Bizimlə əlaqə

Müsahibə

Səxavət Məmmədovun diplomat oğlu: “Atam mənim üçün böyük sərvət qoyub, ömrüm boyu xərcləsəm də bitməyəcək” (MÜSAHİBƏ)

Yayımlandı

da

Bəxtiyar Məmmədov mərhum xanəndə Səxavət Məmmədovun oğludur. 8 yaşından Azərbaycan Dövlət Televiziyasında (AzTV) bir sıra uşaq verilişlərinin aparıcısı olan B.Məmmədov hazırda diplomatik fəaliyyətlə məşğuldur.

1984-cü ildə anadan olan B.Məmmədov 2001-ci ildə Bakı şəhəri 43 saylı litseyi fərqlənmə attestatı ilə bitirərək, yüksək balla Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq Hüquq və Beynəlxalq Münasibətlər fakültəsinin Beynəlxalq hüquq ixtisasına qəbul olub. 2005-ci ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirərək, Böyük Britaniyadakı London Diplomatiya Akademiyasının (Vestminster Universiteti) magistraturasına qəbul olub. 2006-cı ildə Diplomatiya Elmləri Magistri dərəcəsini alıb. 2008-ci ildə BDU-da Beynəlxalq Hüquq ixtisası üzrə daha bir magistr diplomuna yiyələnib.

Uzun müddət aparıcılıq edən gənc diplomat Hafiztimes.com-un suallarını cavablandırıb. O, müsahibəsində 7 yaşında itirdiyi atası ilə bağlı xatirələrindən, ailəsindən və diplomatik fəaliyyətindən danışıb:

-Mənim əvvəldən Azərbaycanı təmsil etmək kimi istəklərim olub. Məqsədyönlü şəkildə buna hazırlaşmışam. Sırf bu sahə üzrə təhsil almaq üçün Beynəlxalq hüquq və Beynəlxalq Münasibətlər fakültəsinə qəbul oldum. Jurnalistika üzrə getmədim. Universitetə qəbul olduğum il topladığım bal kifayət edirdi ki, jurnalistika və digər fakültələrə qəbul olum. Amma mən bu sahəyə üstünlük verdim. Təbii ki, bu bir az da qismətdir.

-Niyə atanızın yolunu davam etdirmədiniz?

-Əgər siz sırf atamda olan istedadı nəzərdə tutursunuzsa, Səxavət Məmmədov ona görə Səxavət Məmmədov idi ki, ondan bir dənə idi. Ondan ikinci, altenativi olsaydı və yaxud o səsdən çox olsaydı, yəqin ki, bu gün o qədər də xatırlanmaz və sevilməzdi. İkinci məqam isə bundan ibarətdir ki, mən özümdə nə o vaxt, nə də indi atamdakı istedadın olduğunu hiss etməmişəm. Anamın da çox gözəl musiqi duyumu var. Atam həm ölkəmizdə, həm də ölkəmizin hüdudlarından kənarda sevilən sənətkar olub. Həmin mühit mənim birbaşa olaraq musiqi duyumuma təsir edib. İki yaşım olanda pianoda ifa edə bilirdim. Bütün bunlar məndə musiqiyə olan meyli daha da artırdı. Ancaq musiqiyə xüsusi həvəsim olub, profesional səviyyədə məşğul olmaq nədənsə məni özünə çəkmədi. Aildə həmin vaxtlar baş verən prosseslər də buna təsir edirdi.

-Siz atanızın sənətini davam etdirməsəniz də, əminiz Səxavət Məmmədovun adını öz sənətində yaşada bildi.

-Bəli, əmim Fehruz atamın yolunu davam etdirdi. Səxavətin nəfəsinin, səsinin təskinliyini artıq xalq Fehruzdan almağa başladı. Doğurdan da mən baxdım ki, o atamı layiqincə təmsil edir.

Mənim sırf oğlu olduğuma görə, onun yolunu davam etdirməyim yamaq kimi görünərdi. Çünki ömrümün axırına qədər Səxavətin oğlu olaraq o sahədə özümü bəlkə də təsdiq edə bilməyəcəkdim. Sözün açığı mən bunu sevmirəm. Bu mənim xasiyyətimə yaddır.
Düşündüm ki, mən atamı başqa formada da yaşada bilərəm. Mənim şəxsi fikrimdir ki, ilk növbədə insan öz əzizlərini, doğmalarını təkcə onun sənəti ilə deyil, insanlar arasındakı mövqeyi, insanlara münasibəti ilə yaşada bilsin. Sənin hansısa bir yaxşı əməlin, sənin doğmalarına, bu dünyadan köçənlərinə rəhmət qazandırar. Ətrafında yaratdığın müsbət aura bir növ gedib o biri dünyada onlara çatır. Mən də fikirləşdim ki, bunu edə bilərəm. Məcbur deyil ki, mən xanəndə olum. Bu sahəyə qarşı xüsusi bir həvəsim olmadı. Amma çox narahat idim. İstəyirdim kimsə atamın yolunu davam etdirsin. Şükürlər olsun ki, əmim Fehruz atamın sənətini davam etdirdi. Buna görə mən həmişə əmim Fehruza minnətdaram. Səxavət irsinin ölməsi haqsızlıq olardı.

-Bu yaxınlarda 32 yaşa qədəm qoydunuz. Ad gününüzü necə keçirdiniz?

-Sözün açığı 20 yaşımdan sonra ad günlərimi xüsusi qeyd etməyim yadıma gəlmir. Hətta ailə qurandan sonra ad günü keçirməklə bağlı evdə bir az söz-söhbət də olur. Onlar israr edirlər, mən isə qəbul etmirəm. Özümə görə tünlük sevən adam deyiləm. Başqasının ad gününə canla-başla gedirəm, iştirak da edirəm. Amma özümə gələndə bir az fərqliyəm. Sözün açığı, həvəsim yoxdur. Arzum var. İnşallah torpaqlarımızı düşməndən azad etdikdən sonra qismət olarsa, gedib atamın qəbrini ziyarət edərəm və bəlkə bundan sonra özümə qoyduğum qadağaları aradan götürərəm. Gülüb-danışmaq, hər şeyin dadını çıxarmaq üçün özümə içimdə haqq qazandıra bilmirəm. İnsan həyata bir dəfə gəlir. Gərək istədiyin kimi yaşayasan. Amma mən bir az özümü çəkindirirəm. Bəlkə də normal deyil. Amma mən də buyam. Hətta müsahibə ilə bağlı siz mənə müraciət etmişdiniz. Mən fikirləşirəm ki, maraqlı insan deyiləm. Bu gün Azərbaycan jurnalistikası cəbhədə şəhid olan insanlardan, onların ailələrindən yazmalıdılar. Çünki insanlar 80-90 yaşlarında valideynlərini itirirlər. Və bunu da çox çətinliklə qəbul edirlər. Mən atamı çox gənc yaşında avtomobil qəzasında itirmişəm. Təsəvvür edin ki, insanlar min-bir əziyyətlə böyütdükləri balalarını bir gecədə itirirlər. Bəzən meyitləri döyüş bölgəsində qalır. Fikirləşirəm ki, bu anda bizim qələm əhlimiz, jurnalistikamız sırf o ailələrin təskinliyi üçün səfərbər olmalıdırlar. Söhbət təkcə məndən getmir. Mən və digərləri…. Razıyam ki, insanları belə ağır mövzularla yükləmək də olmaz. Amma ən azından onlara üstünlük verilməlidir. Onlar hiss etməlidirlər ki, bu insanlar elə-belə canlarını qurban verməyiblər.

-Bəxtiyar Məmmədov için bu illər neçə keçdi?

-Çox yaxşı sualdır. Əslində bir müddət öncə bu sual üzərində düşünmüşdüm. Hiss etmişəm ki, 27-28 yaşdan sonra elə bil illər sürətlə keçir. Bəlkə də informasiya texnologiyalarının sürəti artdığına görə belədir. Vaxta çatmaq olmur. Üç-dörd il bundan öncə baş verən hadisələr çox yaxşı yadımdadır. Geriyə baxanda bir-iki il bundan öncə baş verən hadisələr sanki dünən olmuş kimi görünür. Sanki müddətin necə keçdiyini insan xatırlaya bilmir. Hardasa 25-26 yaşıma qədər geriyə gönüb baxanda görürdüm ki, bax, bu mənim yeniyetmə çağlarım olub . İndi zamanın necə keçməsi məsələsi qorxulu həddə çatıb.

Artıq 32 yaşıma gəlib çatmışam. Dönüb arxaya baxanda görürəm ki, özümlə bağlı bəlli şeylərdən razıyamsa, çox şeylərdən də narazıyam.

Düşünürsən ki, kaş bunu belə edərdim, misal üçün burda bu səhvi etmişəm, gərək onu etməyəydim. Bəlkə də bu, Allahın bir hikmətidir. Yaşın üstə yaş gəldikcə daha ağıllı olursan. Təəssüf ki, ağıl insana əvvəldən verlmir. Sadəcə hansısa məqamlarda radikal dəyişiklik üçün addım atmağa hazırlıqlı olasan. Bunun üçün gərək özündə güc tapasan. Geriyə baxan zaman gördüyün dəyişib-dəyişə bilmədiyin şeyləri bundan sonrakı həyatında öz qaydasına salmağı bacarmalısan. Düşünürəm ki, bu zaman da Allaha yalavarıb möhlət istəmək lazımdır ki, gələcəkdə də bir bu qədər yaşaya biləsən. Həyatıdır da…

-Bu illər ərzində ən böyük səhviniz nə olub?

– Çox şükür ki, etdiyim hansısa bir əməlin səhv olduğunu düşünmürəm. Sadəcə olaraq daha yaxşısını edə bilərdim. Bunu yox, onu edərdim kimi və s. Amma buna da biz tam qərar verə bilmirik. Çünki Allahın da öz hökmü var. Səni yönləndirmək məsələsi var. Bəzən insan bir şeyi istəyir. Olmayan zaman deməli Allah-təala sənin üçün daha xeyirlisini düşünüb. Demək xeyirlisi bu imiş. Səhvlərim olub. Amma xüsusi olaraq qeyd etmək istəmirəm. Çünki mənim təbiətimdə yoxdur ki, xüsusən nəyəsə üsyan edim və yaxud deyim ki, yox, gərək bunu belə edim. Sadəcə fikirləşirəm ki, daha yaxşısını edə bilərdim. Bu gün keçmişə baxan zaman çox şükür elədiyim şeylər gərək edərdim dediklərimdən dəfələrlə çoxdur. Düşünürəm ki, bu normaldır. İnsan hər şeyi ürəyi istədiyi kimi edə bilməz axı… İnsanın varlığının mənası da budur. Səhv, yanlış seçim də edə bilərsən. Ən böyük səhvimlə bağlı konkret bir cavab verə bilməyəcəm. Çünki nəticəsini bilmədiyim nəyəsə səhv deyə bilmərəm. Öz-özlüyümdə düşünürəm ki, bunu etdiyim zaman gərək digərini etsəydim daha yaxşı olardı. Bunlar isə qeyd edim ki, mənim 17-18 yaşıma qədərki, hətta yeniyetməlik dövrümdə olan prosseslərdir.

Bəzən zamanımı lazım olmayan şeylərə xərcləmişəm. Gərək xərcləməzdim. Mən onun yerinə başqa məsələlərə daha çox diqqət ayırardım. Layiq olmayan insanlara, məsələlərə baş qoşmuşam. Halbuki, bu gün edə bilmədiyim, zamanımın azlığında çatdıra bilmədiyim bəzi məsələlərdə onlara ehtiyac duyuram. Kaş onları etmiş olaydım. Həmin dövrlərdə belə deyək ki, gənclik çoşqusu, gəncliyin alovu adamı bir az yolundan azdırır. Amma yaşa dolduqca görürsən ki, zamanı geri qaytarmaq olmur. Həmin dövrlərdə hansısa təkliflər olur. Kiməsə və yaxud nəyəsə görə dəyərləndirmirsən. Zaman keçir görürsən ki, necə boş şeylər imiş, gərək edərdim. Bu gün isə artıq o təklif yoxdur. İnsan həmişə etmədiyinin peşmançılığını daha çox çəkir nəyinki etdiyinin.

-Söhbət iş təklifindən gedir?

-Xeyr. Təkcə işi nəzərdə tutmuram. İş, təhsil, ixtisas artırma kursu və digər məsələlər. Hansı ki, insanın peşəkar karyerasına böyük təkan verə bilərdi.

-İllər sizdən nələri apardı? Saçlarınızı da deyəsən illərə qurban vermisiniz…

-Hətta məni tanıyan insanların arasında saçlarım çox böyük müzakirə mövzusu oldu. Saçlarım var. Hətta mən saçımı uzatsam bu gün az saçları ilə imitasiya edənlərdən kifayət qədər çox saçım olar. Sadəcə olaraq mən bu “saç düzümü”nə üstünlük verirəm. Çünki vaxt baxımından kifayət qədər tez olur. Çox az hallarda olur ki, mən öz bərbərimə zəng edib vaxt təyin edirəm. Məndən sonra gələnə bir çay verirlər. Mənim saçımı isə cəmi on dəqiqəyə həll edib, yola sala bilir. Həm də sözün açığı pis-yaxşı deyirlər ki, yaraşır. Özümdə təskinlik tapıram ki, yaraşır və bəs edir. Mən televiziyada çalışmışam. Efirə çıxan zaman mənim imicmeykerim anam olub. Evdən güzgüyə baxmadan çıxan bir insanam. Əlbəttə, səliqə səhmanıma, təmizliyə çox fikir verirəm. Amma mən heç vaxt saçımla oynamağı sevməmişəm. Belə bir xasiyyətim də olmayıb.

-Yəni qocalmamısınız?

-Qocalmaq bioloji və mənəvi məsələdir. Qocalmaq bir az dərin anlayışdır. Bioloji olaraq məncə 32 yaş kifayət qədər cavan yaş sayılır. Həyat bəzən səni yaşdından çox öyrədəndə, informasiya bolluğunda adam qocalır.

Təhsilim, işimlə bağlı xaricdə çox oluram. 2002-ci ildən indiyədək mütəmadi olaraq Azərbaycandan kənarda oluram. Müxtəlif coğrafiyalarda olmaq, müxtəlif iqlimlərdə yaşamaq, müxtəlif mətbəxlərdən dadmaq insanın bioloji olaraq qocalmasına gətirib çıxarır. İmkan olduqca futbol oyanıyıram, idman edirəm. Bu, onu göstərir ki, hələ enerji var.

-Xarici ölkələrdə necə bir həyat yaşayırsınız? Vətən üçün darıxırsınızmı?

-İnsan harada olmasından aslı olmayaraq həmişə vətəni üçün darıxır. Biz Azərbaycan xalqı olaraq elə-obaya bağlıyıq. Digər xalqlardan fərqimiz də budur. O cümlədən mən. Azərbaycan mənim Vətənimdir. Mən heç bir xarici ölkədə Azərbaycandakı kimi ayağımı rahat yerə basa bilmirəm. Hazırda işimlə bağlı xaricdə oluram. Vətən hər bir halda adamı özünə çəkir. Hələ gəncəm müəyyən mənada bu uzaqlıqların öhdəsindən gəlirəm. Düşünürəm ki, Allah ömür versə, bir bu qədər də yaş yaşasam, artıq o dövrdə bilmirəm mən nə dərəcədə uzun müddət başqa bir yerdə qala bilərəm. Bəzən sənin işin, həyatın tələb edəndə razı olursan. Hər halda Allah bütün dünyanı insanlar üçün yaradıb.

Təbii ki, ildə bir-iki dəfə, lap imkan olub 3-4 dəfə gəlib Azərbaycanda o torpağı iyləmək nəyə desən dəyər. O başqa hissdir. Vətəni Vətən olduğu üçün sevirsən. Onu gözəlliyi ilə, hətta gözəl olmayan tərəfləri ilə də sevirsən. Buna görə də ona Vətən deyirlər. Onu hər şeyi ilə qəbul edirsən. Xaricdə olanda hər halda insanın təbiətindən aslı olaraq daha çox onun pis tərəfini tez görürsən. Min dənə yaxşısı olur, bir dənə pisini görən kimi deyinirsən. Amma öz ölkəndə səni daha çox doğmalıqlar cəlb edir və onu olduğu kimi qəbul edirsən.

-Azərbaycandan kənarda ən çox kimin və nəyin həsrətini çəkirsiniz?

-Anam üçün darıxıram. Anamı ildə bir dəfə də olsa ya mən Azərbaycana gedib görürəm, ya da onu yanıma gətirirəm. Darıxmaq yüksək həddə çatanda onu yanıma gətirirəm. Düzdür, anam artıq mənim üçün çox darıxmır. O, daha çox nəvələri üçün darıxır. Mən də nəvələrini onun yanına göndərirəm. Prosses belə gətirib ki, mən artıq onun üçün bir o qədər də əhəmiyyətli deyiləm.
Novruz bayramı ərəfəsində Azərbaycanda torpaqdan qəribə iy gəlir. Mən onu çox sevirəm. Dünyanın heç bir yerində yaz ərəfəsində torpaqdan o iy gəlmir. Mənim ən sevdiyim budur ki, o iyi məhz Azərbaycanda duyum, hiss edim. Alçanın çiçəkləyən dövrünü çox istəyirəm ki, ölkəmdə olum. Çox qəribədir ki, həmin vaxt adamın həyat eşqi artır, insanın ürəyi qəribə hisslərlə dolur. Düşünürəm ki, insanın ciddi xəstəliyi olsa, həmin ətirlə onu müalicə etmək olar. İnanılmaz dərəcədə həmin vaxt orada həyat eşqi yaranır. Vətənin o dövründə orada olmağı çox sevirəm. Tut yetişən dövrü həddsiz çox sevirəm. Tutu ağacda yeməyi sevirəm. Bəzən qabda bura tut göndərirlər. Amma həmin tamı vermir. Hansısa bir tut ağacı görürsən və onun üstünə çıxırsan, üstün-başın şirə-ləkə olur, tut yeyirsən. Həmin vaxtlarda Vətən üçün çox darıxıram. Deyirəm ki, kaş 15 günlük də olsa vətənimdə olardım.

-Səxavət Məmmədovun yurdunda indi kimlər böyüyür?

-Səxavətin dörd övladı olub. Mənim özümdən böyük bir bacım, məndən balaca iki qardaşım var. Bizim son beşiyimiz olan qardaşımın bu yaxınlarda övladı dünyaya gələcək. Artıq Səxavət yurdunda övladlar, nəvələr var. Düzdür ki, indi işlərlə bağlı tez-tez gedib gəlmək olmur. Azərbaycana çox qısa müddətlik gedirəm. Orada hamıya vaxt ayırmağa çalışıram. Gedəndə imkan daxilində qohum əqraba ilə görüşməyə can atıram.

Mənim öz övladlarıma gəlincə, oğlumun adı Cüneyddir. Cüneyd Şah İsmayıl Xətainin babasının adıdır. Çox adam mənə deyirdi ki, uşağa türk adı qoymusan. Amma türklərə aid ad deyil. Sonradan öyrəndim ki, Türkiyədə Cüneyt Arkın adlı aktyor var. Ümumiyyətlə, mənim Səfəvilər dövlətinin tarixinə, Azərbaycanda böyük, qüdrətli dövlətin əsasını qoymuş qızılbaşlara, o tarixi irsə böyük simpatiyam var. Sırf bu anlamda Şah İsmayılın babası, Şeyx Heydərin atası Şeyx Cüneydin adının şərəfinə oğluma bu adı qoymuşam. İki ad arasında qalmışdım Cavad, ya Cüneyd? Cavad adı Cavad xanla bağlı idi. Sonda uşağın adını Cüneyd qoymağa qərar verdik.

“Oğluma Səxavət adını qoysaydım, onun üstünə qışqıra bilməyəcəkdim”

– Övladınıza nə üçün atanızın adını qoymadınız?

– Bu sualı mənə çox verirdilər. Həmişə deyirlər ki, gərək oğlunun adını Səxavət qoyardım. Oğluma Səxavət adını qoysaydım, sözün açığı onun üstünə qışqıra bilməyəcəkdim. Mənə bir az çətin idi. Həm də evdə oğlan uşağı böyüdəsən və üstünə təpinməyəsən. Belə hal olmur. Qızı bəlkə yola vermək olar, amma ən azından ata üçün oğluna təpinməmək mümkün deyil. Amma bir şeyi qeyd edim ki, Cüneydin soyadı Səxavətdir. Yəni rəsmi olaraq oğlum Cüneyd Səxavətdir. Atamın adını ona soyad kimi verdim. Əslində soyadla adın yaşaması daha yaxşı oldu.

Üzr istəyirəm, sonra qızım dünyaya gəldi. Qızım isə atam Səxavət Məmmədovun anasının adını daşıyır. Onun adı Eskinazdır. Hər ikisi qədim addır. Dövrümüz üçün bir az məşhur olmayan adlardır. Amma məni xoşbəxt edən adlardır. Əsas budur.

-Siz özünüz necə bir atasınız?

-Uşaqlar da yavaş-yavaş böyüyürlər. Sözün açığı, onlarla vaxt keçirməyə bir o qədər də imkan tapmıram. Onların tərbiyəsi ilə daha çox anaları məşğul olur. İmkan olduqca nənələri məşğul olur. Məktəbə, bağçaya gedirlər. Mən isə mühiti elə seçməliyəm ki, onların tərbiyəsinə mənfi təsir göstəməsin. Maksimum bunu edə bilərəm. Həm də uşaqlar bir az balacadırlar. Birinin beş yaşı, o birinin isə iki yaşı var.

“Mən atamdan görmədiyimi anamdan görmüşəm”

– Sizin üçün ata nə deməkdir? Bir övlad üçün ata sözü nə anlamı ifadə edir?

– Atam dünyasını dəyişəndə heç 38 yaşı yox idi. Kifayət qədər cavan idi. 7 yaşımda mənim atamdan öyrənə biləcəyim hələ çox şey var idi. Təbii ki, mən onu özüm üçün örnək götürmüşdüm. Onun müəyyən hərəkətləri, xasiyyəti genetik olaraq məndə var idi. Həm də o dövrdə atamı təqlid etməyə çalışırdım. Yaşım kifayət qədər az idi, bilmirdim nə dərəcədə alınırdı. Bir işi bəlkə ondan 3-4 il sonra öyrənməyə başlayacaqdım. Amma həmin dövrdə mənim üçün ata yox idi. Ona görə də mən “ata övlad üçün kimdir” sualından daha çox, “ata olmayanda necə olur” sualını daha yaxşı başa düşürəm. Mən əminəm ki atam sağ olsaydı, bəlkə dünyanın ən gözəl, ən yaxşı atası olardı. Fikirləşirəm ki, atam bu gün yaşasaydı nəvələrinə qarşı necə olardı? Bunları öz-özümə xəyal edirəm. İnanılmaz bir duyğu olardı. Allahın qisməti belə imiş ki, mən atamı görmədim. İndi mən özüm övladıma qarşı nə dərəcə yaxşı ata ola bilirəm? Bunu zaman göstərəcək.

Ümumiyyətlə, inkişaf edən cəmiyyətdə bu qəliz münasibətdir. Təbii ki, mən çalışıram, əlimdən gələni edirəm. Zatən azərbaycanlıların genetik xüsusiyyəti bundan ibarətdir ki, bəlli bir müddətdən sonra sən özünü övladına həsr edirsən və onun üçün yaşayırsan. Mənim də çalışmağım, işimin məsuliyyəti və digər məqamlar sırf onların gələcəyi, rifahları üçündür. İstəyirəm ki, onlar üçün yaxşı olsun.

Düşünürəm ki, hər bir atanın övladına ən birinci verə biləcəyi şey tərbiyədir. Bu tərbiyə bir çox elmentləri özündə birləşdirir. Uşaq hansısa şeylərə meyl edir və yavaş-yavaş onun qarşısını almağa çalşırsan ki, bunlar gələcəkdə hansısa fəsadlara yol açmasın. Biz insanıq, bioloji varlığıq. Bəzən nədəsə insansının tamahı ona güc gələ bilir. Yəni bu məsələləri bəri başdan maaarifləndirmə yolu ilə həll etmək lazımdır. Deyirsən ki, bu olmaz, o olmaz. Bəzən danlayırsan. Yeri gələndə bir kötək vurmaq olar. Əsasən oğlan uşağını nəzərdə tuturdum. Qız uşağına isə adamın ürəyi gəlməz. Səmimi deyim ki, qız uşağına bunu edə bilmirəm. Qız uşaqları bir az fərqli olurlar. Onlar daha çox analarına bağlı olurlar. Mən də imkan daxilində boş vaxtım olanda oğlumu özümlə aparıram, bazarlıq edirik. Evə qayıdanda bir-iki zənbili ona verirəm. Deyirəm ki, bunu daşı, onu elə, bunu elə və s. İstəyirəm ki, uşaq indidən zəhmətə alışsın. Düzdür ki, nəsə ürəyi bir şey istəyəndə, bu ona havayı başa gəlmir. Ona nail olmaq üçün səbr göstərmək, uğur əldə etmək, atanın tələblərini yerinə yetirmək lazımdır.

Mən atamdan görmədiyimi anamdan görmüşəm. Anam bizə həm ana, həm də ata olub. Düşünürəm ki, insanın tərbiyəsi, təhsili və imanı yerində olanda bir qayda olaraq onlar cəmiyyət üçün yararlı olurlar. Onlar pis insan olmurlar. Mən də çalışıram ki, bu üç məfhumu, qismət olsa, Allah mənə imksan versə, övladıma təlqin edə bilim. Bir də ən azından normal təhsilli olsunlar. Kitaba, elmə, müasir texnologiyalara maraqlı olmalarını istərdim. Övladlarımın nələrə maraqlarının olduğunu yavaş-yavaş kəşf edirəm. Bütün uşaqların xoşu gəlir ki, cizgi filmlərinə baxsınlar, kompüterdə oyun oynasınlar. Amma mən eyni zamanda onlara həkim, usta və digər profilli oyuncaq ləvazimatları da alıram. Düzü, onların gələcəkdə hansı peşəyə sahib olacaqlarını indidən demək çətindir.

Mən onlara seçim azadlığı verirəm ki, yavaş-yavaş yaşayıb özləri hər şeyi görsünlər. Bir valideyn kimi məndən məsləhət istəsələr ən azından öz təcrübəm daxilində onlara məsləhət verə bilərəm.

-Vətəndən kənarda, başqa dəyərlərlə malik olan ölkələrdə övladlarınızın göz açıb böyüməsi sizi narahat etmir ki?

-Dəyərlərin zidd olması anlayışı ilə razı deyiləm. Təbii ki, mentalitet mənim də qəbul etdiyim məfhumdur. Hər xalqın özünün mentaliteti var. Çox təəssüf ki, bu mövzuda danışılanda biz Qərb ölkələrini daha çox açıq-saçıq, özümüzü isə qapalı kimi təsvir edirik. Bu fikirlər mənim üçün daha çox qəbul olunmazdır. Diqqətlə baxsaq, qəbul edərik ki, biz bir çox özümüzün də qəbul etmədiyimiz məqamlarda qərbi geridə qoyuruq. Hər yerdə normal, yaxşı insanlar var. Hər yerdə sizin, mənim yaxşı qəbul edərək mentalitetin ayağına yazdığımız şeyləri burada və orada da yaxşı qəbul edib-etməyən insanlar var. Bu, hər yerdə belədir. Sadəcə olaraq mən razıyam ki, intibah dövrünü keçmiş dövlətlər , xalqlar var ki, bizim tam qəbul etmədiyimiz şeyləri onlar bizdən daha sakit şəkildə, normal qəbul edirlər. Çalışıram ki, uşaqlar da hər şeyi olduğu kimi normal qəbul etsinlər. Söhbət ondan getmir ki, gördüyümüz pis bir şeyi nümunə kimi götürsünlər. Əksinə, icazə verməliyik ki, uşaqlar onu görsün və biz onlara başa salmalıyıq ki, bu, bizim üçün yaxşı nümunə deyil. Tam məlumatsız olub qəfildən məlumat bolluğuna düşən adam çox halda özünü normal idarə edə bilmir. Bacarıb ona nail olmaq lazımdır ki, insan öz milli kimliyindən kənara çıxmasın. Bu, çox vacib məqamdır. Mən hansı ölkədə yaşamağımdan aslı olmayaraq öz evimdə ünsiyyəti birinci növbədə öz Azərbaycan dilimdə qururam. Mənim üçün azərbaycanlı olmağın açarı Azərbaycan dilindən başlayır. Mən işimlə bağlı bir neçə dildə danışa bilərəm. Övladlarım olduqları ölkələrdən aslı olaraq hər dildə ünsiyyət qura bilərlər. Ancaq bu zaman uşaqlar şikəst vəziyyətdə olurlar və bir dili sonadək təkmilləşdirə bilmirlər. İstəyirəm ki, onlara Bəxtiyar Vahabzadədən, Musa Yaqubdan şeir deyəndə məni anlasınlar ki, nə deyirəm. Düşünmürəm ki, bu halda bizim azərbaycanlı olaraq düşündüyümüz horizontdan kənara çıxa bilər.

-Övladlarınız babaları ilə bağlı sizə suallar verirlərmi? Babalarını onlara necə təqdim edirsiniz?

-Avtomobildə atamın ifa etdiyi mahnılar var. Söhbət təkcə atamdan getmir. Alim Qasımovun, rəhmətlik Ağaxan Abdullayev, Əlibaba Məmmədov, Arif Babayev, Mənsum İbrahimov, əmim Fehruzun, milli koloritli muğamlarımızın məndə diski var. O cümlədən, bizim yerli estrada ulduzlarının Röyadan tutmuş hamısının diskləri var. Uşaqlar dinləyən zaman bilirlər ki, bunu oxuyan onların babalarıdır. Cüneyd babası oxuyan kimi onu səsindən tanıyır. Gələcəkdə onlar hər şeyi daha yaxşı dərk edəcəklər.

-Siz bir övlad kimi atanız Səxavət Məmmədovu necə xatırlayır, yaşadır və anırsınız?

-Mən atamı çox həlim, ürəyi yumuşaq insan kimi xatırlayıram. Onunla bağlı bir xatirəm var. Yadımdadır ki, təzə məktəbə gedirdim. Xəttim normal deyildi, çox pis yazırdım. Anam tez-tez məni danlayırdı. Mətbəxdə otururduq. Qışqırırdı üstümə ki, a-nı, b- hərfini düz yazmadım. Mən də dözmürdüm, ağlayırdım. Birdən atam yanımıza gəldi. Anamı necə deyərlər ağ yuyub-qara sərdi. Dedi ki, nə istəyirsən uşaqdan. Birinci sinif şagirdidir, qoy, necə bilir elə də yazsın. O ürəyiyumşaq idi. Uşağı danlaya bilməzdi. O, bir başqa insan idi. Allah o dünyasını versin.

Vaxtım olan kimi “Youtube”da atamın mahnılarına qulaq asıram. Yazılan şərhlərə diqqət yetirirəm . Onu tanıyan və tanımayan insanlardan, dostlarından xatirələr eşidirəm. Sənətkar olmaq olar. Bu, Allah vergisidir. Amma həmişə gözəl sənətkar və gözəl insan olmaq olmur. Mən oğul kimi atamın sənətindən daha çox onun şəxsiyyəti ilə fəxr edirəm. “Sən yaxşı kişinin oğlusan” eşitmək çox böyük fəxarətdir. Mənə atam elə bir sərvət qoyub gedib ki, ömrüm boyu xərcləsəm də bitməyəcək. Yəni sən yaxşı kişinin oğlusan sözü… Bu, çox böyük sərvətdir.

Atamı tanıyanlar da, tanımayanlar da bunu dəfələrlə təsdiqləyiblər. Mənim üçün Səxavət Məmmədov sənətkardan öncə şəxsiyyətdir. Mən addım atanda atamın sənətinin məsuliyyətini yox, şəxsiyyətinin məsuliyyətini duyuram.

-Atanızın ən çox hansı mahnılarına qulaq asırsınız?

-Xalqın ürəyini fəth edən “Azad bir quşdum”, “Külək”, “Çiçək” mahnılarına tez-tez qulaq asıram. Həmin mahnılar atamın ifasında hədsiz dərəcədə çox sevilir. Amma bir oğul kimi mən nəyə qulaq asıram? Rəhmətlik xanəndə Hacıbaba Hüseynovun səhv etmirəmsə, 70 illiyində atam öz müəlliminin mahnısını “Durnam”ı ifa edib və ona ithaf edib. Mən həmin o ifanı hədsiz dərəcə də çox sevirəm. 1991-ci ildə atamın son səfəri İsrailə olub. Elə oradan qayıtdandan sonra avtoqəzaya düşüb. İsraildə “Sona bülbüllər”i oxumuşdu. Bilirsiniz ki, “Sona Bülbül”lərin möhürünü vuran rəhmətlik Qədir Rüstəmovdur. Amma atam İsraildə “Sona bülbüllər”i möhtəşəm oxumuşdu. Soruşublar ki, niyə belə oxumusan? Deyib ki, orada ev, Azərbaycan üçün o qədər darıxırdım ki.. . Həmin ifada bir nisgil, inilti var. Mən atamın ifasında “Sona Bülbüllər”i çox sevirəm. Yolda gedəndə, avtomobildə tək olanda, çıxılmaz vəziyyətə düşündə mənim əlimdən tutan atamın mahıları olur. Bir də görürəm ki, atamın toyda oxuduğu hanısa bir segahı mənə göndərirlər ki, buna qulaq as. Atamla bağlı iki külliyyat buraxıldı. O vaxt Ukraynada iş adamı Burzu Əliyev bunu etmişdi. Çox sağ olsun. Bunlar “Səxavətli muğamlar” və “Səxavətli mahnı və təsiflər” adlanır. Orada demək olar ki, atamın yaradıcılığının böyük bir hissəsi əhatə olunub.

-Atanızı yuxuda görürsünüzmü?

-Mən yuxu görən insan deyiləm. Bəzən insanlar serial kimi yuxular görürlər. O insanlara qibtə edirəm. Problem də budur ki, yuxu gördüyüm zaman nəsə baş verir. Təbii ki yaxşı və pis yuxudan danışıram. Ona görə yuxu görməyə qorxuram. Bir az cahilik kimi səslənməsin, bəzən sevmədiyim bir insanı yuxumda görən zaman həmin gün nəsə pis hadisə baş verir. Atamı yuxumda görəndə həmin gün mənim üçün düşərli olur. Bunu sadəcə sizin üçün ilk dəfə açıqlayıram. Mən qəbul imtahanına getməmişdən əvvəl, yəni 2001-ci ildə imtahanda toplayacağım balı atam yuxumda mənə demişdi. Mən evdə toplayacağım balı vərəqə yazıb imtahana getmişdim. Həmin balı da topladım. Bu, bir faktdır. Bu və ya digər formada atamın mənim, övladlarının yanında olduğunu hiss edirəm. Onsuz da hamımız gec-tez köçüb gedəcəyik. Mən axirətə inanan insanam. Gözə görünməz qüvvənin insanı qoruduğu məqamlar var. 1998-ci ilin fevral ayında mən dəhşətli avtoqəzaya düşmüşdüm. Həmin qəzada bir neçə adam öldü, mən sağ qalanlardan oldum. Həmin vaxt atamı yuxumda görmüşdüm. Halbuki mənim düz yanımda oturan adam öldü. Bir növ atam qorudu məni.

-Atanızın ifa etdiyi ən məşhur mahnılardan biri də “Əziz dost”dur. Sizin də əziz dostlarınız varmı?

-Mənim həyatda çox yaxşı ünsiyyətdə olduğum insanlar var. Birinci dost anlayışını qavramaq lazımddır. Yəni, sən nə dərəcədə dost ola bilirsən və qarşı tərəfdən nə gözləyirsən. Dostluq birtərəfli yox, ikitərəfli münasibətdir. Biri insana çox yaxşı dost ola bilər. Bir nəfərin digərinə qarşı möhkəm dost olması mümkün deyil. Dostluq qarşılıqlı olmalıdır. Mən heç vaxt deyə bilmərəm ki, Həsənin ən yaxın dostuyam. Ola bilsin ki, Həsən məni özünə bir o qədər də yaxın hiss eləmir. Ətrafımda kifayət qədər şəxsiyyətinə, ailəsinə hörmət etdiyim insanlar var.

Atam yeni rəhmətə gedən vaxtlar çox dar günlərimiz olub. Həmin günlərdə atamın iki-üç dostu sınaqdan yaxşı çıxıb. Amma onlar məndən çox böyükdürlər. Mən onlara dost deyə bilmərəm. Onların övladları ilə bu gün çox yaxşı münasibətlərimiz var. Sonradan həyatda özümün qazandığım insanlar da var ki, çox yaxşı münasibətdəyik. Mən sizə yalandan deyim ki, qəlb bir, can bir dostum var. Yalan demiş olaram. Əslində mən özüm imkan verə bilmirəm ki, kimsə həmin məsafəyə qədər yaxınlaşsın. Çünki insanın gözləntiləri çox böyük olanda və buna müqabil əks bir şey görəndə onun sınmaları çox pis olur. Mən istəmərəm ki, kiməsə münasibətdə içimdə xəyal qırıqılığı olsun. Bəlkə də bundan qorxuduğum üçün belə edirəm. Atamın oxuduğu mahnıdakı “Əziz dost” qarşıma çıxmayıb. 32 yaşımda hələ o adamı tapmamışam. Halbuki mən özümü kiməsə həsr etməyi bacararam. Hər şey edərəm, gərək qarşılıqlı olsun. Dostluq sevgi deyil axı ki, sən onu qarşlıqsız edəsən. Dostluq gərək iki tərəfdən də zəncirlənsin, möhkəm olsun. Əmin olmalısan ki, lazım olanda sən o insana kürəyini söykəyə bilərsən. Kiminləsə bir neçə dəfə bərkə-boşa düşüb sınanmağa şərait olmayıb.

– Kürəyinizi söykəyə biləcək insanlar yoxdur?

-Mənim həyatımda, fəaliyyətimdə arxalandığım Allahım var. Mən həmişə Allaha tapınmışam. Təbii ki, Allah yaxşı insanlar vasitəsi ilə bu və ya digər şəkildə etdiyim yaxşı və pis əməllərimi qaşıma çıxarıb. Bir misal var: bir oğlan atasına deyir ki, mənim yaxşı dostlarım var. Atası deyir ki, ay oğul, gəl sənin bu dostlarını bir sınaqdan çıxaraq, görək onların hansı əsl dostdur. Daşıya biləcəyi qədər duzu oğlunun çiyninə qoyur. Deyir ki, götür bunu get o dost dediklərinin qapısına, dedi ki, cinayət etmişəm, çuvalın içindəki meyitdir, olarmı bunu bir gecə sizin həyətinizdə qoyum qalsın. Gör, hansı dostun səni qəbul edəcək. Oğlan həmin o dost dediklərinin qapısını bir-bir döyür. Heç birisi onu qəbul etmir. Amma onların arasında biri bunu qəbul edir. Sonra açıb görürlər ki, çuvalın içindəki duzdur. Oğlanda çörəyi həmin duza batırıb deyir ki, bundan sonra mən bir ömürlük səninlə dostam.

Dostluqlar bu və ya digər formada çətin anlardan keçməlidir ki, bərkisin, sınaqdan çıxsın. Toydan-toya, yas düşəndə gedirsən, hamı kimi iştirak edirsən. Və yaxud zəng edib futbol oynamağa dəvət edirsən. Bu, sadəcə xoş münasibətdir. İndiki dövrdə sözün açığı bunu əldə etməyin özü də çətindir. Ən üst səviyyədə hecalanmayan dostluqlar var. Mən onlara kənardan baxıb qibtə də etmişəm ki, kaş mənim belə bir dostum olardı. Ola bilər ki, mənim özüm elə olmamışam. Mən heç də yaxamı kənara çəkməyim.

“O insanlar mənə heç vaxt zərər vura bilmirlər”

-Sevmədiyiniz xüsusiyyətiniz hansıdır?

-Bir dənə deyil, çoxdur. Ən sevmədiyim xüsusiyyətlərimdən biri bəzən layiq olduğu halda insanların xətrinə dəyə bilməməyimdir. Halbuki, onlara mövqe bildirmək lazımdır. Amma mən boş verirəm. Bəzən məndə bu hal hədsiz dərəcdə olur. Fikirləşirəm ki, belə olmamalıyam. Bu, mənim özümlə bağlı ən xoşuma gəlməyən xüsusiyyətimdir ki, qarşımdakı insanı tərbiyə edə bilmirəm. Hansısa bir hərəkət görürsən, fikirləşirsən ki, yaxşısı budur ondan uzaq durum. Amma bəlli bir müddətdən sonra fikirləşirəm ki, insandır və bağışlayıram. Düzdür o tip insanlar mənə heç vaxt zərər vura bilmirlər. Çünki heç vaxt o dərəcədə yaxın olmurlar. Sadəcə olaraq ətrafımda o insaların olmamaları daha yaxşıdı. Bəzən kiməsə və yaxud nəyəsə görə ötüb keçirəm, fikir vermirəm.

-Aprel döyüşlərinin bir ili tamam oldu. Həmin döyüşlər zamanı torpaqlarımızın bir hissəsini düşməndən azad etdik. Aprel döyüşlərində hansı hissləri keçirdiniz. Çünki, sizin atanızın məzarı hələ də işğal altında olan Ağdam rayonundadır.

-Tam səmimiyyətimlə sizə deyirəm ki, nə aprelin birindən ikisinə, nə də ikisindən üçünə keçən gecə yatmışam. Həmin günlər işə baş ağrıları ilə getmişəm. Uzaqdayam, əlim çatmır. Bəzən həqiqətən də insanın ürəyi partlayır, o an istənilən hər şeyə hazır olursan. Sözlə deyilməyəcək hisslər yaşayırdım. Həmin vaxt mənə evdə söz deyə bilmirdilər. Gözüm xəbərlərdə qalmışdı. Beş dəqiqədən bir “refresh” düyməsinə basırdım. Bütün xəbər saytlarını izləyirdim ki, görüm nə xəbər var. Cəbhə bölgəsində yaşayan qohum-əqrabalarımla tez-tez əlaqə saxlayırdım.

“Atamın məzarını ziyarət etmək istəyirəm. Ən böyük arzum budur”

-Ağdam işğaldan azad ediləndə ilk addımınız nə olacaq? Bu hada heç düşünmüsünüzmü?

-İlk növbədə gedib atamın məzarını ziyarət edəcəyəm. Mən birinci bunu istəyirəm. Bu dəqiqə mənim bundan başqa arzum yoxdur. Faktiki olaraq mənim atam bütün nəsildə torpağına hamıdan sədaqətli və qeyrətli çıxan insandır. O qalıb orada, öz torpağından ayrılmayıb. Amma biz torpağımızdan ayrılıb yaşayırıq. Mən Ağdamı çox görməmişəm. Mingəçevirdə doğulmuşam. Qısa müddətdən sonra Bakıya köçmüşəm. Ağdamı çox epizodik xatırlayıram. Ora mənim yadımda yaxşı qalmayıb. Həmin vaxtlar çox balaca idim. Amma ora mənim ata yurdumdur. Mən bunu bilirəm. Bu gün məni ora çəkən başqa bir şey isə atamın qəbrinin Ağdamda olmasıdır. Atamın məzarını ziyarət etmək istəyirəm. Ən böyük arzum budur. Mənim nənəm, babam rəhmətə getdi. Onlar bir nisgillə öldülər. Çox pis hissdir. Mən istəmirəm ki, məndə də elə olsun. Əminəm ki olmayacaq. Cənab Prezident başqda olmaqla dövlətimizin bütün resursları buna sərf olunub ki, münaqişə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində öz həllini tapsın. Biz səbrlə həmin günü gözləyirik.

-Bundan sonrakı plan və hədəfləriniz nədir?

-Mənim planım da, hədəfim də var. Amma bunlar barədə danışmağı sevmirəm. İki səbəbim var. Birinci, buğdanı torpağın altında gizlətməsən, o heç vaxt cücərməz. Mən Allaha inanıram. Onun mənim haqqımda nə yazdığını bilmirəm. Ola bilər ki, mən yüz dənə plan, hədəf yazım. Təbii ki, mənim də özümlə, ailəm və övladlarımla bağlı arzu və istəklərim var. Qismət olsa çalışacağam ki, onlara nail olum. Mən övladlarımın timsalında bütün azərbaycanlı balalara, gənclərə deyirəm ki yaxşı elm, təhsil alın. Elmə və təhsilə qiymət verən insam. Hansısa bir azərbaycanlı tələbənin beynəlxalq olimpiadada qalib gəlməsi və yaxud yüksək nəticə göstərməsini eşidəndə ürəyim fərəhlənir. Özümü xoşbəxt hiss edirəm. Elə bilirəm ki, mən özüm uğur qazanmışam. Amma özünü beynəlxalq arenada təsdiq edən zaman Azərbaycanı da unutmamaq lazımdır.

Azərbaycan bizim vətənimizdir. Bəzən elə insanlar şikayət edirlər, fikirləşirsən ki aprel döyüşündə canlarını fəda edən gənc şəhidlərimiz nə etsin? İnsanlar bəzən çox eqoist olurlar. Bu halda insan normal düşünə bilmir. Bizdə nədənsə bəzi insanlar düşünür ki, Vətən mənim üçün nəsə etməlidir. “Mən Vətən üçün nə etməliyəm” anlayışı ikinci plana atılıb. Azərbaycan bizim Vətənimizdir. Biz Azərbaycanda dünyaya gəlmişik və azərbaycanlıyıq. Bu, təkzib olunmaz faktdır.

-Uzun müddətdir efirlərdən uzaq düşmüsünüz. Yenidən televiziyaya qayıtmaq istərdinizmi?

-Axırıncı dəfə 2001-ci ildə efirdə apardığım veriliş “Məktəblilərin Tusi klubu” olub. 1992-2003-ci illər efirdə olmuşam. Ömürümün 11 ilini Azərbaycan televizyasına həsr etmişəm.

Geriyə baxanda fikirləşirəm ki, əməlli-başlı iş stajım var. Azərbaycan Televiziyasını (AzTV) həmişə özümə ev bilmişəm. Ora mənim üçün çox doğmadır. İndi orada kollektiv yenilənib, çox adamı tanımıram. Amma oranın kollektivi mənim üçün həmişə doğma olub.

-Sizi sevənlərə, yenidən efirdə görməyi arzulayanlara nə demək istərdiniz?

-Mən daha çox yaşlı nəslin yaddaşında qalmışam. Bizim veriliş bir qayda olaraq xəbərlərdən öncə olurdu. Hamı xəbərlərə baxmamışdan öncə məcburən bizə də baxırdı. Hər kəsə möhkəm can sağlığı, bol səbr arzu edirəm. Vətənimizə bundan gözəl günlər arzu edirəm. Arzu edirəm Azərbaycan layiq olduğu yerlərə yüksəlsin. Bunda isə bir xalq kimi bizim birliyimiz və müştərək olmağımıza ehtiyac var. Bizi içəridən parçalmaq istəyən qüvvələr hədsiz çoxdur. Biz bir olub, birliyimizi onlara nümayiş etdirməliyik. Ona görə də bir-birimizə arxlanmalı, bir-birimizi sevməliyik. Düşünürəm ki, buna zamanla nail olacağıq. Bu barədə çox optimistəm. Çünki Azərbaycan xalqı çox talantlı, mərd və qədirbilən xalqdır. Mən harada olmağımdan aslı olmayaraq ürəyim Azərbaycanla, Vətənimlə döyünür.

Hafiz Əhmədov

Reklam
Şərh yazın

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

Müsahibə

“Bir gün hamımız Şuşaya toplaşacağıq” – Ceyhun və Üzeyir Hacıbəyli qardaşlarının Fransadakı varisləri (EKSKLÜZİV+FOTOLAR)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi tanınmasında böyük xidmətləri olan şəxsiyyətlərdən biri də Ceyhun Hacıbəylidir. Onun Vətən və millət qarşısında gördüyü böyük işlər danılmaz tarixi həqiqətdir.

Ceyhun Hacıbəyli  –  1891-ci ilin fevralın 3-də Şuşada anadan olub. İlk təhsilini Şuşada Nəcəf bəy Vəzirovun müdir olduğu məktəbdə, orta təhsilini isə Bakıda alıb. 1908-ci ildə, yanvarın 12-də qardaşı Ü. Hacıbəylinin “Leyli və Məcnun” operasının H.Z.Tağıyevin teatrında tamaşaya qoyulmasında onun da xidmətləri olub.

C.Hacıbəyli bir müddət Əli bəy Hüseynzadənin müdir olduğu “Səadət” məktəbində çalışıb, sonradan təhsilini davam etdirmək üçün Peterburqa gedib, universitetin hüquq fakültəsinə daxil olub. Ardınca Fransaya gedib və Sorbonna universitetində təhsil alıb. Azərbaycana qayıtdıqdan sonra müxtəlif qəzetlərdə Azərbaycan və rus dillərində məqalələrlə çıxış edib.

C.Hacıbəyli eyni zamanda “Müsəlmanlıq”, “İzvestiya”, “İttihad”, “Azərbaycan” qəzetlərinin redaktoru olub. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə (1918-1920-ci illər) bir müddət “Azərbaycan” qəzetində redaktor vəzifəsində çalışıb, sonradan isə Azərbaycan nümayəndə heyətinin tərkibində Parisə gedib, orada ciddi fəaliyyət göstərib.

Ceyhun Hacıbəylinin nəvəsi Klement Bailly Hacıbəyli

1920-ci ilin aprelin 27-də Azərbaycan bolşeviklər tərəfindən işğal edildikdən sonra bir daha geri qayıtmayıb, Fransada mühacirət həyatı yaşayıb. Avropada o, ictimai-siyasi fəaliyyətini davam etdirib, Qərb oxucularını Azərbaycanın qədim tarixi, mədəniyyəti, ədəbiyyatı və incəsənəti ilə tanış edib.

Ceyhun Hacıbəylinin nəticəsi Jeremie Hacıbəyli

C.Hacıbəyli Parisdə nəşr olunan müxtəlif jurnallarda çıxış edərək, sovet totalitarizminin, Stalin rejiminin antidemokratik olmasını tənqid edən və ölkənin nəhəng bir həbs düşərgəsinə çevrildiyini pisləyən çoxlu yazılar nəşr etdirib.

Ceyhun Hacıbəyli oğlu ilə birlikdə

O, filoloji və tarixi mövzularda – xüsusən Azərbaycanın Rusiya tərəfindən işğalına aid, həmçinin qədim Azərbaycan şəhərləri ilə də bağlı yazılar çap etdirib.

Ceyhun Hacıbəylinin nəvəsi Klement və nəticəsi Jeremie

Ceyhun Hacıbəylinin ən böyük xidmətlərindən biri isə Avropada Azərbaycan Mühacirət Mətbuatının yaranmasına verdiyi dəstək idi. Ceyhun Hacıbəyli və Əbdürrəhman Fətəlibəyli-Düdənginskinin baş redaktorluğu ilə “Azərbaycan” jurnalı nəşr edilib. Jurnalda Azərbaycanın tarix və millətimiz barədə məqalələr dərc olunub. Məqalələrinin birində C. Hacıbəyli yazırdı: “Bu gün gərək firqəçi və gərəksə müstəqil və firqəsiz Azəri Türklərinin hamısını üçrəngli bayrağımızın altında toplanıb, bir yerdə vətənimizin qurtarılması uğrunda çalışmağa dəvət edirik. Azərbaycan davam edir”.

İkinci Dünya müharibəsinin ağrıları Ceyhun bəyin ailəsindən də yan keçmir. Üzeyir bəyin hər bir məktubunda xatırlanan və əzizlənən Ceyhun bəyin  Bakıda dünyaya gəlmiş oğlu Ceyhun 1937-ci ildə Paris Hərbi Akademiyasını müvəffəqiyyətlə bitirəndən sonra alman faşizminə qarşı vuruşmaq üçün cəbhəyə gedir. Düşmənlə döyüşmək üçün təyyarəsi ilə səmaya qalxan Ceyhun  bərabər olmayan vuruşda qəhrəmanlıqla həlak olur. 23 yaşlı oğlunu itirən Ceyhun bəy sarsıntılar keçirir. Bir tərəfdən Vətən həsrəti, digər tərəfdən isə oğlunun faciəsi uzun zaman onu rahat buraxmır.C. Hacıbəyli 1962-ci ilin oktyabr 2-də vəfat edib, Parisin Sen-Klu məzarlığında dəfn edilib. 

HafizTimes.com Ceyhun Hacıbəylinin Fransada yaşamış digər oğlu Timuçinin (1921—1993) ailə üzvlərini tapıb, həmsöhbət olmağa çalışıb:

Jeremie Hacıbəyli –  Timuçin Hacıbəylinin birinci nikahından dünyaya gəlmiş oğlu Klement Bailly Hacıbəylinin yeganə övladıdır. 1977-ci ilin sentyabrın 12-də Fransada dünyaya gəlib.”Lycee Paul Gauguin”də təhsil alıb. Hazırda Fransaya məxsus Uturoa bölgəsində yaşayır. O, Ceyhun Hacıbəylinin nəticəsidir:

-Çox təəssüflər olsun ki, mən musiqiçi deyiləm. Amma bizim nəsil musiqi sahəsində böyük istedadlı şəxsiyyətlər yetişdirib.

Mən gəncikən bass musiqi ailətlərində ifa etməyi öyrəndim. Amma bu uzun müddət davam etmədi. 20 – 30 yaş aralığında elektronik musiqi daha çox üstünük verdim. Bəzən isə Dj-lik edirəm. Təbii ki, bu həvəs, zövqlə bağlıdır. Hazırda isə musiqi ilə nadir hallarda məşğul oluram.

“Mən daha çox kommersiya sahəsi, turizim bələdçiliyi ilə məşğul oluram”.

-Düşünürəm ki, bu sahədə daha çox uğur qazana bilərəm. Mən insanlarla daha çox səyahətlə bağlı məsləhətlərimi bölüşürəm. Müxtəlif mədəniyyətləri, dəyərləri öyrənməyi, yaymağı sevirəm. Hazırda isə turizim mövsümüdür. Mənim işlərim isə həddindən çoxdur.

Jeremie Hacıbəyli anası ilə birlikdə

– Baba yurdunuz Azərbaycanla bağlı nə düşünürsünüz? Azərbaycana nə vaxt səfər edəcəksiniz?

-Mən hər zaman Azərbaycanla bağlı hazırlanmış televiziya şoularına baxıram. Ümid edirəm ki, bir gün mütləq Azərbaycana, gözəl Bakıya səfər edəcəyəm. Azərbaycana səfər etməyi çox istəyirəm.

Jeremie Hacıbəyli həyat yoldaşı ilə birlikdə

Tahiti Azərbaycandan çox uzaqdır. Düşünürəm ki, lotoreyda qazansam  Yaponiyaya,  Azərbaycana gedəcəyəm. Mən hər həftə lotereya oynayıram. Mütləq qalib olacam və ora səfər edəcəyəm.

Klement Hacıbəyli

-Babanız Timuçin Hacıbəylinin ikinci ailəsi ilə münasibətiniz necədir? Ötən illərdə T. Hacıbəylinin gənc oğlu Benjamin Hacıbəyli və anası Pasqal Hacıbəyli Azərbaycana səfər etmişdilər…

-Benjaminlə dostuq. Həmçinin qeyd edim ki, o mənim əmimdir. Baxmayaraq ki, məndən yaşca çox kiçikdir.(gülür)

İnanıram ki, bir gün atamla birlikdə mən də Azərbaycana səfər edəcəyəm.

-Hacıbəylilər ailəsi barədə nə düşünürsünüz?

-Ailəmizlə, babamla qürur duyuram. Sizə də çox təşəkkür edirəm ki, bizim ailəyə belə yüksək dəyər verirsiniz. Bütün azərbaycanlılara salam göndərirəm.

Klement Bailly Hacıbəyli – Fransada məşhur musiqiçidir. 1951-ci ildə Parisdə anadan olub. Dörd yaşında olarkən pianoda ifa etməyi öyrənib. Onun bir musiqiçi kimi yetişməyində nənəsi Madeleine Duparcın böyük rolu olub.  

Klement Bailly Hacıbəyli  məşhur caz-musiqi qruplarında ifa edib.    Hazırda Fransada yaşayır, tələbələr yetişdir. O, Ceyhun Hacıbəylinin oğlu Timuçin Hacıbəylinin birinci nikahından dünya gəlib. Ceyhun Hacıbəylinin ilk nəvəsidir. Jeremie Hacıbəylinin isə atasıdır.

HafizTimes.com  Şuşalı Ceyhun və Üzeyir Hacıbəyli qardaşlarının Fransada yaşayan varisləri, məşhur musiqiçi Klement Bailly Hacıbəylinin Azərbaycan, Qarabağ-Şuşa ilə bağlı zaman-zaman qeyd etdiyi fikirlərini olduğu kimi təqdim edir: 

Klement Bailly Hacıbəyli: “Azərbaycan mənim Vətənim, Torpağımdır!”

Klement Bailly Hacıbəyli: “Biz bir gün mütləq Şuşaya toplaşacağıq”

Klement Bailly Hacıbəyli: “Şuşa mənim babamın, atamın şəhərdir. Erməni millətçiləri tərəfindən Qarabağın ürəyi – Şuşa məhv edilib”

Şuşa – Qarabağ

“Qarabağ Şikəstəsini” dinləyən Klement Hacıbəyli: “Bu Qarabağdan mənim ürəyimə yayılan bir musiqdir. Mənim əmim övladları Şuşadan, Qarabağdan ifa edirlər. Amma onlar öz torpaqlarına, yurd-yuvarlarına gedə bilmirlər. O torpaqlar mənim də torpağımdır! Əminəm ki, biz bir gün mütləq Şuşada toplaşacağıq”

Klement Bailly Hacıbəyli: “Şuşaya Azadlıq”

Klement Bailly Hacıbəyli: “Şuşa mənim babamın şəhərdir. Atamın, babamın ürəyinin bir hissədir.  Qarabağın ürəyi erməni millətçiləri tərəfindən dağıdıldı, məhv edildi”

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Azərbaycan gözəl ölkədir” – Nazim Hikmətin xəyanət etdiyi Pirayəsinin ƏFSANƏVİ NƏVƏSİ (EKSKLÜZİV)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Nazimi çox ittiham etmirəm. Çünki həbsxanada yaşayan mən deyildim”.

“Pirayə nənəm Nazimdən ayrılsa da onun bütün şeirlərini, məktublarını qoruyub saxladı, çap etdirdi

Kənan BengüTürkiyənin əfsanəvi voleybolçusu. 20-ci əsr dünya ədəbiyyatının ən böyük şairlərindən biri Nazim Hikmətin uğruna şeirlər yazdığı, “sən mənim ən yaxın insanımsan” dediyi, 14 illik həyat yoldaşı “qızılı saçlı” Pirayənin nəvəsidir. 

Qeyd: “Çox sayda qadınlarla birlikdə olmasına baxmayaraq Nazim Hikmətin qəlbində kimsə Pirayəni əvəz edə bilməyib. Pirayə ölkə xaricində konsertlər verməyə gedən həyat yoldaşının yolunu iki uşağı ilə gözləyən 24 yaşlı qadın.  Yeni boşanmış Nazim isə Pirayəni görən kimi onun qızılı saçlarına aşiq olur. Hər iki tərəfin ailəsi bu sevgiyə qarşı çıxırlar. Pirayə evli, iki uşaq anası, Nazim isə  cibində bir qəpiyi də olmayan kommunist bir şair. Bütün çətinliklərə baxmayaraq onlar 1932-ci ildə ailə həyatı qururlar. Hər şeyin yolunda getdiyi bir vaxtda Nazim həbs olunur. Əvvəlcə Nazimin edam edilməsini tələb edilir. Daha sonra həbs cəzası ilə əvəz edilir. Nazim Hikmət ömrünün 12 ilini həbsxanada  keçirməli olur. Pirayə bu illər ərzində həyat yoldaşı Nazimi həbsxanada ziyarət edir, ümidlə yolunu gözləyir, sevgi, hörmət və sədaqətini ifadə edir. N. Hikmət də Pirayənin birinci nikahından olan övladlarına doğma ata kimi yanaşır, həbsxanadan göndərdiyi məktublarında Pirayə və onun övladlarına olan sevgisini ifadə edir. Nazim həmçinin həbsxanada yazdığı ən gözəl şeirilərini də məktubla Pirayəyə göndərir. Nəhayət 12 ildən sonra Nazim azadlığa çıxanda öz vəfalı həyat yoldaşı Pirayənin deyil, yeni sevgilisi, dayısı qızı evli Münəvvərin yanına gedir. Münəvvər də birinci həyat yoldaşından ayrıldıqdan sonra N. Hikmətlə evlənir. Cütlüyün bir oğlan evladı dünyaya gəlir. Nazim Hikmət 14 il evli qaldığı, sonda xəyanət etdiyi Pirayənin oğlu Mehmetin adını Münəvvərdən dünyaya gələn öz doğma oğluna qoyur. Bir müddət sonra Nazim Münəvvəri və oğlu Mehmeti də əbədi tərk edib Sovet Rusiyasına köçür və yeni-yeni eşqlərə meydan açır…”.

Türkiyə mətbuatının Nazim Hikmətin nəvəsi kimi təqdim etdiyi peşəkar idmançı, əfsanəvi voleybolçu Kənan Bengü eksklüziv olaraq HafizTimes.com-un suallarını cavablandırıb. O, müsahibə zamanı özü və ailəsi ilə bağlı bir çox önəmli məqamlara aydınlıq gətirib:

– Qeyd edim ki, mən sevgi və hörmət duyduğum Nazim Hikmətin doğma nəvəsi deyiləm. Bir çox insan bunu dəqiq bilmir. Buna görə də məsələyə aydınlıq gətirmək istəyirəm. Pirayə xanımın Vedat Orfi Bengü ilə olan nigahından iki övladı dünyaya gəlib. Biri mənim atam Mehmet Fuad Bengü, digəri isə bibim Suzan Yasavul (Bengü). Mən Nazim Hikmətin bir zamanlar həyat yoldaşı olmuş Pirayə xanımın doğma nəvəsiyəm. Nazim Hikmət Pirayədən sonra evləndiyi Münəvvər xanımdan dünyaya gələn doğma oğluna da “Mehmet” adını qoyub. Zaman-zaman yazılan məktublarda, şeirlərdə “Mehmet” adları qarışıq düşmüşdü. Bu məsələni dərindən bilməyən bəzi insanlar mənim atam Mehmet Fuadı Nazim Hikmətin doğma oğlu Mehmet Nazim kimi təqdim edirlər. Bu yanlışlığın bir səbəbi də budur ki, atam “Türkiyə Ədəbiyyatı”da Mehmet Fuad olaraq tanınır. Və atam Nazim Hikmətin bir çox yazılı əsərlərini anası Pirayə xanımın qoruyub saxladığı arxivindən götürüb özünün De Yayın Evi kanalıyla çap etdirib. Xüsusi ilə atam Mehmet Fuat Nazim Hikmətə böyük hörmət və sevgi bəsləyirdi, əsərlərini nəşr etdirirdi. Ədəbi mövzularda da Nazimlə bağlı doğru və geniş məlumata sahib olduğuna görə bir çoxları onu Nazim Hikmətin doğma oğlu kimi tanıyırlar.

-Bu açıqlamadan sonra bir az da öz həyatım haqqında məlumat verim. Mən gənclik illərimdə Türkiyədə hökm sürən qarışıq siyasi vəziyyətə görə atam tərəfindən daha çox idman sahəsinə yönəldildim. 10-40 yaş aralığında 30 il  peşəkar formada voleybol oynadım. 40 yaşımdan sonra İdman Marketinqi və Təşkilatları üzrə özümə aid bir şirkəti idarə etdim. 50 yaşımdan sonra peşəkar idman həyatımdan tamamilə uzaqlaşdım. Bu gün 58 yaşımda özümə məxsus bir yelkənli gəmidə ilin 7 ayını keçirirəm. Həmçinin də yelkənlə bağlı təlim keçirəm. Nəhayət ilin geridə qalan 5 ayını isə İstanbulda başa vururam. Ədəbiyyatla əlaqəm isə oxuyucu olmaqla yekunlaşır. Bu mövzda hər  hansı bir çalışmam olmadı. Qısaca olaraq deyim ki, Kənan Bengü sakit və təvazökar həyat sürür.

-Uşaqlıq illərinizi necə xatırlayırsınız? Necə bir aildə böyüdünüz?

-Uşaqlıq illərim daha çox təbiətlə əhatələnmiş bir formada keçdi. Anam və atam işlədiyi üçün mən və bibimin uşaqları nənəm Pirayə xanımın (Nazim Hikmətin həyat yoldaşı) əlində böyüdük.

Pirayə xanım çox savadlı, pedaqoq idi. Bizi hər mövzuda çox yaxşı yetişdirdi. Süfrədə çəngəl-qaşıq tutmaqdan, bağda pomidor yetişdirməyə, toyuq bəsləməyə qədər hər şeyi ondan öyrəndik. Sakit, sevgi və təbiətlə əhatələnmiş bir uşaqlıq illəri yaşadım.

“Nazim Hikmətin ailəsinin üzvü olmaq mənim üçün şərəfdir”.

-Pirayə xanım- Nazim Hikmətin nəvəsi olmaq necə bir hissdir?

-Pirayə xanımın yanında böyüdüyüm üçün onu daha yaxından tanıdım. Onun nəvəsi olmaq mənim üçün böyük bir şans idi. Mənim iki yaşım olanda isə Nazim Hikmət vəfat etdi. Onu heç vaxt yaxından görə bilmədim. Amma belə bir böyük şairin ailəsinin üzvü olmaq mənim üçün böyük bir şərəfdir. Nazim Hikmət 20-ci yüzilliyin ən böyük şairilərindən biridir. Ona sevgim və hörmətim hər zaman davam edəcək.

-Nazim Hikmət – Pirayə eşqini sizin dilinizdən öyrənmək istərik. Sizcə bu eşqdə nə çatışmadı?

-Mənim fikrimcə onlar bir-birini çox sevib, fikirlərinə böyük hörmət qoyublar. Ancaq həbsxanadakı illərə görə birlikdə vaxt keçirə bilməyiblər.  Pirayə və Nazim hər zaman bu eşqə hörmət ediblər. Ancaq həbsdə keçən illər, ailənin maddi vəziyyəti, Pirayənin uşaqlarını daha çox valideynlərinin yanında böyütməsinə səbəb oldu.

Nəticədə bir-birinə aşiq olan bu iki insanın uzaqda yaşamaq məcburiyyətində qalmaları bu eşqin ər-arvad münasibətlərini də müəyyən zaman ərzində tükətdi. Mənim fikirimcə bu eşqdə çatışmayan bu idi.

-Nənəniz Pirayə xanım Nazim Hikmətlə bağlı sizə nələr danışardı?

-Pirayə xanım Nazim Hikmətlə bağlı yaxşı və pis tərzdə heç vaxt danışmadı. Başqalarına da icazə vermədi. O zamanlar türk siyasətində Nazim Hikmətə qarşı aparılan qaralama kampaniyası üçün bir çoxları Pirayənin Nazim Hikmət haqqında pis danışması üçün xeyli işlər görüblər. Amma Pirayə heç vaxt Nazim Hikmət haqında pis danışmayıb. Nənəm Nazim Hikmət haqqında həmişə susub. Mənim fikrimcə Pirayə xanımın susmasının səbəbi isə Nazimi qorumaq, onun haqqında yalan-yanlış xəbərlərin yayılmasının qarşısını almaq idi.

-Nazim Hikmət xəyanət etdikdən sonra Pirayə xanım necə yaşadı? Pirayə xanım bu ayrılıqla bağlı nəsə danışırdı?

-Pirayə xanım Nazimdən ayrıldıqdan sonra susdu. Bu ayrılığın səbəbləri barədə danışmadı.Ancaq mənim anam və atam bu ayrılığın səbəblərini bilirdilər. Ancaq onlar da Pirayəyə olan hörmətlərinə görə susdular.

Bu mövzuda ən məlumatlı şəxs həm Nazimə, həm də Pirayəyə yaxın olan atam Mehmet Fuat idi.  Mehmed Fuad Nazimin ədəbiyyaçı şəxsiyyəti və əsərlərinin yayılması üçün böyük əmək sərf etdi. Əlbəttə ki, bütün bu əziyyətlərin arxasında da yenə Pirayə dururdu. Çünki Nazim həbsxanada yazdığı bütün şeirlərini bir-iki dostuna və Pirayəyə göndərirdi. Ancaq həmin insanların hamısı o vaxt Türkiyədə hökm sürən siyasi təzyiqlərə görə Nazimin əsərlərini yox etdilər. Pirayə isə Nazimin ona göndərdiyi əsələrin hamısını qoruyub saxladı. Nazim Hikmət Pirayəyə xəyənət etmiş olsa da Nazim böyük ədəbiyyat insanı idi. Pirayə bunu yaxşı bilirdi. Pirayənin Nazim Hikmətin  əsərlərini qoruyub saxlaması nəticəsində  bu gün onun bir çox əsərləri tam və doğru olaraq bütün dünyada yayımlanır.

-Pirayə xanımın Nazim Hikmətsiz həyatı necə keçdi? Yenidən ailə həyatı qurdumu?

-Pirayənin Nazim Hikmətsiz keçən həyatı barədə deyə bilərəm ki, o, Nazimdən ayrıldıqdan sonra uşaqları Suzan və Mehmet, gəlini İzgen, kürəkəni Metin Yasavul (Nazimin doğma qardaşı) və nəvələri Mehmet Əli, Nurhayat və mənimlə  sadə  bir həyat yaşadı. Erkenköydə satılan bir ərazidən əldə etdikləri pulla Altunizadə məhəlləsində oğlu Mehmed Fuad onun üçün iki mərtəbli ev tikdi. 1955-ci ildən etibərən orada yaşadılar. Evin baxçasında  Pirayənin çox  sevdiyi Ebruli hanıməli vardı. Pirayə xanım Nazimdən sonra heç vaxt evlənmədi, uşaqları ilə birlikdə yaşadı. 1995-ci ildə elə həmin evdə vəfat etdi.

-Siz Nazim Hikmətin nənəniz Pirayə xanımı tərk etməsi ilə bağlı nə düşünürsünüz?

-Məsələyə bir kişi gözü ilə baxdığım zaman deyə bilərəm ki, o,  həbsxanada keçən illərə görə həyat yoldaşından uzaq düşüb və ona yaxın münasibət göstərən qohumu Münəvvər xanıma tərəf hissləri meyillənib. Çox ittiham etmirəm. Çünki həbsxanada yaşayan mən deyildim. Mövzulara kənardan münasibət bildirmək fikrimcə doğru deyil. O insanın yaşadıqlarını, yalnızlığını, problemlərini bilmərik…

-Nazim Hikmət Pirayə xanımı tərk etdikdən sonra atanız Mehmet Fuadın Nazim Hikmətə (ögey atası) qarşı münasibəti necə dəyişdi? Yenə də ata-oğul kimi idilər?

-Atam Mehmet Fuat Bengü Nazim Hikmətə hər zaman yaxın olmağa çalışdı. Onunla yenə də görüşmək istədi. Ancaq o vaxtlar Nazimin yanında olanlar bu münasibəti xoş qarşılamadılar və mane oldular. Nəticədə atam müəyyən bir zamandan sonra Nazimdən uzaqda durmağa başladı. Ölkə xaricində də heç görüşmədilər. Ancaq atam Nazimi həmişə sevdi, hörmət etdi. Atamın onun bütün şeirlərini yayımlaması da buna bir nümunədir.

-Atanız Mehmet Bengü Nazim Hikmətlə bağlı sizə nələr danışardı? Nazim Hikmətin necə bir insan olduğunu söylərdi?

-Nənəm Pirayə vəfat edən qədər bu mövzuda atamla heç vaxt danışmadıq. 1995-ci ildə Pirayə vəfat etdikdən sonra atamla bu mövzuda çox danışdıq. Atam Nazimdən həmişə yaxşı danışırdı. Onun ədəbiyyatçı şəxsiyyətinə olan heyranlığının səbəblərini deyirdi. Atam Nazimin bir şeir yazarkən necə çalışdığını, detallara diqqət yetirdiyini söylərdi. Mehmet Fuatın özü də ədəbi fəaliyyəti zamanı çox detallara fikir verən idi. Düşünürəm ki, bu Nazimdən atama keçmiş bir davranış foması idi. Nazimin şəxsi həyatı ilə bağlı çox danışmazdı.

-Nazim Hikmətin Münəvvər xanımdan olan oğluna da atanızın adını (Mehmet) qoyması ilə bağlı nə düşünürsünüz?

-Kaş ki bu adı qoymamaydı. Çünki kimin kim olduğu, hansı şeiri kimə yazdığı, doğma və ögey oğlu arasında qarışılıq baş verməzdi.

– Nazim Hikmət Mehmet Bengüyə doğma ata ola bildimi?

-Nazimin həbsxanada keçən illərinə görə onlar fiziki olaraq çox da yaxın ola bilmədilər. Ancaq məktublaşmalarını oxuduğumuz zaman Nazimin Mehmet Fuatın düşüncə və yaşam tərzinə daha çox təsir etdiyini görürük. Mən də deyə bilərəm ki, atam ilə olan söhbətlərimdə hiss edirdim ki, Nazimin bir ata kimi təsiri onun üzərində çox olub. Çünki Mehmet Bengünün öz doğma atası onun 1 yaşı olarkən Pirayədən ayırılıb və onlar bir daha heç vaxt görüşməyiblər.

-Nazim Hikmətin doğma oğlu Mehmet Nazimlə heç əlaqə saxladınızmı? Atanızla Nazim Hikmətin doğma oğlunun münasibəti necə idi?

-Mən onunla heç vaxt münasibət qurmadım. Atamın da onunla üz-üzə görüşdüyünə inanmıram.Ancaq Nazim Hikmətin əsərlərini yayımlamaqla bağlı müəllif hüquqları icazəsi üçün müəyyən vasitəçilərlə əlaqə qurduğunu bilirəm. Çünki Nazimin varisi öz doğma oğlu Mehmet Nazim idi.

-Pirayə xanımla Nazim Hikmətin sonrakı həyat yoldaşı Münəvvər  xanım heç görüşdülərmi?

-Nazim Hikmət vəfat etmədən öncə Münəvvərlə Pirayənin qarşılaşdığını bilirik. Kitablarda da bu barədə yazılıb. Ancaq Nazimin vəfatından sonra onlar heç vaxt görüşmədilər.

 -Nənəniz Pirayə xanım və atanız Mehmet Fuat Nazim Hikmətlə bağlı sizə nə miras qoyular?

-Nazim Hikmətlə mənim aramda qanuni bir miras bağlılığı yoxdur. Ancaq Pirayənin qoruyub saxladığı rəsmlər, həbsxanada hazırlanan taxta əl işləri, Pirayəyə yazdığı məktubların orjinalları,  bir çox şeir də Pirayədən biz övladlarına miras qalıb.

-Nazim Hikmətin daha çox hanşı şeirini bəyənirsiniz?

-“Kuvayi Milliye Destani” və “Memleketimden İnsan Manzaraları”nı hər kəs kimi mən də çox bəyənirəm.

Bu dördlüyü də çox bəyənirəm:

Sana düşman, bana düşman

Düşünen insana düşman

Vatan ki insanların evidir

Sevgilim onlar Vatana düşman.

-Nazim Hikmətin evli qadınlarla eşq macəraları barədə nə deyə bilərsiniz?

Bu çox daha çox şəxsi həyata daxildir. Bu mövzuda fikir bildirmək istəmirəm.

Nazim Hikmət

-Atanız Nazim Hikmətin ölümüylə bağlı nə söylərdi?  Pirayə xanım Nazim Hikmətin ölümünü necə qarşıladı?

-O illərdə mən uşaq idim. Buna görə də hər şeyi bilmirəm. Sonra isə bu mövzuda Pirayəyə heç bir sual vermədim.

-Pirayə xanım ona xəyanət etmiş həyat yoldaşı Nazim Hikməti bağışladımı?

-Pirayə xanım bu mövzularda heç vaxt danışmazdı. Amma təxmin edirəm ki, ər-arvad münasibətlərinə son qoyduğu bu insanın sənətinə, fikirlərinə hər zaman hörmət edib.

Xüsusi ilə qeyd edim ki, Pirayə “Sənətkarın həyat yoldaşı olmaq çətindir” deyirdi. Sənətkarların “ruh hallarının fərqli olduğunu, hər növ fakta (Təbiət, qadın, kişi, hadisələr kimi) tez bir zamanda aşiq ola bildiklərini və bu eşqlərin fırtınalı ola biləcəyini” deyirdi. Nazim də bu fikirlərə çox uyğun bir sənətkar idi. Bu düşüncəsinə görə Pirayənin Nazimi çox ittiham etmədiyini, ona qarşı çox incik olduğunu düşünmürəm.

-Bakı, Azərbaycana gəlibsiniz? Azərbaycanla bağlı nə düşünürsüz?        

-Azərbaycana heç vaxt getməmişəm. Sadəcə olaraq gözəl bir ölkə olması ilə bağlı tez-tez məlumatlar eşidərəm. Azərbaycan və Türkiyə xalqlarının çox yaxın olduğunu bilirəm.

-Sonda gənclərə həyatları və idmanla bağlı hansı tövsiyyələri vermək istərsiniz?

-İdman insanın sağlamlığı baxımından çox önəmlidir. İdmanla məşğul olarkən yüksək səviyyəli bir idmançı olacağınızı düşünməyin. Hədəfiniz yüksək olsun amma buna çata bilməsəniz də idmanın sizə bəxş edəcəyi faydaları qarışıdakı həyatınızda hiss edəcəksiniz. Birlik, paylaşmaq və ya itirmək duyğusu, komanda şəklində çalışmaq, məğlub olduqca xətalardan dərs götürüb yeni hədəflərə köklənmək, stressi yönəltmək kimi bir çox duyğuları idman və sənət sayəsində əldə edə bilərsiniz. Buna görə də idmanla məşğul olmaq çox önəmlidir.

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Əfsanəvi Freddi Merkyuri azərbaycanlı idi?” – bacısı Kəşmirə Bulsara ilə EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ (FOTOLAR)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

Freddi Merkyuri (Fərrux Bulsara) – Böyük Britaniyanın əfsanəvi müğənnisi, mahnı bəstəkarı və səsyazma prodüseri. O, daha çox “Queen” qrupunun solisti kimi tanınır. Freddi Merkyuri parlaq səhnə performansı və dörd oktavalıq vokal diapazonu ilə məşhurlaşıb.

1946-cı ildə Tanzaniyanın Zənzibar adasında anadan olub. Valideynləri Bomi və Cer Bulsara Hindistana köçən Pars Zərdüştləri olub. Onlar Hindistandan Zənzibara Bominin Britaniya Koloniya İdarəsindəki işləri ilə əlaqədar immiqrasiya ediblər. “Bulsara” soyadı Hindistanın Qucarat ştatındakı Bulsar (Valsad) şəhərinin adından götürülüb. Dünya rok musiqisinin kralı 45 yaşlı Freddi Merkyuri 1991-ci ilin 24 noyabr tarixində gözlərini əbədi olaraq yumub. Ölümünün əsl səbəbi kimi QİÇS-dən əmələ gəlmiş sətəlcəm xəstəliyi göstərilir. Mənsub olduğu Zərdüştlük dininə əməl etməsə də, dəfni bu dinin qayda-qanunları əsasında həyata keçirilir. Cənazəsi Kensal adında Yaşıl Qəbirsanlıqda yandırılır amma, külünün yerləşdiyi yer hələ ki, heç kimə məlum deyil. Freddi Merkyurinin özündən kiçik Kəşmirə adlı bacısı da var. Freddi Merkyurinin ailəsinin Azərbaycan əsilli olması da iddia edilir.

Əfsanəvi müğənni Freddi Merkyurinin bacısı Kəşmirə Bulsara (Kashmira Cooke – Bulsara) eksklüziv olaraq HafizTimes.com-un suallarını cavablandırıb. Azərbaycan mətbuatı tarixində ilk dəfə olaraq baş tutan bu müsahibə zamanı Kəşmirə Bulsara ailəsinin kökləri və qardaşı Freddi Merkyuri ilə bağlı mühüm məqamlara aydınlıq gətirib. O, ailəsinin Azərbaycan əsilli olması ilə bağlı yayılan iddialara da ilk dəfə olaraq HafizTimes.com vasitəsi ilə münasibət bildirib. Kəşmirə Bulsara həmçinin Freddi Merkyurinin iki özəl şəkilini də təqdim edib:

Kəşmirə Bulsara (Kashmira Cooke – Bulsara) – 1952-ci ildə Zanbizarda anadan olub, orada təhsil alıb. Roger Cooke ile evlidir. 67 yaşı var. Samuel Cooke adlı oğlu var.

-Kəşmirə xanım hazırda nə işlə məşğul olursunuz?

-Brian May ilə Fredinin keçmişini çəkirəm.

-Uşaqlıq illəriniz necə keçib? Freddinin bacısı olmaq çətin deyildi ki?

-Mənim uşaqlıq illərim normal keçib. Bəzən Freddi ilə mahnı oxuyurdum. Freddinin bacısı olmaq bir az çətin idi.

-Freddi Merkyuri ilə aranızda hansı oxşarlıqlar var?

-Mənim gözlərim və üzüm ona çox oxşayır.

-Freddi Merkyuri necə bir insan idi? Heç vaxt unutmadığınız bir xatirənizi bizimlə bölüşərdiniz…

-Freddi çox utanan oğlan idi. Amma həm çox sevimli, həm də gözəl idi. Mən yaxşı xatırlayıram ki, bir gün o mənə gül almışdı. Gülü mənə verdi və bərk qucaqlayıb dedi: “Kaş, sən mənim ən yaxşı bacımsan”.

-F. Merkyurinin tez bir zamanda şöhrət, uğur qazanmasının sizcə sirri nə idi?

-Düşünürəm ki, Freddinin uğur qazanmasının sirri onun xarizması ilə bağlı idi.

-Freddi Merkyurinin tarixdə ən böyük xidməti nə olub? Sizcə onun hansı əməli nümunə götürülə bilər?

-Mənim qardaşım kim olduğunun axtarışında idi… Onun musiqi sahəsinə böyük təsiri oldu. Freddi özü idi.  Özü olmaq isə yaxşı bir örnəkdir.

Kəşmirə Bulsaranın ailəsi, həyat yoldaşı və övladları

-Freddi Merkyurinin bacısı olmaq necə hisdir? O, evdə, ailədə necə bir insan idi?

-Freddinin bacısı olduğum üçün çox xoşbəxtəm. O, evdə də çox utancaq idi. Hətta mən onu bizimlə yeməyə dəvət edəndə də mənə güllər alırdı.

İndi isə onun sevənlərinə çox bağlıyam.

-Kimi daha çox qardaşınıza oxşadırsınız? Ailədə ona oxşar biri var?

-Marc Martel fiziki və vokal olaraq mənə qardaşımı xatırladır.

-Freddi Merkyurinin həyatının belə tez sona çatmasına nə səbəb oldu?

Fredinin həyatı çox kədərli oldu. Onun ölüm səbəbi AIDS və “sətələcəm” oldu.

Onun videolarına və şəkillərinə baxanda çox özümü xoşbəxt hiss edirəm.

– Azərbaycana səfər etmisiniz? Azərbaycan barədə nə deyə bilərsiniz?

-Xeyr. Mən heç vaxt Azərbaycana getməmişəm. Ona görə də bu haqqda heç nə deyə bilmərəm.

Kashmira Bulsara, Sam Cooke, Brian May- Freddi Merkyurinin evində

-Freddi Merkyurinin ailəsinin Azərbaycan (Cənubi Azərbaycan-İran) əsilli olduğu idda edilir. Bu nə dərəcədə doğrudur?

-Xeyr!  Freddi də “İndian Parsi” idi! O, Fərrox Bulsara adı altında dünyaya gəldi. “Zoroastrian Parsi” idi!

-Sonda Azərbaycanda Freddi Merkyuri sevənlərə,oxuyucularımıza nə demək istərsiniz?

-Freddi hələ də sizi sevir…

(Qeyd edək ki, müsahibə Freddi Merkyurinin bacısı oğlunun dəstəyi ilə baş tutub)

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Trend yazılar