyyətli rola sahibdir. “Twitter”lə əslində birbaşa rəqabət yoxdur.

-Gələcəkdə yeni sosial şəbəkə yaratmaq planınız varmı?

-Dünyada kifayət qədər sosiyal şəbəkə mövcuddur və yenisinə ehtiyac yoxdur. Amma şirkət qurmaq mümkündür. Hazırda işim “Twitter”dəki “moments” layihəsini genişləndirməkdir. Əvvəllər biz bu məhsulu yalnız xüsusi ölkələrə təqdim edirdik. İndi isə müasir texnologiyalardan istifadə edərək daha çox ölkələrə təqdim etmək istəyirik. Hazırda diqqətimi bu işin üzərinə cəmləşdirmişəm.

-Belə fikirlər var ki, “Twitter”ə maraq azalıb? Bu doğrudurmu?

-“Twitter” hər rüb istifadəçilərin sayı ilə bağlı rəqəmlər açıqlayır. Həmin rəqəmlərə baxsaq son üç- altı ayda istifadəçilərin sayının çoxaldığını görəcəksiniz. Yəni, demək istəyirəm ki, “Twitter”ə maraq azalmayıb, əksinə artıb. Bu böyümənin səbəbi “Twitter”in daha çox fokslu olmasıdır.

-Sizi “Twitter”də pay sahibi kimi təqdim edirlər.

-“Twitter” publik şirkətdir. Yəni istənilən insan “Twitter”in hissəsini satın alıb, pay sahibi ola bilər. Bu, elə də böyük bir şey deyil. Ümumiyyətlə “twitter”də çalışanların hamısı onun pay sahibidir. Buna görə də “Twitter”də pay sahibi olmaq qeyri-adi bir şey deyil.

-Deməli siz də “Twitter”in rəhbərlərindən hesab olunursunuz…

-Mən “Twitter”-in Executive (İcraçı) komandasında deyiləm. Həmin komanda daha çox San-Fransiskodadır. Cəmi 5-10 nəfərdən ibarətdir. Cek Dorsi şirkətə geri döndükdən sonra xeyli dəyişikliklər oldu. Bizim qurduğumuz “NamoMedia” şirkətinin investorlarından biri hazırda “Twitter” rəhbərliyində təmsil olunur. Həmin komandanın bəzi üzvləri ilə yaxın münasibətim var. Amma birbaşa olaraq mən “Twitter”in rəhbər komandasında təmsil olunmuram.

– Tural Bədirxanlının hədəfləri nədən ibarətdir?

– Fikrimcə, həm yaşadığımız vaxtda, həm də Silikon Vadisində texnologiyanın rolu getdikcə artır. Xüsusi olaraq Amerikada, Nyu-Yorkda Silikon Vadisində bu texnologiyalardan istifadə edərək insanların gündəlik problemlərini həll etmək üçün böyük imkanlar var. Məqsədim bu imkanlardan istifadə edərək problemlərin kiçik bir qismini həll etməkdir.

-Artıq bir neçə ildir ki, “Twitter”də fəaliyyət göstərirsiniz. Bu illər ərzində ən böyük uğurunuz nə olub?

– Bizim şirkət “Twitter” tərəfindən alındıqdan sonra bir il müddətində bizim texnologiyani inteqrasiya etməklə məşğul olduq və bu gün bizim məhsuldan on minlərlə şirkət istifədə edir. “Moments” layihəsindı çalışmağa başladıqdan sonra gördüyümüz işlərin nəticəsində istifadə faizini 40-50% artırmışıq. Bu yöndə işimiz daha da sürətlənir. Bununla yanaşı bir neçə uğurlu şirkətə “angel” investisiya etmişəm.

-Süni intellekt sahəsindəki fəaliyyətiniz barədə oxucularımıza ətraflı məlumat verməyinizi istərdik.

-Hazırda süni intellekt dünyada ən böyük trendlərdən biridir. Bütün sahələrdə süni intellekt bu və ya digər formada istifadə olunur.
Məsələn, “Google” axtarışları zamanı süni intellekdən istifadə olunur. Özü idarə olunan maşınlarda da süni intellektdən istifadə olunur. Süni intellektin çox geniş istifadə sahələri var. Bu, sosial şəbəkələrdə də tətbiq olunur. İstifadəçilərin maraqlarını başa düşür, nəzərə alır və onları maraqlandıran kontenti təqdim edir. “Facebook”da süni intellektdən istifadə olunur. Dostlarınızın şəkillərini paylaşdığınız zaman “tag” etmədiyiniz adamın adı sizə təqdim olunur. Bu zaman süni intellekt vasitəsi ilə üz cizgilərindən həmin insanın kim olduğu müəyyənləşir.

– “Facebook”dan sizə iş təklif gəlsə gedərsinzmi?

-Mənim əsas fikrim şirkət qurub dünyada mövcud vacib olan problemləri həll etməkdir. Ola bilər ki, bu müddət ərzində hansısa şirkətlərlə əməkdaşlıq edim. Bu, mümkündür. Ancaq məni problemlər və onların həlli yolları maraqlandırır.

-Problemlərin həllini deyəndə nəyi nəzərdə tutusunuz?

-Məsələn, onlarla və yüzlərlə kilometr sahəsi olan bir fermer öz sahəsində gündəlik nə olub keçir bilmək istəyir. Məsələn, bir tərəfdəki ağaclar qurumağa başlayıb və s. “Drone” texnologiyaları və sünni intellekt istifadə edərək sahəsinin hər bir küncündə nə baş verir haqqında məlumatı həmin anda birbaşa çatdırmaq mümkündür. Problem sahəsi çox genişdir və onların həllində çox böyük imkanlar var.

-Sizcə, “Facebook”un rəhbəri Mark Zukerberqin uğur sirri nədir?

-Mən “Facebook”dan 2004-cü ildən istifadə etməyə başlamışam. “Facebook” yarandığı zaman əslində nə olduğunu dəqiq bilmirdim. O vaxt “Facebook” sadəcə olaraq universitet, məktəb dostlarının profillərinə baxıb, onların hansı dərsləri keçdiyini görmək üçün platforma idi. Amma geniş kontekstdə yanaşsaq “Facebook” sosial medianın yaranmasında çox böyük rol oynadı.

“Facebook”un yaranması doğru zaman və doğru yerdə, həm də texnologiya və trendlərin inkişafı ilə üst-üstə düşdü. Bununla yanaşı Zukerberq məhsulunu düzgün formada ixrac edə bildi. Yəni məhsulun illik ivolyusununa baxsaq, demək olar ki, “Facebook” sosial medianı “define” elədi. Buna görə də çox uğur qazandı. “Facebook”un adı sosial media ilə sinonim oldu. “Facebook”a “social network” olaraq uzun müddət rəqib olmayacaq.

– Qubadan Amerikaya, Silikon Vadisinə necə getdiniz? Bu sualın cavabı oxucularımız üçün çox maraqlı olar…

-Qubada orta məktəbdə təhsil aldığım illərdə heç vaxt fikirləşmirdim ki, nə vaxtsa belə bir işlə məşğul olaram, yaxud Silikon Vadisində çalışaram. Amma mən həmişə getdiyim yönü hiss etmişəm. Hansı tərəfə yönəlməyin daha maraqlı ola biləcəyini özüm müəyyənləşdirə bilirəm. Qubadan sonra mən Türkiyəyə təhsil almağa getdim. Türkiyədə bəzi dostlarım Amerikada təhsil almaq üçün müracit edirdilər, universitetlərə qəbul olurdular. Fikirləşdim ki, mən də Amerikaya getsəm orada özümü inkişaf etdirib, gələcəkdə görəcəyim işlər üçün böyük imkanlar eldə edərəm. Və beləcə bu imkandan istifadə etdim. Amerikada Massaçusets Texnologiya İnstitutuna (MİT) qəbul oldum. Həm universitetdə oxuduğum müddətdə, həm də məzun olduqdan sonra Silikon Vadisinə getdiyim zaman fikirləşirdim ki, ətrafımdakı imkanlardan istifadə etməliyəm. Haradasa bir yerdə işləyib, sadəcə maaş alaraq sakit bir həyat sürmək istəmirdim. Mən həmin mühitin imkanlarından daha çox istifadə etmək etmək istəyirdim. Gördüm ki, Silikon Vadisində böyük imkanlar, nüfuzlu investorlar, təcrübəli şirkət rəhbərləri var. Fikirləşdim ki bu imkanlardan istifadə etməliyəm. Bu çox vacibdir. Hər bir insanın həyatında belə imkanlar olur. Bəzi insanlar risk götürmək istəmir, bəziləri isə daha çox risk edir.

-Elmi fəaliyyətlə məşğul olursunuzmu?

-Təkcə elm üçün belə bir fəaliyyətlə məşğul olmaq mənə maraqlı deyil. Məni daha çox cəlb edən həmin kəşflər, texnologiyaların real həyatda istifadəsi, onların bu gün insanların problemlərini həll etməsidir.

-Azərbaycanlı “twitter” istifadəçilərinin fəaliyytini necə dəyərləndirirsiniz?

-“Twitter”in istifadəçi bazası Azərbaycanda çox da böyük deyil. Amma “Twitter”in Azərbaycanda özünə məxsus istifadəçiləri var. Mənim də “follow” etdiyim çox maraqlı insanlar var. Onlar adi insanlar deyil. Maraqlı fikirləri olan insanlardır. Kiçik olsa da Azərbaycanda maraqlı istifadəçi bazası var.

-Ölkəmizdə İT sahəsinin inkişafı ilə bağlı hansı addımlar atılmalıdır?

-Bunun üçün biz bu sahədə böyük təcrübələri olan, uzun yol qət etmiş ölkələrlə inteqrasiya etməliyik. Əgər biz texnologiya sahəsini inkişaf etdirmək istəyiriksə, Silikon Vadisi ilə çox yaxından inteqrasiya etmək lazımdır. Məsələn, İsrailə baxsaq görərik orada milyard dollarlıq dəyəri olan şirkətlər yaradılır. Bu prosses hələ beş-on il öncədən start götürüb. Onlar Silikon Vadisindəki texnologiya şirkətlərinə çox yaxından inteqrasiya ediblər.

Məsələn, “Google”nin, “Microfsoft”un və digər şirkətlərin 2005-2006-ci ildən orada ofisləri fəaliyyət göstərir. Nəticədə həmin insanlar həm də gedib Silikon Vadisində çalışırlar, oradan çıxdıqdan sonra hər şeyi öyrənmiş olurlar. Bundan sonra özləri nəsə iş görməyə, yaratmağa başlayırlar. Beləliklə həmin sənaye inkişaf edir. Fikrimcə, biz də texnologiya sahəsini inkişaf etdirmək istəyiriksə, həmin ölkələrə yaxından inteqrasiya etməliyik.

-Gələcəkdə Azərbaycanda bu sahəni inkişaf etdirmək planınız varmı?

-Əgər biz indi Azərbaycanda sənayenin inkişafından danışırıqsa, gərək dünya bazarına xitab edək. Bu zaman fikirləşdiyimiz miqyas dünya bazarı səviyyəsində olsun. Bu yöndə addım atmaq lazımdır. Mən arada bir Azərbaycana gedib-gəlirəm. Azərbaycan bazarı üçün xüsusi olaraq nəsə etmək hazırda mənim üçün maraqlı deyil. Mən daha çox dünya miqyaslı problemlərdən bəhs edirəm. Azərbaycanda hansısa bir iş görmək istəyiriksə, bu miqyasda düşünmək lazımdır. Azərbaycanda olan bəzi dostlarım, tanışlarım dünya miqyaslı layihələr haqqında düşünürlər. Bəzən onlarla əlaqə saxlayıb, kömək etməyə çalışıram. Fikrimcə, sənayenin inkişafı böyük dünya bazarına açılmaqla mümkündür.

-Gənclərin perspektivlərini necə dəyərləndirirsiz?

Azərbaycanda çox ağıllı gənclər var. Amma tək ağıllı olmaq kifayət etmir. Bununla yanaşı gənclərin əllərində bir qədər imkanlar olmalıdır. Bunun nəticəsində onlar daha böyük miqyaslı işlər görə bilərlər. Risk etmək üçün istəkli olmalıdırlar. Bəzən bu heç də asan olmur. Silikon Vadisindəki şirkətlərin bəlkə də 95 faizi bağlanır. Bu şirkətlərin rəhbərləri də ağıllı insanlardır. Dünyanın fərqli yerlərindən gəlirlər. Burada müəyyən işlər görürlər. Bəlkə də investisiya götürürlər. Amma buna baxmayaraq, həmin şirkətlər batır. Azərbaycanda da ağıllı insanlara imkanlar yaradılsa, Silikon Vadisi, Amerika ilə daha çox inteqrasiya edilsə, bu zaman həmin şirkətlərin uğurlu olma ehtimalları yüksək olacaq. Məsələn, əvvəllər görmədiyiniz şirkətlər indi üzə çıxır. Kiçik ölkələrdən böyük şirkətlər çıxır. Azərbaycanda böyük şirkətlərin yaradılması mümkündür. Bunun üçün ulduzların bir xətt üzrə düzülməsi vacibdir.

-Azərbaycanlı gənclər Amerikada hansı çətinliklərlə üzləşir?

-Azərbaycandan bir gənc Amerikaya gəldiyi zaman ən çox çətinlik çəkdiyi məqamlardan biri buranın mədəniyyəti, insanların münasibətidir. Bunu öyrənmək, bilmək vacibdir. Əgər Amerikada biznes qurmaq istəyirsənsə, əvvəlcə bunları bilməli, inteqrasiya olunmalısan. Silikon Vadisində qaydalar çox qəddardır. Orada bir investorla danışan zaman bəlkə də həmin şəxs gün ərzində 50 idea üzərində çalışır. Bəzi investorların yanına gedib layihə barədə məlumat verirlər. Amma o, qətiyyən razı qalmır. Bəzi investorlar heç bir ideayanı bəyənmir. Göründüyü kimi burada uğur qazanmaq o qədər asan məsələ deyil.

-Siz Silikon Vadisində hansı çətinliklə üzləşmisiniz?

-Əlbəttə, çətinliklə üzləşmişəm. Çalışdığım “Google”dan ayrıldıqdan sonra on ay müddətində kiçik komandamızla birlikdə oldum. Həmin vaxtlar biz heç investisiya ala bilmədik. Hazırladığımız məhsullardan heç nə əldə etmədiyimiz vaxtlar da olub. Fikrimcə, hər bir insan belə məqamlara qarşılaşır.

-Uğur qazanmağınızda sizə kimlər dəstək oldu?

-Dostlarım həmişə mənə mənəvi dəstək olub. Ailəm də həmçinin hər zaman yanımda olub, dəstək göstəriblər. “Google”də çalışdığım illərdə özümə müəyyən məbləğdə resus toplamışdım ki, oradan çıxdıqdan sonra istədiyim işlə məğul olum.

-Doğulub boya-başa çatdığınız Qubanı necə xatırlayırsınız?

-Qubadan ayrılanda 16 yaşım vardı. O vaxta kimi Qubadan başqa heç bir yerdə yaşamamışdım. Qubadan İstanbula getdim. Oradan da Amerikaya. Quba ilə bağlı maraqlı uşaqlıq xatirələrim var. Həmin günləri xatırlayıram. Ailəm indi Bakıda yaşayır. Azərbaycana gələndə Qubaya istirahət etmək üçün gedirəm. Qohumlarımı ziyarət edirəm.

-İş təklifləri alarkən nələrə diqqət yetirirsiniz?

-Hazırda Amerikada mühəndislər üçün yaxşı imkanlar möcvuddur. Onlar ən çox maaş alan qrupa daxildirlər. Mühəndislik Amerikada çox populyardır. “Google”də çalışan 10 il təcrübəli mühəndis bir il ərzində 400 min dollar pul qazanır (40%-ni hökümətə vergi ödəyir). Əslində Silikon Vadisində həyat çox bahadır. Həmin məbləğ burada elə də yüksək hesab edilmir. Silikon Vadisində şirkət qurmuş ən pullu adamlar bir vaxtlar yüksək məbləğdə pullar qazanmaq üçün bu sahələrə girişməyiblər. Çünki kiçik şirkət qurulduğu zaman onun resursu olmur ki, işçilərinə yüksək məbləğdə maaş versin. Biz də əvvəllər şirkət qurduğumuz zaman öz işçilərimizə az məbləğdə maaş verirdik. Əsas pul deyil. İnsanları böyük miqyaslı ideaları motivə edir.

Məsələn, “whatsapp”ın 50 işçisi və cəmi 8-10 milyon vəsaiti var idi. Yeni başlayanda işçilərə böyük məbləğdə pul vermək mümkün deyildi. Daha sonra “whatsapp” satıldıqdan sonra demək olar ki, işçiləri də milyonlar qazanmağa başladılar.

-“Google”yə yenidən qayıtmaq istərdinizmi?

-“Google” Silikon Vadisində böyük nüfuza sahibdir. İki il orada çalışmışam. Silikon Vadisində bütün işlərdə “Google”nin bu və ya digər rolu olur. “Google”yə qayıtmağım bundan sonra görəcəyim işlərdən asılıdır. Yenidən əməkdaşlıq mümkündür.

-“Twitter”də sizdən başqa azərbaycanlı çalışırmı?

-Azərbaycan buradakı insanların çoxuna eqzotik yer kimi görünür. Onlar Azərbaycanla çox maraqlanırlar. Bura insanlar fərqli ölkələrdən gəldikləri üçün hər şeyə pozitiv yanaşırlar. Azərbaycan haqqında da çox pozitiv fikirdədilər. Bildiyim qədəri ilə məndən başqa “Twitter”də başqa azərbaycanlı çalışmır.
Hansısa bir iş görmək, hansısa bir rola sahib olmaq üçün birincisi insan maraqlı olduğu sahədə özünü inkişaf etdirməlidir, öyrənməli və böyüməlidir. Həmin sahə ilə uzun müddət məşğul olan adamlarla ünsiyyətdə olmalıdır. Bununla yanaşı imkanlardan istifadə etməyi, risk etməyi bacarmalıdır. Bəzən bu addımlar nəticə verməyə bilər. Çox vaxt da belə olur.
Gənclərimiz unutmamalıdırlar ki, ilk dəfə heç kim uğur qazana bilmir. Üzərlərində çalışsalar, həvəsdən düşməsələr gec də olsa uğur qazanmaq mümkündür.

-İş rejimin necədir?

-Texnoloji şirkətlərin əksəriyyətində işə gəlmək və yaxud getmək üçün dəqiq saat olmur. Daha çox gördüyün işin nəticəsi əsas götürülür. Adətən insanlar saat 9-12 arası işə gəlirlər. Axşam saat 6-8, bəzən də 9-da işdən çıxırlar. Burada heç kəs dəqiq vaxt təyin etməyib ki, bu vaxta da işə gəlməlisən.

-Sonda gənclərimizə hansı məsləhətləri vermək istərdiniz?

-Gənclik illərində insanlar bəzən özlərinə ciddi məsuliyyət hiss etmirlər. Gənclik iş qurmaq, şirkət yaratmaq, uğur qazanmaq üçün ən yaxşı vaxtdır. Ailə qurulduqdan sonra insanların düşüncələri də dəyişir.

Gənc vaxt risk etmək lazımdır. Səhv etməkdən də qorxmamalıdırlar. İngilis demişkən “bold” olmaq lazımdır. Gördüyünüz iş günün axırında alınsa da, alınmasa da sonradan bu böyük qazanc olacaq. İllər sonra dönüb geriyə baxanda yalnız gördüyünüz maraqlı işlər gözünün önünə gələcək.

Hafiz Əhmədov

Müsahibə

NASA-da işləyən,“MARS”da olan azərbaycanlı: “Yadplanetlilər yerə enib” (EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Azərbaycan mənim Vətənimdir”

“Süni intellekt heç vaxt insan amilini üstələməyəcək”

“Əks təqdirdə, 50 il sonra doğma planetimizin qorxunc mənzərəsini görəcəyik”

“Bakıda böyümək bir xoşbəxtlik idi”.

 “Öz doğma Azərbaycan dilimi eşidəndə zövq alıram”

Allen Mirdirov – Azərbaycan əsilli ABŞ aerokosmik mühəndisi və ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin zabiti. 2010-cu ildən bəri ABŞ-ın Milli Kosmik Agentliyində (NASA) çalışır. Hazırda NASA-nın Merilanddakı Goddard Kosmik Uçuş Mərkəzində (Space Flight Center) aerokosmik mühəndis və nəzarətçidir. O, Amerika Milli Aerokosmik Agentliyinin (NASA)“Hİ-SEAS” (Hawaii Space Exploration Analog and Simulation) proqramı çərçivəsində Marsa uçmaq üçün seçilən 6 astronavtdan biri olub. Havayda başlayan Marsa şərti 8 aylıq uçuş zamanı ekipaj üzvləri planetlərarası kosmik gəmini imitasiya edən xüsusi kapsulda qalıblar. Bir neçə ay öncə isə Allen Moskvada dörd aylıq “SIRIUS-19” eksperimentində iştirak edib. Əsas məqsədi uzun müddət təcrid vəziyyətində qalmanın kosmonavtın psixoloji və fizioloji vəziyyətinə təsirini müəyyən edən eksperment zamanı əldə olunmuş məlumatlar Beynəlxalq Kosmik Stansiyada və kosmosda istifadə ediləcək. A. Mirqədirov həmçinin NASA-nın Goddard Kosmik Uçuş Mərkəzində Telekommunikasiya Şəbəkələri və Texnologiyaları şöbəsində müdir vəzifəsində çalışır. Qeyd edək ki, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin (HHQ) 40 yaşlı zabiti, komandanın bort mühəndisi Allen Mirqədirov Bakıda dünyaya gəlib. 10 yaşında ikən ailəsi birlikdə ABŞ-a köçüb.

Allen Mirqədirov HafizTimes.com-a eksklüziv müsahibə verib. O, müsahibə zamanı bir çox önəmli məsələlərdən söhbət açıb, Azərbaycana olan sevgisini ifadə edib.

 Bakı şəhərindəki 145 saylı orta məktəbdə təhsil almışam.(8-ci kilometr qəsəbəsi) Uşaqlıq illərim Bakıda keçib. O illəri yaxşı xatırlayıram. Həqiqətən də düşünürəm ki, dünyada ən yaxşı uşaqlıq illəri keçirmişəm. Uşaqlıq dostlarım, möhtəşəm qonşularım, Bakıda yetişən dadlı meyvələr, ləziz yeməklər hər zaman ən yaxşı dövr kimi yaddaşımda yaşayacaq. Bakıda böyümək bir xoşbəxtlik idi. Belə bir təcrübəyə sahib olduğum üçün çox şanslıyam. Bəzi qonşularımızla bu günə qədər də dostluq edirəm. Mənim üçün böyümək hər gün futbol oynamaq və hərdən dəcəllik etmək idi. Ancaq Bakıda böyüməyin ən yaxşı tərəfi dostlarımız və qonşularımızla qurduğumuz möhkəm bağlardır.Bu əlaqələrimiz ömrümüz boyu davam edəcək.  5-7 yaşında iki övladım var. Valideynlərim, bacım və iki gənc qardaşım var. Hamısı Bakıda doğulub böyüyüblər. Hazırda valideynlərim və qardaşlarım Avropada yaşayır. Bacım və bir ABŞ-da yaşayırıq.

-Bəs Azərbaycan sizin ailə üçün nə məna ifadə edir?

-Azərbaycan mənim ailə üzvlərimin dünyaya gəldiyi bir yerdir. Bizim Vətənimizdir! İnanıram ki, biz dünyanın ən yaxşı şəhərindən – Bakıdan gəlmişik. Ora kimi başqa bir yer mövcud deyil. Həmişə köklərimizi xatırlayacağıq.

-Bakını necə xatırlayırsınız?

-Yaxşı xatırlayıram ki, yayda Bakıda hava çox isti olurdu.  Amma siz həmişə Xəzər dənizinin sahilindəki gözəl çimərliklərdən birinə gedə bilərsiniz. Ailə olaraq getdiyimiz bəzi çimərlikləri – Şıxovo və Bilgəhi yaxşı xatırlayıram. Bakıda dörd fəsil vardı: qış, yaz, yay və payız. Qışda qar yağardı, yazda çiçəklər açardı, yayda hava həddindən çox isti keçərdi, payızda bol miqdarda yağış və xəzan olardı. Bakıda ilin hansı fəslini yaşamağımızdan aslı olmayaraq hər şey çox gözəl idi. Mən yayda Bakıda yetişən meyvələrin əhatəsində böyüdüm.

-NASA məcaranız necə başladı?

– San Diego Dövlət Universitetini (SDSU) Aerokosmik mühəndislik ixtisası üzrə magistr dərəcəsi ilə bitirdim.  Bundan sonra başa düşdüm ki,  mənim məqsədim NASA tərəfindən işə götürülməkdir. Buna görə də, NASA-da işləmək istəyərkən bir neçə yüksək maaşlı iş təkliflərini də rədd etdim. Müraciətimdən on ay sonra NASA-dan iş təklifi ilə bağlı bir zəng gəldi. Mən də dərhal iş təklifini qəbul etdim. O vaxtdan bəri burada çalışıram.

-Bütün bu uğurlarınızı nəyə borclusunuz?

-Həyatda indiyə qədər qazandığım əksər uğurlarıma görə həm yüksək təhsili, həm də övladlarının bütün cəhdlərini dəstəkləyən valideynlərimə borcluyam. İkincisi isə Bakıdakı 145 nömrəli məktəbdə oxumaqla başlayan və ömrüm boyu davam edən yüksək keyfiyyətli təhsilə borcluyam.  İnanıram ki, 1980-ci illərdə Bakıda böyüyərkən aldığım şəxsi təcrübələr, savadlı müəllimlərim, onların keyfiyyətli təlim metodları və ailəmin dəstəyi mənim gələcəyimin formalaşmasında əvəzsiz rol oyanyıb.

-NASA-dakı adi iş gününüzü necə təsvir edərsiniz?

-Mən NASA-nın Goddard Kosmik Uçuş Mərkəzində Telekommunikasiya Şəbəkələri və Texnologiyaları şöbəsində də işləyirəm. Dünyadakı peyklər və yer stansiyaları arasındakı müxtəlif telekommunikasiya əlaqələrinin yaradılması, saxlanması, yenilənməsi, izlənməsi və problemlərinin aradan qaldırılmasına görə məsuliyyət daşıyırıq. Sadəcə olaraq, vaxtımın böyük hissəsini işçilərimi həvəsləndirməyə, tapşırıqları yerinə yetirmələrinə sərf edirəm. Mənim vəzifələrimdən digəri isə şöbəmizin də daxil olduğu Yerin monitorinqi, radio tezliyi və optik rabitə və gələcək rabitə texnologiyasının inkişafı ilə bağlı çoxsaylı layihələrə nəzarət etməkdir.

– NASA-da çalışmağın ən çətin tərəfi nədir?

-Düşünürəm ki, NASA-da çalışmağın ən çətin tərəfi işin inzibati və bürokratik yanlarıdır. NASA Amerika Federal Hökumət Agentliyi olduğuna görə, fəaliyyət göstərməsi üçün Prezidentdən və Konqresdən maliyyə almalıdır. Prezident və ya Konqres NASA-nın maliyyəsini azaltmaq qərarına gəlsə, NASA-nın çox sayda işçisi iş yerlərini itirmək təhlükəsi ilə üzləşə bilər. Bundan başqa, keçmişdə olduğu kimi bəzi proqramların maliyyələşdirilməməsi və ya ləğv edilməsi ilə bağlı hər zaman narahatlıq mövcuddur.

-Süni intellektin gücü insanları ötüb keçəndə və məntiqlə irəliləyəndə bu bizim üçün tamamilə faydalı olacaq, yoxsa fəlakət…?

-Çox yaxşı bir sualdır. Şəxsən mən inanıram ki, süni intellekt bütün incəliklərindən asılı olmayaraq heç vaxt insan amilini üstələməyəcək. Xüsusilə, süni intellekt  yaşamaq üçün əsas olan əmz-səbr, inam, ümid, birlik-bütövlük və digər vacib insani keyfiyyətlərə sahib ola bilməyəcək. Bu səbəbdən də bəşər övladı bu münaqişədə (əgər baş verərsə) həmişə üstün bir pilləyə (bir az da olsa) sahib olacaq. Səmimi qəlbdən ümid edirəm ki, biz heç vaxt insanlar və robotlar arasındakı qarşıdurma mövqeyinə çatmamalıyıq.

– Uzaq bir yerdə insanların yaşadığı bir qalaktikanın mövcudluğuna inanırsınız?

-İnanıram ki, digər planetlərdə və qalaktikalarda da insanlardan fərqli bir formada olsa da həyat var.

-Sizin yad planetlilər nəzəriyyəniz və buna olan inancınız necədir?

-İnanıram ki, yadplanetlilər mövcuddur və keçmişdə onların bir neçə qrupu yerə baş çəkiblər. Bu cür fikirləri nəzərə almamaq üçün sadəcə olaraq hər qitədə çoxlu tarixi sübutlar mövcuddur.

-Yad planetlilərin mövcudluğu barədə konkret olaraq nə düşünürsünüz? Biz yadplanetlilər tərəfindən izlənilirik?

-Mən mütləq şəkildə düşünürəm ki, onlar mövcuddur. Çox ehtimal ki, izlənilirik də! İnsanların müxtəlif elmi tədqiqatlar apararkən Yerdə daha az ağıllı və zəif inkişaf etmiş həyat formalarını müşahidə etdikləri kimi, bəzi inkişaf etmiş müəyyən varlıqlar tərəfindən bizim də səssizcə müşahidə olunmağımız ehtimalı az deyil…Biz sadəcə olaraq bu həqiqətdən xəbərdar deyilik.

-Mars Elon Musk, yoxsa NASA tərəfindən kəşf olunacaq, tədqiq olunacaq?

-Marsa yol NASA və ya Elon Musk mövcud olmamışdan əvvəl kəşf edilib. Marsın müstəmləkə edilməsinə gəlincə isə inanıram ki, NASA və özəl sənayenin (SpaceX və Elon Musk kimi) birliyi baş tutacaq və nəticədə Qırmızı Planetə insanların yerləşdirilməsi prossesi başlanacaq.

– Elon Muskun Mars planları ilə bağlı nə düşürsünüz?

-Məncə Elon Musk çox iddialı bir iş adamı və xəyalpərəstdir. O, dünyada uğurlu bir izaçma keyfiyyətlərinə sahibdir. Səmimi qəlbdən ümid edirəm ki, o, insanlara Marsa uçmaq və məskunlaşmaqla bağlı kömək edir. Bəzi planları nəticəsiz qala bilər, amma onun ideaları davam edəcəkdir.

-O, Marsda nüvə bombası partlatmaq istəyir…

-Qeyd etdiyim kimi, o çox iddialı bir insandır. Amma bəzi planları yəqin ki, nəticə verməyəcək. Nüvə bombaları həmişə yer üzündəki insanları qorxuya salır. Buna görə də Elon Muskun belə bir risk etməsinə icazə verilməsi çox yüksək bir sifariş ola bilər.

-Sizcə necə, insanlar robortlardan qorxmalıdır?

-Xeyr. Robotlar insanların həyatını asanlaşdırmaq üçün yaradılmışdır. Həyatımızda olan robotların mürəkkəbliyini təqdir etməliyik və texnologiya sivilizasiyası kimi inkişafa davam etməliyik.

-Gələcəkdə Marsa uçuş və yaşamaq üçün faydalı ola biləcək məlumatlar nələrdir? Siz təcrübənizi bizimlə bölüşərsiniz.

-Hazırda “SIRIUS” kimi müxtəlif kosmik analoq missiyalarda toplanmış bir çox məlumat Marsa və digər planetlərə  uzun müddətli kosmik uçuşu planlaşdırmağa kömək edəcək. İnanıram ki, ekipajımın Moskvadakı “SIRIUS” missiyasında iştirak etməsi və bu ekspedisiyadan əldə edilən məlumatlar gələcək kosmik missiyalar üçün çox faydalı olacaq.

– Gələcəkdə Marsa real uçuşunuz mümkündür?

-Əlbəttə inanıram ki, texnologiya və resuslarımız belə bir səfərə hazır olan kimi bir gün Marsa uçacağam. Əgər bu gün Marsa uçmağa çağrılsam, getməyə hazıram!

 -“Mars” ilə  bağlı ən çox sevdiyiniz təcrübəniz nə olub?

– 2014-2015-ci illərdə Mars üzərində yaşamağı və işləməyi öyrədən bir analoji kosmik missiyada iştirak etdim (SIRIUS-a oxşar). Bu, yəqin ki, mənim Marsla bağlı ən sevdiyim və təltif edildiyim təcrübəm idi. Bu, Havay Kosmik Tədqiqat Analog və Simulyasiya (HI-SEAS) adlanırdı.

-Kosmosdakı peykləri necə daha çox faydalı edə bilərik?

-Kosmosdakı peyklər Yerin monitorinqindən tutmuş komunikasiya, dərin kosmik tədqiqatlara və s. kimi mühüm sahələr üzrə çox faydalıdır. Məncə, peykləri indikindən daha faydalı etmək üçün yeni bir nəsil peykini inkişaf etdirməliyik. Bununla da həmin peyklər kosmosda yenidən asanlıqla istifadə olunar və orbitdə daha uzun müddət qala bilərlər.

– Azərbaycan artıq 3-cü peykini Kosmosa göndərib…

-Bu çox sevindicidir! Ümid edirəm ki, kosmik tədqiqatlardakı texnoloji irəliləyiş həm Azərbaycan, həm də kosmik missiyalarda iştirak edən digər ölkələr üçün də davam edəcəkdir.

-50 ildən sonrakı dünyanı necə təsvir edərsiniz?

-50 ildən sonra dünyanın necə olacağını proqnozlaşdırmaq çətindir. Amma düşünürəm ki, Mars kimi başqa bir planeti müstəmləkə etmək prossesinin mütləq yarısında olacağıq.  Ən azından, Günəş sistemindəki digər cisimlərə peyklər göndərə biləcəyimiz daimi ay mənbələri üzərində çalışmalıyıq. Yerə gəldikdə isə mütləq şəkildə ümid edirəm ki, hazırkı dünya liderlərimiz ətraf mühitimizi qorumaq və qlobal istiləşmənin qarşısını almaq üçün ciddi qərarlar qəbul edəcəklər; Əks təqdirdə, 50 il sonra doğma planetimizin daha qorxunc bir mənzərəsini görəcəyik.

-Siz Allahın mövcudluğuna inanırsınız?

Mən özümü dindar şəxs hesab etmirəm, amma Tanrı da daxil olmaqla bir çox formada adlandırıla biləcək daha yüksək bir gücün varlığına inanıram.

  -Sizcə dünyanın əsl sahibi nədir?

– Əgər planetimiz Yer haqqında danışırıqsa, o zaman insanlar qida zəncirinin lap zirvəsində dayanırlar. Ancaq Yerdəki digər canlılar üzərində bu qədər böyük bir gücə sahib olduğumuz görə gələcəkdə də həyatın davam etməsi üçün planetimizi və sakinlərini qorumaqla bağlı məsuliyyət daşıyırıq.

-Siz yenidən Azərbaycana qayıtmaq istərsiniz?

-Əlbəttə! Hər iki ildən bir ora getməyə çalışıram. Bakıda hələ də ziyarət etdiyim dostlarım və ailəm yaşayır. Sonuncu dəfə  2018-ci ilin ən isti iyul günlərində Bakıda olmuşam.

-Azərbaycanla bağlı hansı xatirənizi bizimlə bölüşə bilərsiniz?

-Bakıdakı hökumət binasının yaxınlığındakı dənizkənarı parkda gəzməyimi və bulvar boyunca oynamağımı yaxşı xatırlayıram. Suyun yanında yaşamağın necə də gözəl olduğunu xatırlayıram. Doğulduğum və böyüdüyüm gözəl şəhərlə bağlı xatirələrim hər zaman mənimlə birlikdə olacaq.

 -Bu günkü Azərbaycan barədə nə düşünürsünüz?

-Düşünürəm ki, Azərbaycan hər kəs üçün çox mehriban, dost ölkədir. Bunu Bakının ev sahibliyi etdiyi məşhur “Eurovision”, Formula 1 yarışları, konsertlər, idman tədbirləri və s. sübut edir.

-Azərbaycan dilini bilirsiniz?

-Çox təəssüf ki, ABŞ-a köçdükdən sonra məktəbdə öyrəndiyim dili biz az unutmuşam. Bir neçə kəlmə və ifadəni bilirəm. Amma mütləq daha çox şey öyrənməliyəm. Ümid edirəm ki, Azərbaycanda bir müddət vaxt keçirsəm, öz ana dilimi öyrənə bilərəm. Bu məqamda Azərbaycan dilini yalnız Azərbaycan telekanallarına baxarkən eşidirəm. Doğma dilimi eşitməkdən böyük zövq alıram.

 – Sizin kimi olmaq istəyənlərə hansı məsləhətləri verərsiniz?

-Əsas odur ki, təhsilinizi davam etdirin və daim ətrafınızdakı dünya ilə bağlı suallar verin. Astronavt, mühəndis, pilot, elm adamı və ya digər texniki karyera sahibi olmaq istəyən insanlar mütləq riyaziyyat, elm, fizika və digər oxşar fənlərə diqqət yetirməlidirlər. Ancaq  xəyal qurmağı da heç vaxt unutmamalısınız – bu isə hədəflərinə və xəyallarına doğru irəliləyənləri, imtina edənləri və daha asan bir yol seçənləri ayıran bir şeydir. Nəhayət, gələcək illərdə daha uğurlu olmaq üçün sağlam həyat tərzi sürməli və özünüzə qayğı göstərməlisiniz.

– Azərbaycanda sizi sevən, müsahibənizi diqqətlə oxuyan oxucularımıza nə demək istərsiniz?

 -Oxuculara demək istəyirəm ki, bu günə qədər onlardan aldığım isti və mehriban münasibətə görə qürur duyuram və təşəkkür edirəm. Ailəm və qohumlarım mənim “SIRIUS” missiyamla bağlı Azərbaycanda yayımlanmış bir neçə xəbər və video paylaşdılar. Bunu görmək və oxumaq çox xoş oldu. Həqiqətən də bunu gözləmirdim. Nə qədər çətin olsa da, ən yüksək hədəflərə çatmaq üçün çalışmağa davam edəcəm.Ancaq haradan gəldiyimi və köklərimin harada yerləşdiyini heç vaxt unutmayacağam. Başqa bir ölkədə və ya başqa bir planetdə yaşasam da Bakı həmişə Vətənim olacaq!

 -NASA, yoxsa Elon Musk?
-NASA (Mən burada işləyirəm, siz bilirsiniz axı (gülür)
-Mars, yoxsa Ay?
-Mars
-Elm, yoxsa din?
-Birləşməsi
-Ən sevdiyiniz kitab?
“Resurrection” (by Lev Tolstoy)
-Ən böyük mentorunuz?
-Valideynlərim
-Etdiyin ən möhtəşəm şey?
F-15E Strike Eagle hərbi qırıcı təyyarəsində uçdum və Birləşmiş Ştatların Hərbi Hava Qüvvələri Akademiyasında Hava Qüvvələri Akademiyası kursantı olduğum müddətdə Mach 1.6 sürətinə çatdım.

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Babam bəlkə də zəhərlənərək öldürülüb” – Kazımbəyli və Xoyskinin İtaliyadakı biznesmen varisi (EKSKLÜZİV+FOTOLAR)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Ailəmin tarixi kökləri ilə bağlı məlumat öyrənmək üçün Azərbaycana gedəcəyəm”

“Atamın ailəsi müsəlman olsa da, mənim xristian dininə ibadət etməyim barədə qərar verdi”

“Şirkətim  Kazımbəyin adını daşıyır: K-BEK”

“Mənim qanım, kökümün Azərbaycan ərazilərindən gəlməsi xoşbəxtlikdir”

Cahangir bəy Kazımbəyli –Azərbaycan Demokratik Respublikasında ordu zabiti, Gəncə alayında briqada komandiri, Azərbaycanın sovetləşməsinə etiraz əlaməti olaraq Gəncədə başlayan üsyanın rəhbərlərindən biri. Dərin hərbi biliyə malik olan polkovnik. 1888-ci ildə Gəncə şəhərində dünyaya gəlib. Sankt-Peterburq Hərbi Akademiyasını bitirib. Azərbaycan Demokratik Respublikasının Milli Ordusu yaradılanda Gəncəyə qayıdıb. Azərbaycanın müstəqilliyi əlindən alınanda onun düşmənlərinə qarşı mübarizəyə qalxıb. Gəncə üsyanından bir qədər əvvəl həyat yoldaşı Valiyə Xoyskini, altıaylıq oğlu Abbası qayınatası Hüseynqulu xanla İrana yola salıb, özü doğma şəhərinə qayıdıb, mübarizəyə başlayıb və Gəncə üsyanına başçılıq edib. 1920-ci ilin mayında bolşeviklərin hakimiyyəti ələ aldığını eşidən günü həm Gəncədə XI Orduya, həm də “Yelendorf” (indiki Göygöl) tərəfdən gələn daşnak və bolşevik qüvvələrinə amansız zərbələr vurub.

May ayının 24-dən 25-nə keçən gecə artıq şəhərdəki bolşevik ordusunu tərksilah edib, burada hakimiyyəti ələ alıb. Bir qədər sonra qiyamın yatırılacağını hiss edən C. Kazımbəyli bədbinləşməyib, əksinə nikbinliklə deyib: “Qoy biz məğlub olaq, lakin qoy düşmən də öz qələbəsinə yüzlərlə, minlərlə meyitlərin üzərindən addımlayıb keçsin. Qoy 28 may günü tariximizə təkcə müstəqilliyimizin elan olunduğu bir gün kimi yox, həm də vətən mehrabında böyük qurbanlar günü kimi həkk olunsun. Qoy 28 may günü düşmən amansız müqavimətlə qarşılaşsın. 28 may gününün ləyaqətli müqaviməti bizim mənəvi qələbəmizi sübut etsin”. Düşmənlər qədim Gəncəni bir həftə artilleriya və pulemyot atəşinə tutublar. Minlərlə itki verdikdən sonra artıq müqavimətin mənasız olduğunu görən Cahangir bəy və silahdaşları 5 iyun gecəsi döyüş mövqelərini tərk ediblər. Bundan sonra C. Kazımbəyli canından artıq sevdiyi doğma vətənindən mühacirət etmək məcburiyyətində qalıb.  Bir müddət sonra marşal Yuzef Pilsudskinin dəvəti ilə Varşavaya köçüb. Polşa ordusunda diviziya komandiri olub.

(Cahangir Kazımbəylinin həyat yoldaşı Valiyə Xoyski və övladları)

“Prometey” cəmiyyətində istilaçı ruslara qarşı mübarizədə həyat yoldaşı Valiyə xanım Xoyskiylə birgə çalışıb. Onlar Azərbaycan dilində qəzet və jurnal nəşr edib, “Azəri-türk” dərnəyini yaradıblar. Böyük Vətən müharibəsi vaxtı Polşa işğal olunanda əsir düşüb. Sovet əsirliyindən qaçıb əvvəlcə Almaniyada, sonra isə İtaliyada yaşayıb. Yenidən İstanbula gəlib, ağır güzəran keçirdiyindən Almaniyaya köçüb, ömrünün sonuna kimi “Azadlıq” radiosunu ilə əməkdaşlıq edib. Cahangir bəy Kazımbəyli  AXC liderilərindən biri olan Fətəli xan Xoyskinin qardaşı Hüseynqulu xan Xoyskinin qızı Valiyə xanımla ailə qurub. Abbas, Mustafa, Əli bəy adlı oğulları dünyaya gəlib.

HafizTimes.com bir neçə il davam edən axtarışdan sonra nəhayət ki, Cahangir bəy Kazımbəylinin İtalyada yaşayan varisini tapıb, həmsöhbət olmağa çalışıb. İtalyada biznes sahəsində böyük uğurlar qazanmış Daniel Kazımbəy eksklüziv müsahibəsində Kazımbəyli-Xoyski ailəsi ilə bağlı uzun illər gizli qalmış məqamlara aydınlıq gətirib, Gəncə-Azərbaycanla bağlı fikirlərini ifadə edib. Daniel Bəy ailəsinin fotolardan ibarət şəxsi arxivini də Azərbaycan mətbuatı tarixində ilk dəfə olaraq HafizTimes.com-a təqdim edib:

Daniyel Kazım Bəy – 1962-ci ildə Roma şəhərində dünyaya gəlib. Romadakı La Sapienza Üniversitetində İqtisadiyyat üzrə təhsil alıb.  Daha sonra Milandakı Bocconi Üniversitetində Biznesin İdarə olunması üzrə magistr təhsili alıb.  Son 22 ildir ki,  Daniel Kazım Bəy İtalyada tekstil (idman geyimləri ) biznesi ilə məşğul olur. O, Cahangir bəy Kazımbəylinin oğlu Mustafanın övladıdır.

(Nənəm Valiyə xanım, babam Cahangir bəy və oğlanları)

-Siz Azərbaycanda hörmətli bir ailəni təmsil edirsiniz. Kazımbəy ailəsi haqqında düşüncənizi bilmək istərik…

-Çünki Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra babam Cahangir bəy Kazımbəyli oranı tərk edib. Daha sonra ailəmizin bütün üzvləri Azərbaycandan gediblər. Mən yalnız Kazımbəy ailəsinin üzvü olan atam və əmilərimlə əlaqə saxlaya bildim. Babamı isə heç vaxt tanımadım. Mən dünyaya gəlməmişdən öncə o vəfat etmişdi.  Amma xüsusi olaraq vurğulaya bilərəm ki, mənim babamın şəxsiyyəti  ləyaqətin, xeyirxahlığın, mədəniyyət  və gözəlliyin nümunəsi olub. Həyatımda bildiyim ən yaxşı insan olub.

(Cahangir Kazımbəyli, Valiyə Xoyski və oğlanları)

Atanız, əmiləriniz barədə bilmək istərik. Kazımbəy ailəsinin üzvləri necə həyat yaşadı? Ailənizin digər üzvləri ilə əlaqə saxlayırsınız?

 -Atamın qardaşı Əli Kazım Bəy İstanbulda yaşayırdı.  İtaliyada İqtisadiyyat təhsili aldı və daha sonra bank direktoru olaraq İstanbula geri qayıtdı. Onun qızı Lalə Kazım Bəy hazırda İstanbulda yaşayır və İnsan Resursları üzrə professordur.  3 gün öncə onunla Yunanıstanda qarşılaşdıq. Əli bəy 7 il öncə vəfat etdi.

Əli bəy Kazımbəyli və həyat yoldaşı

Atamın Abbas adlı böyük qardaşı isə Almaniyada (Kassel) yaşayırdı.   O, riyaziyyat üzrə professor idi. 30 il öncə dünyasını dəyişib.

Mənim atam Mustafa isə İstanbulda dünyaya göz açıb.17 yaşına qədər ailəsi ilə birlikdə Varşavada (Polşa) yaşayıb. Berlində Mexanika Mühəndisliyi Universitetində təhsil alıb. Berlində müharibə olan zaman   o, ailəsi ilə birlikdə Avstriyaya (Kitzbhuel) qaçıblar. 1946-cı ildə isə  Romaya gəlib. 1959-cu ildə anam Giulia tanış olub və ailə həyatı qurublar. Atam Romada ticarət və patent üzrə bir ofisdə çalışırdı. O, 2004-cü ildə Romada vəfat etdi.

Cahangir bəy Kazımbəyli və oğlu Mustafa Kazımbəyli

– Babanız Cahangir bəy Kazımbəylinin həyatı ilə bağlı nələr bilirsiniz? Onu kim və nə üçün qətlə yetirib? Zəhərlənərək öldürülməsi məsələsi nə dərəcədə doğrudur?

-Babamın öldürülməsindən əmin deyilik. Amma atam mənə demişdi ki, o təxminən mədə infeksiyasından dünyasını dəyişib. Amma o da əmin deyildi. Heç kim babamın nə üçün və kim tərəfindən öldürüldüyünü bilmir.

“Mənim atamın ailəsi müsəlman idi. Amma atam mənim xristian dininə ibadət etməyim barədə qərar verib”

O, İtaliyada italyan bir xanım ilə ailə həyatı qurub. Atamın bu qərarına görə, mənim də bütün həyatım xristianlıqla bağlı oldu.

Amma bütün dinlərə hörmətlə yanaşıram. Dininə görə insanların şiddətə, zülmə məruz qalmasının qəti əleyhinəyəm.

(Cahangir Kazımbəyli və həyat yoldaşı Valiyə Xoyski)

-Nənəniz Valiyə xanım Xoyski necə bir insan idi? Onu necə xatırlayırsınız?

 -Təəssüf ki, nənəmi də heç vaxt görməmişəm. Yunanıstanda Olimpus dağında təyyarə qəzası zamanı dünyasını dəyişib. Atam  həmişə mənə deyirdi ki, nənəm qeyri-adi istedada malik, mükəmməl  bir insan idi. O, əsl insani duyğulara malik şəxsiyyət, böyük bir Xan Xoyski idi.

Valiyə Xoyski və oğlanları: Əli, Abbas və Mustafa

-“Kazımbəy” soyadı sizin həyatınıza nələr bəxş edib?

-Kazım Bəy ailəsinə məxsus olmaqdan qürur duyuram. Mən bu müsahibədən sonra başa düşürəm ki, atam niyə bu qədər xüsusi bir insan olub.

-Biznes fəaliyyətinizlə bağlı məlumat verin. K-BEK Sport  şirkətinizi  necə qurdunuz? K-BEK Sport-un fəaliyyəti nədən ibarətdir?

K-BEK Sport şirkətini 2015-ci ildə qurmuşam. Şirkətimin adı da ailəmizlə bağlıdır. “Kazım Bəy” deməkdir. Şirkətimiz dağ-xizək idman növləri üzrə ixtisaslaşmış geyim brendidir. Satış üçün əsasən  on-line səhifəmizdən istifadə edirik. (www-k-bek.it) “İtalyada hazırlanan” ilk aktif idman geyimi dəstini 2019-cu ildə bazara təqdim etməyi planlaşdırmışıq.

-İdman geyimlərinin istehsalı, satışı sahəsində  hansı nailliyyətlər qazanmısınız?

 -Biz aktiv idman geyimləri sahəsində İtalyan tekstil şirkəti olaraq xüsusi yer tutmuşuq. Bizim işimiz  xüsusi texnologiya ilə parçalardan italyan dizaynlı məhsullar hazırlamaqdır. Dağlarda xilasetmə və nəzarət tədbirləri üçün İtaliyanın Carabinieri hərbi qrupunu və  700-dən çox xizək təlimçini idman geyimləri ilə təmin edirik.

Əli bəy Kazımbəyli

“İdman geyimləri, tekstil biznesi üzrə 22 ildən artıqdır ki, fəaliyyət göstərirəm”

-Romadakı İqtisadiyat Universitetindən məzun olduqdan sonra 4 il boyunca bir reklam agentliyində çalışdım. Bun ilk təcrübəmdən sonra Milandakı Bacconi Universitetində magistr təhsili almağa qərar verdim. Elə həmin vaxtdan etibarən tekstil sahəsində də çalışmağa başladım.

Əli Kazımbəylinin qızı və nəvəsi

 -Atanız, əmiləriniz heç doğma yurdunuz Gəncəyə gəldilərmi? Ailəniz Azərbaycan, Gəncə haqqında nə danışırdılar?

 -Atamgil heç vaxt Azərbaycana, Gəncəyə qayıtmayıblar. Çünki ailəmin geri qayıtması heç də asan deyildi. 10 il öncə ailəmin qohumlarından biri Azərbaycana gedib. Hökumət Xan Xoyski ailəsinə aid hər şeyi ona göstərib.

Bəs siz heç Azərbaycana gəlibsiniz?

 -Çox təəssüf edirəm ki, heç vaxt Azərbaycanda olmamışam. Ancaq bilirəm ki, gözəl təbiətə və zəngin mədəniyyətə sahib bir ölkədir. Bakı indi böyük və gözəl bir şəhər olub. İndi bir məqsədim var, ailəmin tarixi kökləri ilə bağlı daha çox məlumat öyrənmək üçün Azərbaycana getməliyəm.

-Son olaraq oxucularımıza nə demək istərsiniz?

 -Mənim qanım, kökümün Azərbaycan ərazilərindən gəlməsi xoşbəxtlikdir. Bu möhtəşəm Cahangir Bəy Kazımbəylinin ailəsinin üzvü olmaqdan qürur duyuram. Mütləq gəlib oraları ziyarət edəcəyəm. Ailəm haqqında daha çox məlumata sahib olmaq üçün Azərbaycana səfər etməkdən şərəf duyaram.

Qeyd: Daniyel bəy bir müddət öncəki müsahibəsində doğma babası Cahangir bəy Kazımbəylini yanlışlıqla “Mirzə Kazım Bəy” kimi təqdim etmişdi. Daniel bəyin doğma ailəsini müəyyən etməkdə bizə dəstək olan Kazımbəyli ailəsinə və diqqətli oxucularımıza təşəkkür edirik!

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Atam övladlığa verilməyib” – Azərbaycanlı milyonçu və nazirin fransız varisi (EKSKLÜZİV+FOTOLAR)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Ailəmə Azərbaycan əsilli olduğumu söyləməyin” 

“Şəmsi Əsədullayev mənim babamdır

“Nənəm atamı ingilis qadına övladlıq verməyib”

Kristina Vəzirov Petit  – 1947-ci ilin yanvarın 23-də Fransanın Marsel şəhərində dünyaya göz açıb.  1960 – 1961-ci illərdə “Adventistlər” məktəbində təhsil alıb. Jean-Lou Petitlə ailə həyatı qurub. Hazırda ailəsi ilə birlikdə Fransanın DignelesBains regionunda yaşayır.

Jurnalist Tommi Franklin müsahibə götürür

Kristinanın atası Tommi Franklin Fransada məşhur idman jurnalisti olub. “RTF” və “France İnter” kanallarında çalışıb. T. Franklinin əsl adı Fərrux Murad oğlu Vəzirov olub. O, Azərbaycanda ən böyük sənaye maqnatlarından sayılan milyonçu Şəmsi Əsədullayevin (1840-1913) nəticəsidir. Belə ki, Fərrux Vəzirovun anası Sürəyya Əsədullayeva Şəmsi Əsədullayevin oğlu Mirzə Əsədullayevin qızıdır. Fransada yaşayıb-yaratmış məşhur azərbaycanlı yazıçı, 20-ci əsr Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatı nümayəndəsi Ümmülbanu ilə (Banin) Sürəyya Əsədullayeva doğma bacı olub.

Mirzə Şəmsi oğlu ƏsədullayevAzərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) dövründə Fətəli xan Xoyskinin 1918-ci il dekabrın 26-da təşkil etdiyi hökumət kabinetində Ticarət və Sənaye naziri vəzifəsini icra edib.  Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra milyonçu Şəmsi Əsədullayevin mülkiyyəti müsadirə olunub. Mirzə Əsədullayev isə 1920-ci ilin mayında həbs edilib. Bir müddət sonra azadlığa buraxılıb. 1921-ci ildə Fransaya mühacirət edib. M. Əsədullayev ömrünün sonuna kimi Fransanın paytaxtı Parisdə yaşayıb. 1936-cı ildə orada vəfat edib və Bobinyada dəfn olunub.

HafizTimes.com Azərbaycan mətbuatı tarixində ilk dəfə olaraq uzun müddət davam edən axtarışdan sonra nəhayət ki, azərbaycanlı ən nüfuzlu neft maqnatlarından biri, milyonçu, xeyriyyəçi Şəmsi Əsədullayevin Fransada yaşayan yeganə varisi, nəticəsi Kristina Vəzirova Petiti tapıb, həmsöhbət olmağa çalışıb. Eksklüziv olaraq HafizTimes.com-un suallarını cavablandıran K. P. Vəzirova Əsədullayevlər ailəsi ilə bağlı illərdir ki, gizli qalmış  bir çox məqamlara aydınlıq gətirib, Bakı-Azərbaycanla bağlı  arzu və istəklərini ifadə edib:

Tommi Franklin iş yoldaşları ilə birlikdə

-Əvvəlcə qeyd etmək istəyirəm ki, mən Azərbaycanda (SSRİ) doğulmamışam. Mən Fransada dünyaya göz açmışam. Atam Tommy Franklindir. Onun əsil adı Fərrux bəy Vəzirov olub. Daha sonra o, soyadını dəyişib “Vəziri” etdi. Bir müddət sonra isə o, bütün ad-soyadını dəyişdi və Tommi Franklin oldu. Nənəmin adı isə Sürəyya Əsədullayeva olub.

“Anam da rus deyildi. Fransız idi! Mən də Fransada böyüdüm”.

-Banin, Sürəyya və Kübra bacıları ilə çox yaxın münasibətim vardı. Xüsusilə yazar Banin və nənəm Sürəyyanın adını qeyd etmək istəyirəm.

Banin, Sürəyya Əsədullayeva bacıları və Kristine Petit

“Babamı görə bilmədiyim üçün çox təəssüflənirəm”

-Əlbəttə ki, Şəmsi Əsədullayev mənim babam idi. Amma çox təssüf ki, mən onu görüb, tanıya bilmədim. Çünki, həmin vaxt mən dünyaya gəlməmişdim. Mən daha çox atam və nənəmi görmüşəm, həmsöhbət olmuşam.

“Banin ilə yaxşı münasibətlərimiz olub”.

-Amma onun həyatı barədə danışmaq istəmirəm…Banin “Qafqaz günləri” əsərində hər şeyi özü qeyd edib. Baninin həyatı barədə bilmək istəyənlər həmin kitabı mütləq oxusunlar…

“Ailəmin heç bir  üzvü, nəvə-nəticələrim də Azərbaycan əsilli olduğumu bilmir. Xahiş edirəm sizə də deməyin”

Kristine Vəzirov Petitin atası Tommi Franklin

– Baninin alman varisi illər öncə müsahibəsində bildirmişdi ki, nənəniz Sürəyya Əsədullayeva öz oğlunu- atanız Fərrux Vəzirovu bir ingilis qadına övladlıq verib. Bu nə dərəcədə doğru məlumatdır?

-Bu məlumatı haradan əldə ediblər?! Təbii ki, bu doğru deyil. Nənəmlə yaxşı münasibətimiz vardı. Ailəm haqqında çox məlumat vermək istəmirəm!

-Azərbaycana gəlmək istərsinizmi?

 -Övladlarım və nəvələrim mənim Azərbaycanda olan ailə köklərim barədə heç nə bilmirlər. Mən heç vaxt Azərbaycanda olmamışam. Buna görə çox peşimanam.

-Sonda Azərbaycanda sizin ailənizi sevənlərə nə demək istərsiniz?

 -Yaşadığım Dese Les Bains bölgəsindən hər kəsə ən xoş arzularımı, sevgilərimi göndərirəm.

Ramiz Abutalıbovun qızı Nigar Baninin evində

Kristina Vəzirov Petit kitab oxuyur

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Trend yazılar