Bizimlə əlaqə

Müsahibə

“Hamının səhvi olur”- “Şuşanın məğlub generalı”nın 27 illik ETİRAFLARI (EKSKLÜZİV)

Yayımlandı

da

“Şuşa, Şəhidlərimiz gecələr yuxularımda canlanır”

“Dedim ki, ikinci Şuşa mənim taleyimə yazılmayacaq!”

“Əgər mən xəyanət etmişdimsə niyə məni o vaxt həbs etmədin?! Gücün çatmadı?!”

Azərbaycan Respublikasının Şuşa şəhərinin Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalından 27 il ötür. 1992-ci il mayın 8-də Ermənistan hərbi birləşmələri tərəfindən işğal edilən, 289 kvadratkilometr ərazisi olan Şuşada həmin dövrdə 25 min nəfərədək əhali yaşayırdı. Şuşanın işğalı nəticəsində 480 günahsız soydaşımız qətlə yetirilib, 600 nəfər yaralanıb, 22 min insan öz yurdundan didərgin düşüb. Əsir götürülmüş 68 soydaşımızın taleyi barədə bu günə qədər məlumat yoxdur. İşğal nəticəsində Şuşadakı bir sıra tarixi-mədəniyyət abidələri düşmən tərəfindən talan edilib. Bu siyahıya Xan və Qaxal mağaraları, Şuşa qalası da daxil olmaqla bütövlükdə 279 dini, tarixi və mədəni abidə daxildir.

General-mayor Elbrus Orucov  HafizTimes.com-un  suallarını cavablandırıb. O, müsahibə zamanı bir çox önəmli məsələlərdən söhbət açıb, Şuşanın işğalı ilə bağlı  27 ildir ki,  gizli qalmış məqamlara aydınlıq gətirib. Qeyd edək ki, E. Orucov  Şuşa-Azərbaycan torpaqlarının erməni hərbi birləşmələri tərəfindən işğalı ilə bağlı ilk dəfədir ki,müsahibə verir.

 

-Bu gün harada, necə bir həyat yaşayırsınız?

-Nəvələrimi çox istəyirəm. Onlarla birlikdə vaxt keçirməyi sevirəm. Ordumuza çox bağlıyam. Təlimləri izləyirəm. Öz təkliflərimi qeyd edirəm. Zabit, generallarla görüşürəm, fikirlərimi onlarla bölüşürəm. Akademiyaya gedirəm, kimsə sual verirsə cavablandırıram.

-Müdafiə Naziri Zakir Həsənovla da görüşürsünüz?

-Tərxis olunduqdan sonra ümumumiyyətlə görüşməmişəm. Amma münasibətimiz həmişə yüksək səviyyədə olub.  Və hələ də münasibətimiz elə qalıb.

-Necə dolanırsınız? Nəvələrinizə necə baxırsınız?

-Allaha şükür olsun bu gün hər kəsin dolanmağa imkanı var. Bir general kimi mənim də pensiyam yüksək səviyyədədir. Öz balalarımı, nəvələrimi dolandırmağa imkanım var.

-“Qarabağ – dağlar bizi haraylayır” adlı bir kitab yazmışam.

-Həmin kitab bütün dünyaya yayılıb. Amerika, Belarusiya, Rusiya, Ukraynadan gözəl mesajlar alıram.  Kitabımı oxuyanlar mənə yazırlar ki, siz bizim gözümüzü açdınız, biz Qarabağla bağlı bu qədər məlumatlı deyildik.

-Maraqlıdır, Elbrus Orucovun özü necə bir ailədə böyüyüb?

-Biz aildə 4 qardaşıq. Atamız bütün həyatı boyu sürücülük edib. Anamız isə  çox gənc – 36 yaşında rəhmətə gedib. Biz yetimliklə böyümüşük. Qoyun otararaq təhsil almışıq. İndi də orta səviyyədə yaşayırıq. Nə villamız, nə də maşınlarımız var.

-Yenə də General rütbəsi daşıyırsınız?

-Ulu Öndərimiz Heydər Əliyev mənə general rütbəsi verib. Hörmətli prezidentimiz İlham Əliyev isə qardaşıma general rütbəsi verib. Digər qardaşım isə şirkətdə Baş Təhlükəsizlik İdarəsinin rəisidir. Orucovlar Azərbaycana elə-belə gəlməyiblər! Orucovlar Azərbaycana xidmətə gəlmişdilər!  Bizə Xalq qiymət verib! Biz demirik ki, Milli Qəhrəmanıq! Biz Xalqın qəhrəmanıyıq.

-1992-93-cü illərdə müdafiə naziri olmuş Rəhim Qazıyevin barənizdə mətbuata verdiyi müsahibələrə niyə illərdir ki, cavab vermirsiniz? Sizi nəyə görə “Şuşaya xəyanət”lə ittiham edirlər?

-Ruslarda belə bir deyim var: “Əgər sən də ona cavab versən, onun səviyyəsinə düşərsən”. Hamı da bilir ki, o, ağzına gələn hər sözü danışır. Mən heç vaxt onun səviyyəsinə düşmərəm. Mənim ad-sanım var. Axı mən elə insan deyiləm. Mən öz sözümü cəbhədə demişəm. Bütün cəbhə bölgələrində Tərtər, Goranboy, Ağdam, Füzulidə şəxsən mənim adım çəkilir. Əgər siz Şuşa, Laçından olan bir nəfərdən soruşsanız  görəsiniz ki, Elbrus Orucova haqqında necə danışırlar!

Gedin mənim haqqımda bir vaxtlar danışmış Arif Paşayevdən soruşun! Hamının yanında məndən üzr istəyib dedi ki, Elbrus müəllim hamının səhvi olur, siz böyük adınıza görə hamını bağışlaya bilərsiniz. Məndən də xahiş etdi. Mən də bağışladım. Mənim haqqımda Arif Paşayevdən, Aqil Əliyev, Fəxrəddin Səfərovdən  soşurun. Mən hara, Rəhim Qazıyev hara!

“Azərbaycanda ilk dəfə general rütbəsini alan mən olmuşam”.

-21 aprel 1994-cü ildə Azərbaycanda ilk dəfə general rütbəsini alan mən olmuşam. Mən cəbhədə komandan olmuşam. Tərtər, Goranboy istiqamətlərində Müdafiə Nazirinin Döyüş Əməliyyatları üzrə müavini olmuşam.

Rəhim Qazıyev heç vaxt mənimlə üz-üzə gələ bilməz. Mən heç vaxt bu barədə müsahibə verməmişdim!

-Azərbaycan Ordusunun hazırkı vəziyyəti ilə bağlı fikirləriniz necədir?

-Hörmətli Ali Baş Komandanımız İlham Əliyev ordumuzun hazırkı vəziyyətini qiymətləndirir. Ali Baş Komandanımızın da dediyi kimi ən yüksək səviyyədə, peşəkar bir ordumuz var!

-Necə oldu ki, siz Azərbaycan ordusunda xidmətə başladınız?

-Mən 1992-ci il 8 yanvar tarixindən Silahlı Qüvvələrimizin könüllü olaraq sırasına qoşulmuşam. Bu gün də fəxr edirəm ki, mən birinci general olmuşam, 38 yaşımda Müdafiə Nazirinin müavini olmuşam.

“Ailədə 4 qardaşıq: iki general, iki polkovnik”. 

-Rəhim Qazıyev kimdir ki, bizə qiymət versin. Bizə Xalqımız qiymət verib.  Hansı azərbaycanlı ailədə dörd doğma qardaş, ikisi general, ikisi də polkovnikdir?! Bizim medal, ordenlərimizi tərəzidə çəksəniz görərsiniz ki, 10-15 kilo çəkisi var.

-Sizi Şuşanın işğalında günahlandırırlar, “Şuşanın məğlub generalı”, “Şuşaya xəyanət etmiş” kimi təqdim edirlər. Siz niyə bu barədə heç vaxt açıqlama vermirsiniz.  Şuşaya xəyanət etmisiniz?

-Şuşada cəmi 7 gün olmuşam. Mayın 1-də getmişəm. Ayın 7-də mübarizə başlayıb. Ayın 9-da da orada olmuşam. Ayın 10-da səhər saatlarında mən Şuşadan çıxmışam. Təkcə Şuşadan söhbət getmir. Ağır günlərdə mən Laçın, Qubadlı, Zəngilan camaatının yanında olmuşam.

-Siz həmin vaxt Şuşadan harasa getmişdiniz və yaxud qaçmışdınız?

-Mən Azərbaycandan qaçıb haradasa gizlənmədim. Mən Xalqıma bağlıyam. Ona görə də orada qalıb sıravi əsgər kimi xidmət etdim. Rəhim Qazıyev bir il müdafiə naziri oldu. Niyə o, Elbrus Orucovu həbs etmədi?! Əgər mən xəyanət etmişdimsə mənə niyə polkovnik rütbəsi verdi?! Nəyə görə Elbrus Orucova Lənkəran, Astara, Neftçalada böyük ordu yaratmaq işi həvalə olundu?! Mən böyük bir ordu yaratdım!

“Əgər mən xəyanət etmişdimsə sən niyə məni o vaxt həbs etmədin?! Gücün çatmadı?!”

 – Mən polkovnik, sən isə Müdafiə naziri idin! 4 qardaşım da mənimlə birlikdə Vətənə xidmət edib. Böyük qardaşım Elxan Orucov Ağdamda 708-in briqada komandiri idi. Elman Orucov da tabor komandiri idi, döyüşürdü. Sən niyə axı o “xəyanətkar” qardaşları həbs etmədin?! Hələ bundan sonra qardaşım Elxan Orucov da Rəhim Qazıyevin nazirlik vaxtında 1-ci korpusun komandirinin müavini oldu.  Elbrus Orucov isə Əməliyyat, Döyüş Planlaşdırma Şöbəsinin rəisi oldu. Daha sonra Əməliyyat Baş İdarəsinin rəis müavini oldum. Bütün bunlar sənin zamanında baş verib Ay Rəhim Qazıyev! Mən heç vaxt onun səviyyəsinə düşmərəm. O, müəllim işləyən zaman Müdafiə Nazirliyinə gəlmişdi…

Müharibə zamanı sən ordu qurmalı idin. Sən siyasətlə məşğul olmalı deyildin. Elbrus Orucov isə Şuşa, Laçının işğalından sonra da bir yerdə durmadı, Ağdam, Tərtərdə briqada komandiri kimi xidmət etdi. 37 yaşımda isə Müdafiə nazirinin Döyüş Əməliyyatları üzrə müavini təyin olundum. Məni bu vəzifəyə rəhmətlik Heydər Əliyev təyin etdi. Mən özüm  gedib o vəzifəni sahiblənmədim ki?!  Mənə rütbə verdilər – polkovnik, general mayor!

-Şuşanın açarı indi kimdədir? Alınmaz qala olan Şuşanı döyüşmədən təhvil verdiniz?

-O vaxtlar da mənə belə bir sual verilmişdi.  Ermənilərin saytında bununla bağlı bütün məlumatlar dərc olunub. Hər kəs girib oxuya bilər. Arkadi Ter-Tatevosyan öz kitabında yazırdı ki, onlar Şuşaya girə bilməyiblər. Həmin kitabın müəllifi komandan olub. Öz kitabında yazır: “Şuşaya ordu yox,  kəşfiyyatçılar daxil olublar və tərk ediblər.  İndi biz sevinək yoxsa ağlayaq. İtkilər çox idi…”

Mən həmişə deyirəm ki, Serj Sarkisyan, Arkadi əgər “milli qəhrəman” idilərsə, Şuşanı işğal ediblərsə,  niyə qəfildən onları vəzifədən uzaqlaşdırdılar. Nəyə görə əgər hələ də o, “komandan” adı daşıyırdısa ordudan uzaqlaşdırıldı?!

Tomas de Vaal öz kitabında Şuşa uğrunda gedən qanlı döyüşlərdən yazıb. Həmin kitabda da erməni Arkadi şəxsən etiraf edir ki, “Xocalı rayonunun Kosalar kəndindəki 26-cı postun uğurunda itkilərlə müşayət olunan qanlı döyüşlər gedib, Elbrus Orucov iki saat da həmin postu saxlasaydı biz heç vaxt ora girə bilməzdik”. Mən 7 gün Şuşada olmuşam. Tomas de Vaal, Arkadi Ter-Tatevosyan öz kitablarında da qeyd edirlər ki, Şuşa uğurundakı döyüşlərdə Elbrus Orucov düşmənə xeyli sayda itkilər verdirib.

-Qeyd etdiyiniz bu qədər döyüş, mübarizədən sonra  bəs niyə  Şuşanın açarı əldən getdi?

-Siz mənə sual verin ki, hansı yolla Şuşanı qaytara bilərik!

-Şuşanı necə qaytara bilərik?

-Biz mütləq Şuşanı qaytaracağıq. Bu yolu mən bilirəm.

-Bu necə bir yoldur? Hərb, yoxsa sülh?

-Ancaq hərb yolu! Heç kim heç vaxt bizim torpaqları bizə bağışlamayacaq! Nə də ki, həmin torpaqları geri qaytarmayacaqlar. Qan ilə alınmış torpaq ömür boyu qaytarılmır. Biz işğal olunmuş bütün torpaqlarımızı – Şuşa, Xankəndini yalnız müharibə yolu ilə, bu yaxınlarda yox, həmin zaman yetişəndə gedib ya şəhid olacağıq, ya da torpaqlarımızı geri qaytaracağıq!

-Bu gün Şuşa uğrunda döyüşlər başlasa siz də  iştirak edərsiniz?

-Hər gün idmanla məşğul oluram. Biz hamımız hazır olmalıyıq. Sabah Elbrus Orucov da qabaqda gedib yol göstərməli olar. Ali Baş Komandanımız bizə əmr verəcək ki, “sıraya durun Ay Generallar! Siz gedib öz torpaqlarımızı işğaldan azad etməlisiniz və gələcək nəsillərimizə təhvil verməlisiniz!”.

Bizim nəvələrimiz döyüşməli deyillər, yalnız orda yaşamalıdırlar. Allah tərəfindən  Qarabağ ancaq döyüşmək, müharibə aparmaq üçün yaranmayıb. Ora yaşamaq üçündür.

-Şuşanın işğalından artıq 27 il ötür. Bu illər ərzində heç düşünürsünüzmü ki, hansı səhv addımı atdım, yanlışlığa yol verdim və Şuşa işğal olundu? Heç peşmanlıq duyursunuzmu?

-Şuşanın dağlarındakı o daşları, qayaları gecə-gündüz yuxumda görürəm. Azərbaycanda ordu səviyyəsində ilk peşəkar döyüşü mən aparmışam. Postlardakı atışmalardan söhbət getmir. Ordu səviyyəsindəki döyüş məhz Şuşada başladı. Şuşada baş tutan ordu səviyyəsindəki döyüşdə atdığım addımlar yuxularımda canlanır. O vaxt 36 yaşım vardı. İndi isə 63 yaşım var. Görün üstündən nə qədər zaman keçib. Yenə də Şuşa mənim yuxularımda canlanır. Qələbələr, verdiyimiz şəhidləri yuxumda görürəm…

-Şuşanın işğalına səbəb olan  hansı addımınıza görə peşmansınız?

Bu sualın cavabı məndə, ürəyimdə qalsın. Hər bir insanın ürəyində belə məqamlar var…

-Hansı səhvə yol vermişdiniz?

-Əgər belə bir səhv olubsa gedin Tərtərdə 42 gün apardığımız mübarizəyə diqqət yetirin. O vaxt hörmətli Ulu Öndərimiz də mənə bu sualı verdi: “Şuşanın müdafiəsi üçün bizdə nə çatmırdı?!”  Cavab verdim ki, “sizin kimi Ali Baş Komandanımız, prezidentimiz yox idi. Ona görə heç nə edə bilmədik”.

Ancaq Tərtər, Goranboy istiqamətində düşməni susdurduq, diz üstə yatırdıq,  atəşkəsi də onların xahişi ilə imzaldıq. Bununla da Ulu Öndərimiz sübut etdi ki, Azərbaycan məğlub olmayıb, biz döyüşməyə, qələbə çalmağa da qadirik!

“Hansı səhvlərdən danışım?! Dünyaya gələn hər bir insanın da səhvi olur. Bizim torpaqlarımız işğal edilib, biz hələ də dözürük…”

-Siz Şuşa uğrunda döyüş gedən zamanı oranı tərk etmişdiniz? Bununla bağlı sizi niyə ittiham edirlər?

-O vaxt da prezidentimiz, Müdafiə nazirimiz vardı. Əgər mən Şuşanı tərk etmişdimsə niyə barəmdə bir tədbir görmədilər?! Onlar gedib özlərini ittiham etsinlər. Həmin şəxslər yemək bişirməkdən başqa nə bilirlər axı məni də ittiham edirlər?! Mən oğullarla döyüşmüşəm.

-Həmin  vaxt hakimiyyətdə təmsil olunanlardan kimsə sizə təzyiq edirdi?

-Mən Azərbaycana gələndə prezidentin səlahiyyətlərini Yaqub Məmmədov icra edirdi. Elçibəy prezident olan vaxtlarda da mən yüksək vəzifələrdə çalışırdım. Bir komandan kimi döyüşürdüm. Elçibəy də, Rəhim Qazıyev də, İsgəndər Həmidov da hər şeyi bilirdilər. Guya onlar bilmirdilər ki, Elbrus Orucov kimdir və hansı fəaliyyətlə məşğul olur?! Heç kim heç vaxt nə mənə, nə də qardaşlarıma təzyiq etməyib!

-Şuşa ilə bağlı sizə kimsə “geri çəkilin” göstərişi verib? Texnikalları geri çəkin əmri və s. ?

-Kim axı mənə nəsə söz deyə bilərdi?! Biz 4 qardaşıq və bir bacımız da var. Hamısı yaxşı bilir ki, Elbrusa söz demək olmur.  Elbrusa heç vaxt heç kim bir söz deməyib. Həmişə öz fikrimlə yaşamışam.

Mənə Ağdamda “Baş kəsən Elbrus” deyirdilər. “Baş kəsən Elbrus”un adı gələndə hamı, rəhmətlik Fred Asif, Allahverdi Bağırov, Elşad əl uzadıb deyirdilər ki, döyüşkən oğlan gəlib. Mənə həmin vaxt “polkovnik”, “general” demirdilər. Bizə “Döyüşə” deyirdilər! Həmin “Döyüşə”ni qazanmaq isə çox çətin idi.

-Bəzən belə bir iddialar da səsləndirilir ki “biz özümüz Şuşanı təhvil vermişik”. Siz bu barədə nə deyə bilərsiniz?

-Yalandır. Heç vaxt inanmayın! Torpağın üstündə çalışan insana “qara millət” deyirlər. Qara millət heç vaxt öz torpağını heç kimə sata bilməz! Əgər qara milləti torpağını satmağa kimsə məcbur etsə yabanı əlinə götürüb, onların qarşısına çıxıb deyərlər ki, torpaqla alver olmaz!

“Siz deyin ki, hökumət, vəzifəyə görə dava edənlərin hamısı Qarabağı unutmuşdu!”.

-Ermənilər də fürsətdən istifadə etdilər. Heç vaxt mən deyə bilmərəm ki, Azərbaycan xalqı öz torpağını satıb. Mən bunu döyüşdə, müharibədə görmüşəm. Mən qadınlar görmüşəm ki, bir əlində  balası, bir əlində isə silah, mübarizə aparır! Siz heç vaxt görməmisiniz ki, ana ayaq yalın dağ yolu ilə övladını qucağında aparır, amma heç vaxt düşmənə təslim olmur. Mən həmin günləri görmüşəm…

Torpağın üstündə yaşayan qara millətdir. Həmin rayonlarda, kəndlərdə xalq yaşayırdı. Onları yada salmaq lazımdır. Tək Şuşadan danışmayın. Şuşa ilə bərabər kəndlər, rayonlar var. Həmin kəndlərin hər birində xalq yaşayırdı. Gedib həmin xalqdan soruşusunlar ki, onları xilas edən kimdir?! Şuşa işğal edilmişdi. Şirvan isə qalmışdı. Biz gedib oranı xilas etdik. Bunu heç kim yada salmır!

-Şuşanı müdafiə etmək üçün texnikanızmı çatmadı ?!

-Nə texnika?! Traktora da, tanka da texnika deyirsiniz! Texnika olsa da onun içində adam olmalıdır. Rəhmətlik Albert 15 dəqiqə də döyüşdü. Albertdən sonra onun yerinə kim oturdu axı?! O tankın içindən Alberti əvəz edən vardı?! Texnika budur. Texnikanın içərsində mütəxəssis olmalıdır. Həmin texnika bir eşşək arabası deyil ki, siz onun üstə oturub sürəsiniz! Albert vurulandan 15 dəqiqə sonra rəhmətə getdi. Onu əvəz edən bir adam tapılmadı…

-Sizi niyə mətbuatda “Şuşanın məğlub general”ı kimi təqdim edirlər?

-Bu sualın cavabını onlardan soruşun. Mən heç vaxt onların səviyyəsinə düşmərəm. Sən əlinə qələm almısan, adını jurnalist qoymusan?! Sən axı kimsən?! Jurnalist  deyiləndə rəhmətlik Salatın Əsgərova, Çingiz Mustafayevi xatırlayıram. Salatın Əsgərovanın ruhuna and içib saatlarla düşmənlə döyüşdük…

“Mən hələ ölməmişəm ki, basdırsınlar da!”

-Mən öz sözümü döyüş meydanında dedim. Və deyəcəyəm də! Mənim ermənilərə hələ sözüm var. Tərtərdə ermənilərin indiki generalları ilə üz-üzə gələndə onları məhv etmişəm.  Bəziləri deyirdi ki, Şuşanı özləri verdi. Niyə axı ermənilər Tərtəri də ala bilmədilər?! Niyə Goranboya girə bilmədilər?! Hələ mən 6 kəndi ermənilərdən geri qaytardım. Şıxanyanı, Qriqoryanı orada məhv etdim. Rusların oradakı taborunu da məhv etdik! Hansı ki, onlar Zəngilana da daxil olmuşdular. Biz belə döyüşümüşük!

“Heydər Əliyev məni yanına çağırdı”

-Heydər Əliyev Bərdəyə gələndə 13 kilometr qabaqda döyüş gedirdi. Bu barədə yazsınlar. İclas gedən zaman ətrafda bombaların səsi dayanmırdı. Heydər Əliyev  iclası kəsmədi, tapşırıqlarını verirdi. Sual verib ki, “bəs Elbrus Orucov haradadır?” Cavab veriblər ki, ön xətdədir. Deyib ki, “döyüş qurtarandan sonra yanıma gəlsin”.

 -Siz Heydər Əliyevin yanına getdinizmi? Sizə nə dedi?

-Bəli, getdim. Dedi ki, artıq Naftalanı, Tapqaraqoyunlunu, ordakı sanatoriyaları, havalimanını vurublar. Soruşdu ki, hazırda orda vəziyyət necədi? Cavab verdim ki, “Cənab prezident mən bir qarış torpağı düşmənə verməyəcəm”.

“Dedim ki, ikinci Şuşa mənim taleyimə yazılmayacaq!”

 -Ulu Öndərimiz isə mənə dedi ki, mən sizə güvənirəm! Bu sözlə mən bir daha sübut etdim ki, ölmək var, amma geri çəkilmək yoxdur! Həmin iclasda çox sayda insanlar iştirak edirdi. Gedin onlardan da soruşun!

 “Şuşanın da azad edilmək vaxtı var. Tezliklə o vaxt gəlib çatacaq”.

-Gənclərə nə demək istərsiniz?

 -Mənim oğlum da gəncdir. Nəvələrim də böyüyürlər.  Oğlum da daxil olmaqla gənclərə demək istəyirəm ki, Vətən, Xalq, Torpaq müqəddəsdir. Torpaq, Vətən, Xalq üçün də hər zaman ölməyə hazır olmalısan! Biz heç vaxt işğal edilmiş torpaqlarımızı unutmayacağıq.

-Əgər Şuşaya bir gün qayıtsaq sizin orda edəcəyiniz ilk iş nə olacaq?!

 -Şuşada bir Uçmıx təpəsi var. 1144 metr hündürlüyü var. Heç vaxt oranı unutmaram. Daşaltının üstündədir. Çox istərdim ki, orda balaca, rahat bir ev tikim, Qarabağı 99 faiz oradan seyr edim. Bütün dağları gəzərəm. Deyərəm ki, mən də öz arzuma çatdım!

“Şuşa, Ağdam xarabalıqları”-İşğal edilmiş Azərbaycan torpaqlarından REPORTAJI(FOTOLAR) BURADAN oxuya bilərsiniz. 

 Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Müsahibə

`Amerikalı milyarderlə dost olduq` – Cümhuriyyətin ən nüfuzlu qadın varisi: “Azərbaycan Vətənimdir” (EKSKLÜZİV+FOTOLAR)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Atam Azərbaycanın Sovet hakimiyyətinin işğalından azad olub, müstəqillik qazanacağı günün xəyalı ilə yaşayırdı”

“Warren Buffettin həyat yoldaşı Susan Buffettlə çox yaxın dost olduq”

“Nəsib bəy Yusifbəyli kimi bir çox insan öz Vətənləri üçün həyatlarını qurban verdilər”

“Buffett ailəsi mənə təklif etdi ki, beynəlxalq program yaradım və rəhbərlik edim”

“Qardaşımız olmadığı üçün övladlarım, hətta nəvələrim də atamın soyadını daşıyırlar”

“Atam Azərbaycanın eşqi ilə yaşadı və Azərbaycana olan həsrəti ilə gözlərini əbədi olaraq yumdu”

“Ümid edirəm ki, Azərbaycan Xalqı bu Cümhuriyyətin qurulması və müstəqil olması üçün həyatlarını fəda edən insanları heç vaxt unutmaz”

Türkiz Göygöl – Dünyada ən uğurlu 10 türk qadından biri. “Willows International”da prezident və CEO.  Azərbaycan siyasi mühacirətinin görkəmli nümayəndəsi Çingiz Göygölün qızıdır. Əmisi Mirzə Göygöl Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarı ilə dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilmiş 100 tələbədən biri olub. T. Göygöl 1947-ci ildə İstanbulda anadan olub. Hazırda ABŞ-da Rhode Island əyalətində yaşayır. O, dünyada ən zəngin investor, xeyriyyəçi-milyarder Warren Buffettin ailəsinin etibarını qazanıb və bir müddət “Buffett Foundation”a rəhbərlik edib. Uzun illərdir ki, qadınların yaşadıqları problemləri araşdırır, onların hüquqlarını müdafiə edir, xeyriyyə işləri həyata keçirir. Qeyd edək ki, Türkiz Göygöl Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qurucularının varislərindəndir.

(Nərgiz, Çingiz, David Kline-Perihan, Yaqut Göygöl)

Türkiz Göygöl HafizTimes.com-a eksklüziv müsahibə verib. Jurnalist Hafiz Əhmədovun suallarını cavablandıran Azərbaycan əsilli iş qadını Türkiz Göygöl bir çox mühüm məqamlara aydınlıq gətirib.

 -Siz koronavirusa qarşı necə mübarizə aparırsınız? Amerikada tətbiq olunan karantin şərtləri həyatınıza, fəaliyyətinizə necə təsir edir?

-Mart ayından bəri evimizdən işləyirik. Biz yaşadığımız bölgədə koronavirus çox da yayılmayıb. Hər şeyə diqqət yetiririk və normal həyatımızı yaşayırıq.

(Eral, Arman Gökgöl-Kline və həyat yoldaşları)

-Azərbaycanlı “Göygöl” ailəsinin qızının yolu necə oldu ki, dünyanın ən zəngin, məşhur Buffet ailəsi ilə kəsişdi?

-1986-cı ildə “Pathfinder International”da vitse-prezident kimi çalışırdım. Oranın prezidenti məni Warren Buffettin hazırda vəfat etmiş həyat yoldaşı Susan Buffettlə tanış etdi. Bu illər ərzində çox yaxın dost olduq. Suzi Buffett onlara maliyyə dəstəyi üçün göndərilən layihələri mənə də təqdim edirdi, fikirlərimi soruşurdu. Beləliklə o, mənim peşəkar olduğumu da öyrəndi.

-Türkiz Göygölün uğur sirri nədir?

-Əvvəlcə dürüstlük və etibarlılıq deyə bilərəm. Əlbəttə ki, yaxşı təhsil və zəhmət olmadan bunlar mümkün deyil.

-“Willows International” ilə bağlı bilmək istərik. Necə qurdunuz, planlarınız nə?

-“Pathfinder İnternational”da 14 il çalışdıqdan sonra 1996-cı ildə işdən çıxdım. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının UNFPA-da (Əhali Fondu) işləməyə başladım. Azərbaycan, Tacikistan, Türkmənistan, Qırğızıstan və Qazaxıstan üzrə proqramların direktoru oldum. Özbəkistanın BMT-dəki nümayəndəsi kimi fəaliyyətə başladım. Daşkənddə yaşayırdım. 1998-ci ildə BMT-nin bürokratiyasında işləməyi sevmədiyim üçün UNFPA-dakı işimdən uzaqlaşdım. Bundan sonra ABŞ-ın Virciniya ştatında “Willows Fondu”nu təsis etdim. İlk layihəmizi Türkiyənin 15 əyalətində həyata keçirməyə başladıq.

(Eral Gökgöl Kline və ailəsi)

“2004-cü ildə Susan Buffett vəfat edəndə Buffett ailəsi mənə təklif etdi ki, “International”  program qurub rəhbərlik edim”.

-2005-ci ilin martında “Willows”dan uzaqlaşdım və “Buffett Foundation”da işləməyə başladım.

-Sizcə qadınların ən böyük problemi nədir? Siz uzun illər bu sahədə çalışıb, araşdırmalar edibsiniz. Qadınlara nə söyləmək istərsiniz?

-Məncə, qadınların böyük əksəriyyəti “özlərinə inam” və “öz ayaqları üstə durmaq” öyrədilmədən böyüyürlər. Bu da qadınların bir çoxunun ən böyük problemidir. Bir peşəkar kimi uğur qazanmağın həzzini duya bilmirlər. Onlar öz peşələrindən yalnız pul qazanmamalıdırlar. Həmçinin bacarmaq, iqtisadi baxımdan müstəqil olmağın həzzini yaşamırlar. Özləri ilə bağlı qərar qəbul edib, həyata keçirə bilmirlər. Əvvəlcə ataya, sonra isə həyat yoldaşlarına bağlı bir həyat yaşayırlar.

(Çingiz Göygöl və xanımı Perihan)

-Ailənizin Azərbaycandan olduğunu nə vaxt öyrəndiniz? Atanız Çingiz Göygöl Azərbaycanla bağlı  sizə nələr danışardı?

-Doğulduğumdan bəri, atamın Azərbaycanın Gəncə şəhərində dünyaya göz açdığını, böyüdüyünü, bolşevik hücumlarını, ailəsinin başına gələnləri dinləyərək böyüdüm. Evimizdə həmişə Azərbaycan musiqilərinə qulaq asardıq, Azərbaycan yeməkləri bişirərdik. Evimiz Azərbaycandan Türkiyəyə köç etmiş dostlarımızla dolub-daşardı. Atamız həmişə bizə ailəsi, qonşuları və Gəncə şəhəri ilə bağlı maraqlı məlumatlar danışardı. 1997-ci ildə UNFPA ilə (BMT-nin Əhali Fondu) Gəncəyə gedəndə artıq hər yeri tanıyırdım.

(Arman Gökgöl-Kline və ailəsi)

“Sərdar Bağı” ya da “Xan Bağı”, “Maral Gölü”, “Hacıkənd”, “Gökgöl” və ya “Göygöl”, Gəncə Qalası haqqında məlumatları dinləyərək böyüdük. Atam deyirdi ki, sovet hakimiyyətinin işğalından sonra hər şey dəyişdi. Bildiyiniz kimi, atam “Türk izi” və “Mücahit” adlı jurnallar nəşr etdirib. Atam Azərbaycanın Sovet hakimiyyətinin işğalından azad olub, müstəqillik qazanacağı günün xəyalı ilə yaşayırdı.

(Çingiz Göygöl)

“Qazaxıstanın Ayagöz rayonuna sürgünə göndərilən bibim 1964-cü ildə Türkiyəyə gəldi. Atam 40 ildən sonra bacısına qovuşdu. Hamımız çox xoşbəxt idik. Səkkiz ay evimizdə qonaq oldu”.

-Göygöl ailəsində büyümək necə idi? Necə bir uşaqlıq illəri yaşamalı oldunuz?

-Atamın anası, bacısı və qardaşı Məcidin taleyinin necə olduğunu bilmirdik. Atam onlara görə dərin kədər hissi keçirirdi. Bütün bunlar istisna olmaqla çox xoşbəxt bir uşaqlıq illəri keçirdik…

(Çingiz Göygöl)

-Azərbaycanlı məşhur mühacir Çingiz Göygölü qızının dilindən tanımaq istərik. Bizə atanızdan, ananız Perihan xanımdan bəhs edin. Çingiz bəy mühacirətdə necə bir həyat yaşadı?

-Mənim atam Azərbaycanın eşqi ilə yaşadı və Azərbaycana olan həsrəti ilə gözlərini əbədi olaraq yumdu. Biz uşaq olarkən atamgil Azərbaycan dərnəkləri, Azərbaycan günləri təşkil edərdilər. Atam Azərbaycan rəqslərini də çox gözəl bacarırdı. Anam isə həm xaricdən, həm də qəlbən çox gözəl bir xanım idi. O, əsl bir xanım idi. Möhtəşəm ana idi. Atam-anamız bizə oxumağı, peşə sahibi olmağı, həyatda uğur qazanmağı, öz ayaqlarımız üzərində durmağı öyrətdilər. Heç vaxt nə atamdan, nə də anamdan “tez ailə qurun” cümləsini eşitmədik.

(Perihan xanım)

Atam evinə, ailəsinə çox bağlı bir insan idi. Hətta günorta da yemək üçün evimizə gələrdi. İstəyirdi ki, biz həmişə gözəl geyinək, təmiz və baxımlı olaq, məktəbdə yaxşı qiymətlər alaq, uğur qazanaq. Atam bizi özəl məktəblərdə oxutdu.

(Çingiz Göygöl və qardaşı oğlu Oğuz)

Atam oğul övladı olmadığına görə əvvəllər bir az kədərlənirdi. Amma yaşa dolduğu zaman fikirləri belə dəyişdi: “Mən nə axmaq adam olmuşam, oğlan övladım olmadığına görə kədərlənmişəm. Allah mənə övladların ən yaxşısını, brilyant kimi dörd qızı verib. Allaha min dəfə şükür olsun”- deyərdi.

(Çingiz Göygöl)

-Çingiz Göygöl Azərbaycan Milliyyətçilər Dərnəyinə başqanlıq edib, “Türk izi”, “Mücahid” kimi önəmli dərgilər nəşr etdirib.  Sizin adınız həmin dərgi ilə bağlıdır?

-Hamımızın adını atam qoyub. Mən istisna olmaqla digər bacılarımın ikinci adları belədir: böyük bacım ata nənəm Yaqutun adını daşıyır. Digər bacım isə sürgünə göndərilən bibim Şulənin adını danışıyır. O biri bacım da digər bibimin adını daşıyır, Mahtaban. Bacılarım və mənim tam adlarımız belədir:  Yaqut Yıldız, Şulə Güliz, Nərgiz Mahtaban və Aykut Türkiz.

-Atanız Çingiz Göygöl Türkiyədə mühacirətdə olarkən Azərbaycan üçün çox dəyərli işlər görmüş bir şəxsiyyət. Siz bu barədə nə demək istərsiniz?

-Çingiz Göygölün qızı olduğum üçün fəxr edirəm. Atam bizə Azərbaycana qarşı böyük bir sevgi aşıladı. Mən də UNFPA-dakı işi qəbul etməklə Azərbaycana xidmət etmək istəyirdim. Biz UNFPA ilə birlikdə Gəncədə bir təhsil mərkəzi açdıq. Azərbaycana başqa faydalarım da oldu.

Əziz atam 1987-ci ildə vəfat etdi. Mən isə Azərbaycana (Bakı, Gəncə və Göygöl) ilk dəfə 1989-cu ildə gəldim. Kaş ki, atam bir neçə il də yaşayardı və mən də Gəncə, Hacıkənd, Göygöllə bağlı xatirələrimi, şəkillərimi onunla bölüşərdim.

(Niyazi, Çingiz Gökgöl və qardaşı oğlu Selçuk)

-Göygöl Azərbaycanda Gəncə şəhəri yaxınlığında məşhur bir göldür. Atanız soyadınızla (Gökgöl) bağlı sizə nə danışardı?

-Atamızın Azərbaycana olan sevgisi soyadımızın da oradan gəlməsinə səbəb oldu. Soyadımızın Gəncədəki Göygöldən gəldiyini bilirik. 1989-cu ildə Göygölə gedəndə onun gözəlliyinə heyran oldum.

(Çingiz Göygöl, Mirzə Göygöl və nəvəsi)

-Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından olan Nəsib bəy Yusifbəyli və həyat yoldaşı Şəfiqə Qaspıralı haqqında nələr bilirsiniz? Nəsib bəyin qızı Zöhrə Yusifbəyli əminiz Mirzə Göygölün xanımı idi…

-Nəsib bəy Yusifbəylinin “nənə” dediyimiz Şəfiqə xanımın həyat yoldaşı olduğunu bilirəm. O, Gəncədə anadan olub. Daha sonralar isə Krımda Şəfiqə xanımın atası İsmayıl Qaspıralı ilə birlikdə “Tərcüman” qəzetini nəşr ediblər.  Onun “Tərcüman” qəzetində yazıları yayımlanıb. Həmin vaxt Şəfiqə xanımla tanış olublar və ailə qurublar. Nəsib bəy Yusifbəylinin böyük işlər gördüyünü, nazir, baş nazir olduğunu da bilirəm. Hətta qısa bir müddətlik İstanbula gəlməsi barədə də məlumatlıyam. Bolşeviklərin istilasından sonra 37 və ya 38 yaşında ikən öldürüldüyünü də bilirəm. Nənəm Şəfiqə xanım da öz atasının təşəbbüsü ilə bir jurnal da nəşr edib. O, qadın hüquqlarının qorunması ilə bağlı çalışırdı.

(Arman Göygöl Kline və ailəsi)

-Əminiz Mirzə Göygölün həyat yoldaşı Zöhrə Yusifbəylini, qardaşı Niyazi Yusifbəylini (Nəsib bəy Yusifbəylinin övladları) necə xatırlayırsınız? Azərbaycandan heç bəhs edərdilər?

-Niyazi bəy atamın ən yaxın dostlarından biri idi. Oğlunun adını da Nəsib qoymuşdu. Mirzə Göygöl əmimgil o vaxtlar İstanbulda yaşayırdılar. Biz isə atamın işinə görə Ankarada olurduq. Buna görə də bir-birimizi tez-tez görə bilmirdik. Nəticədə, əmim uşaqları ilə birlikdə böyüyə bilmədik. Əmim iş üçün Ankaraya gələndə bizdə qaldırdı. Biz də İstanbula gedəndə “Kabataş” tərəfdə (Ayazpaşa) əmimgilin möhtəşəm mənzərəli evində qalırdıq. Əmim ciddi bir insan idi. Şəfiqə nənəm və Zöhrə “yengəm” bizimlə ciddi məsələlər, Azərbaycan, Krım haqqında danışmazdılar.

(Çingiz Göygöl)

-Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət hesabına Avropada ali təhsil almaq üçün göndərdiyi tələbələrdən olan əminiz, məşhur alim Mirzə Göygöllə bağlı bilmək istərik. Necə bir həyat yaşadı? Övladları ilə əlaqə saxlayırsınızmı?

-1980-ci ildə ABŞ-dan Türkiyəyə gələndə əmimin böyük oğlu Səlcukla (Səluş deyərdik) çox yaxın dost olduq. Hərdən görüşüb, Tarabiyada “rakı” içməyə gedərdik. Söhbətimiz çox gözəl olardı. Əmim oğlanları “Oşan” (Oğuz), Dəmir Göygöl (aktyor) və  əmim qızı Şulə Türkiyədən Almaniyaya köçdülər. Bundan sonra əlaqələrimiz kəsildi. Xeyli vaxtdır ki, bir-birimizdən xəbərsizik.

(Çingiz Gökgöl-Niyazi bəy)

-Azərbaycanla bağlı hansı xatirələriniz var?

-Əvvəllər Azərbaycana UNFPA vasitəsi ilə iş üçün gələrdim. Daha sonra isə qohumlarımızı görmək üçün gəldim. Övladlarım da Azərbaycana gəliblər.  Həyat yoldaşımla birlikdə ən az 5 dəfə Azərbaycanda olmuşuq. Bibimin qızı Türkan üç il bundan öncə vəfat etdi. Onu və digər qohumlarımızı görmək üçün Bakıya gələrdim. Yəni ki, axırıncı dəfə 3 il öncə Bakıda olmuşam. Türkan və qızı Fatma da İstanbula tez-tez gələrdilər.

-Azərbaycan sizin üçün nə məna ifadə edir?

-Azərbaycan mənim Ata Yurdum – Vətənimdir. Biz yarı azərbaycanlıyıq. Azərbaycan deyiləndə öz Vətənim kimi hiss edirəm. Azərbaycanın bir çox yerlərində oldum. Çox gözəl bir ölkədir. Atamın bizə danışdığı kimi gözəldi.

(Məcid Göygöl)

-Atanızın yaxın dostu azərbaycanlı memar, yazar Safvet Məlik-Zərdabi (Həsən bəy Zərdabinin Türkiyədəki mühacir oğlu) və həyat yoldaşı Nəfisə xanımla bağlı nələr bilirsiniz? Onları necə xatırlayırsınız?  

-Safvet bəy və Nəfisə xanımı çox yaxşı xatırlayıram. Ankarada Ulus məhəlləsində Posta küçəsində evləri vardı. Evlərini gözəl dizayn etmişdilər. Uşaqları yox idi, bizi, xüsusilə, böyük bacım Yaqutu çox sevirdilər… Olduqca nəzakətli, mədəni insanlardı.

(Çingiz Göygöl)

-Atanızın azərbaycanlı qohumlarından, dostlarından daha kimləri tanıyırdınız? Sizə kimlər qonaq gələrdilər?

-Niyazi bəy Yusifbəyli, həyat yoldaşı Nəzakət xanım, Əflan Muğan bəy, gəncəli İsa Göçer bəy və qardaşlarını, Mehmet Altunbay,  Əli Taşkent, Müallim Nəbi bəy, Beşir bəy, Bahadır bəy, Taki bəy, İbrahim Sofu, Hüseyin Gencer bəy, İsmail və Davud Saryal qardaşlarını yaxşı xatırlayıram. Çünki həmişə evimizə gəlib-gedərdilər. Bayram günlərində bütün azərbaycanlılar evimizə toplaşardılar. İstanbuldakı nənəm Şəfiqə xanım Qaspıralının qardaşı Heydər Qaspıralı və qızı İnci xanımı yaxşı xatırlayıram.

(Şəfiqə xanım Qaspıralı)

-Azərbaycana yenidən gəlmək istərsinizmi?

Azərbaycana mütləq yenidən gedəcəyik. Bəlkə də  gələn il.

(Perihan və Çingiz Göygöl)

-28 May Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin(AXC) yaranması günüdür (1918-ci il). Ailəniz Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dəyərli varislərindəndir. Bu barədə nə demək istərsiniz?

-Nəsib bəy Yusifbəyli Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin önəmli şəxsiyyətlərindəndir. Təəssüf ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasından iki il sonra öldürüldü. Onun kimi bir çox insan öz Vətənləri üçün həyatlarını qurban verdilər. Ümid edirəm ki, Azərbaycan Xalqı bu Cümhuriyyətin qurulması və müstəqil olması üçün həyatlarını fəda edən insanları heç vaxt unutmaz və özlərinə layiq bir həyat sürərlər. Gənclər hər zaman onları xatırlamalıdırlar.

(Eral Gökgöl-Kline və ailəsi)

-Ailəniz, amerikalı həyat yoldaşınız, övladlarınız haqqında bilmək istərik. Maraqlıdır ki, sizin övladlarınız da “Gökgöl” soyadını daşıyırlar.  Azərbaycanla bağlı onlara nə danışırsınız?

-İki oğlum var: Arman Çingiz Göygöl Kline və Eral David Göygöl Kline. İki oğlumun da iki övladı var. Armanın oğlu Marin Eral Göygöl Kline (10 yaş), Evren Skott Göygöl Kline (8 yaş). Eralın oğlu Kai Alexandır Göygöl Kline (9 yaş), qızı Keilani Armana Göygöl Klinedir (6 yaş).

(Gökgöl-Kline ailəsinin nəvələri)

Həyat yoldaşımın atası tərəfi 1600-cü illərdə Hollandiyadan Amerikaya köçüblər. Ana tərəfi isə ingilis və alman mənşəlidir. Onlar da 1700-cü illərdə Amerikaya mühacirət ediblər. Həyat yoldaşım Kanzasda anadan olub və Amerika vətəndaşıdır.

“Mən Harvard Universitetində fəlsəfə doktoru ikən onunla (həyat yoldaşım)  tanış oldum”.

-Orada professor kimi çalışırdı. Özümü həmişə həm azərbaycanlı, həm də türkiyəli kimi görmüşəm. Övladlarım da özlərini elə görürlər. Qardaşımız olmadığı üçün övladlarım da atamın soyadını (Göygöl) daşıyırlar. Hətta nəvələrimə də bu soyadı veriblər. Nəvələrimiz də, övladlarımız da Göygölü tanıyırlar. Və babalarının (Çingiz Göygöl) həyatı haqqında həmişə onlara danışırıq.

(Eral Gökgöl-Kline və xanımı)

-Sonda oxucularımıza nə demək istərsiniz?

-Türkiyə ilə Azərbaycan bir-birinə ən yaxın, iki qardaş ölkədir. Təəssüf ki, keçmişdə baş verən çirkin siyasi oyun və hadisələr ailələrin parçalanmasına səbəb olub və atamız Türkiyəyə gələrkən anası, bacısı, qardaşı Azərbaycanda qalıb. Ümid edirəm ki, Azərbaycan və Türkiyənin sevgi bağı hər zaman davam edəcək.

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

“Atam baş nazirin ailəsinin süründüyünü görüb və qızı ilə evlənib” – Nəsib bəy Yusifbəylinin nəvəsi ilə TARİXİ MÜSAHİBƏ (FOTOLAR) BURADAN oxuya bilərsiniz. 

Oxuyun

Müsahibə

`Varlığımın xəta olduğunu dedi` – Van Dammın oğlu: “Azərbaycan gəncləri üçün bu bir təcrübədir” (EKSKLÜZİV)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Hüquqlarını müdafiə edən insanlara həqiqətən də heyranam”

“Valideynlərimə borclu deyiləm”

“Ətrafınızdakılara hörmət edərək özünüz üçün yaşayın”

“Din ancaq “ehtiyac duyduğumuzda” başımızı qoya biləcəyimiz bir yastığa sahib olmaq üçün qurub hörmət etdiyimiz bir inanc formasıdır”

“Buna görə atamla eyni layihədə rol almaq istəmirəm”

HafizTimes.com-un növbəti müsahibi Hollivudun döyüş səhnələrinin mahir ifaçısı, məşhur aktyor Jan Klod van Dammın oğlu Kris van Dammdır. Atasının yolunu davam etdirən aktyor, kinorejissor Kris van Damm esklüziv müsahibə zamanı özü, karyerası, ailəsi, atası ilə bağlı mühüm məqamlardan söhbət açıb. İlk dəfə olaraq Azərbaycan, Bakı ilə bağlı fikirlərini bölüşüb:

-Los-Ancelesdə anadan olmuşam. Amma uşaqlıq illərimin çox hissəsi Belçikada keçib. Nənə-babamın (ata tərəf) yanında böyümüşəm. Demək olar ki, dünyanın hər yerində təhsil almışam. Ancaq gənclik illərim burada, yəni Cənubi Kaliforniyada keçir. Hazırda Los-Ancelesdə yaşayıram və müstəqil kinorejissoram.

-Jan-Klod van Dammın oğlu olmağın hansı məsuliyyətləri var?

Heç bir məsuliyyəti yoxdur. Bu dünyada yaşayan bir insan olaraq özümüzü dərk etməli, sevməli və buna uyğun hərəkət etməliyik. Hamımız fərqliyik. Və öz həyat yolumuz və seçimlərimiz var.

-Hazırda həyatda olan kimə qarşı heyranlıq hissi duyursunuz və nə üçün?

-İnandıqları şeylər üçün mübarizə aparan, hüquqlarını müdafiə edən insanlara həqiqətən də heyranam.

-Özünüzdə və başqalarında hər zaman olmasını istədiyiniz ən vacib xüsusiyyət nədir?

-Əzmli olmaq, dürüstlük, qərarlı olmaq, özünü tanımaq və məsuliyyət.

Ən dəyərli varlığınız?

-Ailəm, dostlarım və motosikllarım.

-Jan-Klod van Damm evdə, ailədə necə bir atadır?

-Mən uşaq olan zaman atamın iş qrafiki gərgin olduğu üçün onu heç görə bilmirdik. Amma əmin olun ki, o, bir ata kimi bizə qayğı göstərirdi və bütün ehtiyaclarımızı təmin edirdi. Həmişə başımızın üstündə bir dam, masamızda yemək və birlikdə film çəkməkdən zövq almaq imkanımız vardı.

 -Əgər nəsli tükənmiş bir şeyi geri qaytarmaq imkanına sahib olsaydınız nəyi seçərdiniz?

-Mənim itim, “Ajax”.

-Ən sevdiyiniz söz nədir?

– “SOLİD(bərk, möhkəm)

-Böyüyəndə nəçi olmaq istəyirdiniz?

-Kinorejissor və hekayə danışan.

-Sizə deyilmiş ən pis söz nə olub?

-Bir nəfər mənə varlığımın xəta-səhv olduğunu demişdi. Amma indi özümü sevirəm, bu həyatdakı varlığımı dərk edirəm və məqsədlərimi müəyyənləşdirdiyim üçün onun fikrinin düzgün olmadığını bilirəm.

-Valideynlərinizə nəyi borclusunuz?

-Heç nə! Mən yalnız onlara öz sevgi və hörmətimi verə bilərəm. Çünki, onlar yaşamaq üçün mənə nəfəs veriblər. Unutmayın ki, istəmədiyimiz təqdirdə heç kimə “borclu” deyilik. “Vermək” “borclu olmaq”dan daha dəyərlidir. Çünki bunun arxasında vicdan və iradə durur.

-Atanızın uğur sirri nədir?

-Bunun hər hansı bir sirri yoxdur. Uğur universaldır və insandan-insana dəyişir, fərqlənir. Mənim fikrimcə uğur özümüzə və dünyaya inamdan, universal, qərarlı olmaqdan, diqqət, dözüm və sevgidən doğur.

-Ən böyük məyusluğunuz nə oldu?

-Mənzilimi çox tez satmışdım.

-Ən çox nə zaman xoşbəxt olursunuz?

-Motosikletimə minəndə və bir filmdə, ya da bədii layihə üzərində çalışanda çox xoşbəxt oluram.

-Görünüşünüzdə nəyi bəyənmirsiniz?

-Hər şeyi bəyənirəm. Mən özümü sevirəm.

-Böyüdüyünüz ailədə nə çatışmırdı?

-Davamlı ünsiyyət.

-Bu ağır günlərdə sizi motivə edən nədir?

-Yaradılışa olan sevgim.

-Gələcək üçün hansı planlarınız var? Heyranlarınıza nə demək istərsiniz?

-Sevginizə görə təşəkkür edirəm. Mən də qarşılıqlı olaraq sizin hər birinizi sevirəm. Mənim planlarım heç vaxt imtina etməmək və sevdiyim işi davam etdirməkdir.

-Uğurunuzu kimə borclusunuz?

-Həyata və özümə minnətdaram.

-Hazırkı dünyanın mənzərəsini necə və hansı rənglə çəkərsiniz?

-Mən bunu əsasən sağ əlimlə, qızılı və solğun göy rəngli  kölgələrlə çəkərəm. Ancaq görmək istədiyim dünyanın rəsmini çəkəcəyəm. Yaşadığımız dünya isə fərqlidir.

-Atanızla bərabər eyni layihədə rol almaq istərsiniz?

-Xeyr. Özəl bir səbəbə görə bu barədə plan qurmuram. Öz tərzinizdə şəxsi layihələrinizin olması daha yaxşıdır.

-Oynamaq istədiyiniz bir film və ya rol varmı?

-Bəli, “STAR WARS”.

-Nəyi karyeranızda ən böyük uğur hesab edirsiniz? Və ya aşdığınız ən böyük əngəl nə olub?

Özümə inanmaq və sevmək. Həyatdakı varlığımın önəmini başa düşdükdən sonra işimlə ətrafımdakılara və dünyadakı digər insanlara necə təsir etdiyimi görmək bir nailiyyətdir. Hamımız fərdi olaraq çox dəyərliyik. Bəzən müəyyən insanlar üçün başqalarından daha dəyərliyik. Amma bu rəqəm dəyişmir, cəmi bir neçə nəfər üçün… Fiziki olaraq zamandan aslıyıq. Ancaq məqsədimiz və təmsil etdiklərimiz həmişə olacaq.

-Din sizin üçün nə deməkdir?

-Ancaq “ehtiyac duyduğumuz zamanda” başımızı qoya biləcəyimiz bir yastığa sahib olmaq üçün qurub hörmət etdiyimiz bir inanc formasıdır. Məndən dinimin nə olduğunu soruşsanız, həyatdakı yolum kimi “universal” olduğunu söyləyərəm.

-Co Bayden, yoxsa Donald Tramp?

-Hörmətlə, Donald Tramp.

-Koronavirusa yoluxmamaq üçün məsləhətiniz nədir?

-Maska taxın, sosial məsafə qaydalarına riayət edin, idmanla məşğul olun və sağlam olun. Həmçinin pəhriz də saxlamağı unutmayın.

-Bakı, Azərbaycan haqqında fikirlərinizi bilmək istərik. Atanız da Azərbaycana səfər edib…

-Əminəm ki, ora gözəl bir yerdir. Bir gün Azərbaycanı ziyarət edəcəm. Orada yaşayan bir dostum var. O, mənə tez-tez Bakının foto və videolarını göstərir. İnanıram ki, mən bunu dəyərləndirəcəm.

Azərbaycandakı gənclərə nə demək istərsiniz?

-Bu mesajım bütün dünyadakı və Azərbaycandakı gənclər üçündür. Özünə inam, məsuliyyət uğurun və nailiyyətin əsasdır. Bu, özümüzü tanımaq deməkdir. Nəticədə siz hər gün, hər şeyi daha çox bilib inkişaf edərsiniz. Sizi xoşbəxt edən qərarlar qəbul edin. Ətrafınızdakılara hörmət edərək özünüz üçün yaşayın. Həyatımız boyu özümüzü daha da inkişaf etdirmək üçün daxili məsuliyyətimizi də dərk etməliyik. Bu, sürətli böyüməyimizə kömək edən ömürlük bir təcrübədir. Özünüz üçün də ədalətli və balanslı sərhədlərə sahib olmağı unutmayın, çünki dəyəriniz ölçüb-biçilməzdir. Və buna hörmət edilməlidir. Tanrı hamınızı qorusun.

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Atam baş nazirin ailəsinin süründüyünü görüb və qızı ilə evlənib” – N.Yusifbəylinin nəvəsi ilə TARİXİ MÜSAHİBƏ (FOTOLAR)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Evimizdə heç kim babam Nəsib bəy Yusifbəylidən bəhs etməzdi”

“Atam onların yoxsulluqdan sürünür vəziyyətdə olduqlarını görüb”

“Bundan sonra atam baş nazirin qızı ilə evlənməyə qərar verib”

“Bəlkə babamı da ermənilər öldürüb”

“Bütün həyatları boyu Vətən həsrəti ilə yaşamalı oldular”

“Atam deyərdi ki, ermənilər azərbaycanlılara qarşı hər zaman düşmən münasibəti bəsləyib”

“Ağ ruslar” da bizim evimizdən əksik olmazdı”

“Heç kim onlara arxa durmayıb, dəstək olmayıb. Həddən çox yoxsul olublar”

Oğuz Yusuf Göygöl – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti liderlərindən biri, Azərbaycan hökumətinə başçılıq etmiş tarixi şəxsiyyət Nəsib bəy Yusifbəylinin nəvəsidir. Atası Mirzə Göygöl Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarı ilə dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilmiş 100 tələbədən biri olub. Əmisi Çingiz Göygöl Azərbaycan siyasi mühacirətinin görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Milliyyətçilər Dərnəyinin başqanı idi. Anası Zöhrə Yusifbəyli-Göygöl Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin liderlərindən olan Nəsib bəy Yusifbəylinin qızıdır. Nənəsi Şəfiqə Qaspıralı-Yusifbəyli məşhur Krım tatar ictimai xadimi, “dildə, fikirdə, əməldə birlik” ideyasının müəllifi İsmayıl Qaspıralının qızıdır.

Tarixi şəxsiyyət Nəsib bəy Yusifbəylinin nəvəsi Oğuz Yusuf Göygöl Azərbaycan mətbuatı tarixində ilk dəfə olaraq  HafizTimes.com-a eksklüziv müsahibə verib. Jurnalist Hafiz Əhmədovun suallarını cavablandıran Oğuz Yusuf Göygöl ailəsi ilə bağlı illərlə gizli qalmış bir çox məqamlara aydınlıq gətirib. O, həmçinin ailəsinin fotoşəkillərdən ibarət şəxsi arxivini HafizTimes.com-a təqdim edib.

-Əvvəlcə özünüz haqqında danışaq. Uşaqlığınızı necə xatırlayırsınız? Göygöl ailəsində böyümək necə idi? İndi harada yaşayırsınız?

-Mən uşaq olan zaman həmişə İstanbulda, Yeşilköydə böyük bağçası olan evlərdə, hətta “köşk”lərdə kirayə qalardıq. Qohumlarımız bizə gələrdilər, bütün yay tətillərini bizimlə keçirərdilər. Evlərimiz hər zaman dəniz sahilində olardı. Anamın dayısı Heydər də Türkiyədə təhsil aldı. Daha sonralar isə Kayseridə məskunlaşdı. Həyat yoldaşının möhtəşəm bir sarayı da vardı. Çox zəngin idilər. Heydər dayı ailəsi və xidmətçiləri ilə bizə gələr, bütün yayı birlikdə keçirərdik. Onlar üçün üç növ süfrə qurulardı. Hətta xüsusi aşbazımız da vardı.

(Çingiz Göygöl, qardaşı Mirzə Göygöl və nəvə Tuluğ)

Xəlil dayi (Has?) bir gün atamı kənara çəkib məsləhət verdi ki, bu evdən heç vaxt qonaq əksik olmur, belə davam edə bilməz. Cavad qardaş da oxuyub həkim oldu. Atamın “yeğeni” idi, oxumaq üçün İrandan İstanbula gəlmişdi. O da bizimlə birlikdə yaşadı. Atamın Berlindən də tələbə yoldaşları gələrdilər. Atamın süfrəsi axasında həmişə xeyli insan əyləşərdi. Maaşı çox yüksək olsa da, heç vaxt pulu bir yerə toplayıb zəngin ola bilmədi. Bütün dostlar, qohumlar varlandılar, bizdə də yeyib-içdilər. Bundan sonra Cavad bəy Azərbaycan əsilli iranlı, çox zəngin bir xanımla ailə qurdu.

(Zöhrə Yusifbəyli və oğlu Oğuz Göygöl)

Mənim uşaqlıq illərim gözəl keçdi. Dəniz sahilində yaşamaqdan həzz alırdım. Yesilköy çox kosmopolit bir bölgə idi və xeyli sayda qeyri-müsəlman ailələr yaşayırdı. Onların uşaqları yay tətilində ataları ilə işləməyə məcbur idilər, biz isə (qardaşım və mən) səhər duran kimi dənizə gedirdik. 1952-ci ildə Almaniyanın Darmştadt şəhərinə təhsil almağa gəldim. 1963-cü ildən bəri Hamburqda yaşayıram.

(Məhəmməd Əmin Rəsulzadə də fotoda yer alıb)

-Ailənizin Azərbaycandan olduğunu nə vaxt öyrəndiniz? Atanız Mirzə Göygöl Azərbaycan haqqında sizə nələr danışardı?

-Atam öz millətini çox sevən bir insan idi. Bizə xüsusilə Gəncənin nə qədər gözəl olduğunu söylərdi. Azərbaycanı cənnətin bir hissəsi kimi təsvir edərdi. Azərbaycanın müstəqillik ildönümlərində bütün qohum-əqrabaları, dostlarını başına toplayıb həmin günü qeyd edərdilər. Bunun üçün gözəl yerlər icarəyə götürüb, əyləncələr təşkil edərdilər. 28 may 1918-ci il Azərbaycanda Cümhuriyyətin yaranması günüdür

(Mirzə Göygöl və xanımı Zöhrə Yusifbəyli)

-Bizə mərhum atanız Mirzə Göygöl, ananız Zöhrə Göygöl-Yusifbəylidən bəhs edin. Göygöl ailəsinin həyatını sizdən öyrəmək istərik. Valideynləriniz necə tanış olublar, evləniblər? Türkiyəyə köçməli olduqdan sonra hansı çətinlikləri yaşadılar? Axı ananız Zöhrə xanım Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Baş naziri Nəsib bəy Yusifbəylinin yeganə qızı idi…

-Atam millətçi bir insan olduğu üçün anamla nənəmin (Nəsib bəy Yusifbəylinin qızı və həyat yoldaşı: Zöhrə Yusifbəyli və Şəfiqə xanım Qaspıralı) İstanbulda tək yaşadıqlarını biləndə onları axtarır tapıb. Nənəm iki uşağı ilə birlikdə Sevastapoldan İstanbula qaçmağı bacarıb. Heç kim onlara arxa durmayıb, dəstək olmayıb. Həddən çox yoxsul olublar. Niyazi dayım (Nəsib bəy Yusifbəylinin oğlu) Qalatasaray Liseyində təqaüd ilə təhsil alıb. Anam isə Erenköydəki qız liseyindən məzun olub.

(Nəsib bəy Yusifbəylinin həyat yoldaşı Şəfiqə xanım İstanbulda)

Atam onların yoxsulluqdan sürünür vəziyyətdə olduqlarını görüb. Daha sonra kim olduqlarını araşdırıb tapıb. Azərbaycan baş nazirinin həyat yoldaşı və uşaqlarının belə ağır vəziyyətdə yaşamaları atamı çox məyus edib, kədərləndirib. O, anamla evlənməyə qərar verib. Nənəmi də (Şəfiqə xanım Qaspıralı) öz yanlarına gətiriblər, birlikdə yaşayıblar. Niyazi dayım (Nəsib bəy Yusifbəylinin oğlu) isə ərzurumlu zəngin bir ailənin qızı ilə evləndi.

(Bu şəkili illərlə nənəm qoruyub, saxlayıb)

İş qurmaları üçün qayınatası onlara sərmayə verdi. Fəqət dayımı aldatdılar və təəssüf ki, pullar batdı. Dayım heç nəsiz ortalıqda qaldı. Daha sonra bir liseydə müəllim kimi çalışmağa başladı. Atam anamla evləndikdən sonra nənəmlə yanaşı, dayım da onlarla birlikdə yaşamağa başladı. Onlara da atamgil baxırdı.

Atam məni Almaniyaya göndərəndə dedi ki, heç vaxt alman qadınla evlənmə. Dostlarının hamısı alman qadınla evlənib, boşanmışdılar. Mən də atama qulaq asmadım. Atam haqlı idi. Alman qadınla nikahımız davam etmədi və ayrıldıq.

(Mirzə Göygöl, Zöhrə xanım, Oğuz bəy, Nuran xanım və Neriman Aykut)

-Göygöl Azərbaycanda Gəncə şəhəri yaxınlığında məşhur bir göldür. Necə oldu ki, siz “Göygöl” soyadını qəbul etdiniz? Atanız bu barədə sizə nə danışıb?

-Atamgilin keçmiş soyadı “Hacızadə” olub. Türkiyədə soyadla bağlı qanun tətbiq edilən zaman məmurlar atama deyiblər ki, “elə hacı-macı olmaz. Özünüz üçün başqa bir soyad tapın”. Cavad bəy tez “Gəncəli” soyadına sahiblənib. Atam da “Göygöl” sözünü soyad kimi qəbul edib. Hətta illər sonra atam öz evini qurarkən binanın adını “Gəncə” qoydu.

(Şəfiqə xanım Qaspıralı-Yusifbəyli)

– Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından olan babanız Nəsib bəy Yusifbəyli və həyat yoldaşı Şəfiqa xanım haqqında nələr bilirsiniz? Ananız ailəsi haqqında sizə nələr danışardı?

-Anam ailəsi haqqında danışanda yalnız İsmayıl Qaspıralıdan bəhs edərdi. Atası haqqında danışmazdı. Babam və nənəm haqqında çox şey bilmirəm. Nənəm kədərlənməsin deyə babam haqqında evdə heç kim danışmazdı.

(Babamın qoruyub saxladığımız rəsimi)

-Nənəniz Şəfiqə xanım Qaspıralını (Nəsib bəy Yusifbəylinin xanımı) necə xatırlayırsınız? Şəfiqə xanım Nəsib bəydən ayrıldıqdan sonra necə yaşadı?

-Qohumlarımızdan başqa bir çox rus dostumuz vardı. Onlar İstanbuldan qatara minib, Yesilköyə bizə qonaq gələrdilər. Yemək yeyib, çay süfrəsi açardılar. Corc adlı bir nəfəri də xatırlayıram. Rus kolbasalarını gətirib bizimkilərə satardı. Nənəm evimizə gələn qonaqları qarşılardı, yola salardı, uşaqlarla vaxt keçirərdi.

(Mirzə Göygöl, Zöhrə, Səlcuk, Oğuz Yusuf)

-Şəfiqə xanım həyat yoldaşı Nəsib bəy Yusifbəylidən necə bəhs edərdi?  Nəsib bəylə Şəfiqə xanım ayrılmışdılar? 

-Evimizdə bu mövzuda heç kim danışmazdı. Çünki nənəm çox kədərlənirdi. Nənəmi incitməmək üçün heç kəs bu barədə söhbət açmazdı.

-Nəsib bəy Yusifbəylinin öldürülməsi, məzarının yeri ilə bağlı nə bilirsiniz? Ailədə bu barədə nə danışardılar? Ananız Zöhrə xanım atasından necə bəhs edərdi? Nəsib bəyin də qatili ermənilərdi?

-Gəncənin yaxınlığında azərbaycanlı və ermənilərdən ibarət yanaşı kəndlər olub. Bəzi erməni kəndliləri azərbaycanlıları təhdid edib oradan keçmələrinə mane olurlarmış. Atam da çox ehtiyatlı hərəkət edərmiş. Bəzən erməni kəndliləri qışqırırlarmış ki, “kəndə ayaq basma, səni öldürəcəyik”. Bəlkə babamı da onlar öldürüb. Amma bununla bağlı məndə dəqiq məlumat yoxdur.

Anam heç vaxt öz atasından bəhs etməzdi. Rus qonaqlar daim ətrafımızda idi. Gələn qonaqlar bir-biri haqqında qeybət edərdilər. Anam və nənəm isə sadəcə olaraq onlara müvəqqəti xoş münasibət göstərərdilər. Yəqin ki, anam babamla bağlı onlara məlumat ötürmək istəməyib.

-Azərbaycan Cümhuriyyətinin Ədliyyə naziri, görkəmli şəxsiyyət eyni zamanda qohumunuz olan Halil Has Mehmet Gürgören (Xəlil bəy Xasməmmədov) haqqında nə bilirsiniz?

-İnsanlar daim bizə gəlib, gecə yarısına qədər söhbət edərdilər. Onların arasında “Xan” adlı biri də vardı. Çox güman ki, o da önəmli bir insan idi. Atam onlara deyirdi ki, Azərbaycan cənnət kimi bir ölkədir, həyət-bağlarının gözəlliyindən söz açardı. Atam ermənilərin azərbaycanılara qarşı hər zaman düşmən münasibəti bəslədiklərini də qonaqlara danışardı. “Ağ ruslar” da bizim evimizdən əksik olmazdı. Halil Has Mehmet Gürgörenin ailəsindən heç kimi tanımıram. Valideynlərim sağ olsaydılar onlar barəsində bilərdilər.

(Mirzə Göygöl, Çingiz Göygöl və nəvə Tuluğ)

-Azərbaycan siyasi mühacirətinin görkəmli nümayəndəsi olan əminiz Çingiz Göygöl necə bir həyat yaşadı? Əminizin övladları ilə əlaqə saxlayırsınız?

-Əmim Çingiz inşaat mühəndisi idi, öz şirkəti vardı. Evlərin damını tikirdilər. Qazancı bol idi. Biz uşaqlara həmişə xərcləmək üçün pul verərdi. Təəssüf ki, əmim qızı Türkizlə əlaqəmiz kəsildi. Əmim çox vaxt kefsiz olurdu. Çünki onun heç oğlan övladı olmamışdı. Daha sonralar isə çoxlu oğul nəvələri oldu.

-Azərbaycanla bağlı hansı xatirələriniz var? Azərbaycan sizin üçün nə deməkdir? Gəncəyə gəlmək istəyərsiz?

-Atamın iki böyük bacısı (sürgündən gəliblər) illər sonra Hamburqa bizi ziyarət etməyə gəlmişdilər. Daha sonra Viesbadendə yaşayan bacım Şuləyə də baş çəkdilər. Birlikdə çox gözəl vaxt keçirdik. Təəssüf ki, mən heç vaxt Azərbaycana getməmişəm.

Anam və atam quru yol ilə Azərbaycana gedəndə Naxçıvandakı erməni gömrük məmurları onlara qarşı ədəbsizlik edərlərmiş, çox kobud və qəddar münasibət göstərirlərmiş.

İndi isə Azərbaycana getmək çox asandır. Amma mən qocalmışam. İnşallah qızım və nəvələrim bir gün Azərbaycana gedərlər.

Atam həmişə vətən həsrəti ilə yaşadı. Anam da, atam da öz vətənlərindən uzaq düşdülər. Bütün həyatları boyu bunun kədəri ilə yaşamalı oldular. Mən də vətənim olan İstanbul, Türkiyəmi itirdim. Uşaqlığımın, gəncliyimin keçdiyi ölkə, şəhər artıq yoxdur və ya çox uzaqda qalıb.

(Meral Qaspıralı və Tuluğ Göygöl)

-28 May Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ildönümüdür (1918-ci il). Ailəniz Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dəyərlərindəndir. Azərbaycanda sizi sevən insanlara nə demək istərsiniz?

-İnsanlar bir-birlərinə hörmət etməli, yaxşı yola getməlidirlər.

-Cənnət Vətəninizi qoruyun, sahib çıxın.

-Bir millət, iki Cümhuriyyət.

-Sevgi, hörmət və salamımı göndərirəm.

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Trend yazılar