Bizimlə əlaqə

Müsahibə

“Ağıllı insan İslamın sülh dini olduğunu bilir”– Məhəmməd Əlinin qızları –“Azərbaycana gəlmək istəyirik” (EKSKLÜZİV)

Yayımlandı

da

“Azərbaycan müsəlman ölkəsidir. Azərbaycanı çox görmək istəyirik”.

“Edə biləcəyimiz tək şey atamın getməsinə icəzə vermək və onu Allaha təhvil vermək idi…”

“Atamın  etdiyi dua və ibadətlərin səs yazısına qulaq asıram. O, deyirdi ki, bir ürəyin əzabını dayandıra bilməsən heç vaxt rahat yaşaya bilməyəcəksən”.

 Məhəmməd Əli Boks əfsanəsi, ağır çəkidə üç dəfə dünya çempionu olmuş yeganə boksçu… 20 illik idman karyerası ərzində 56 döyüşdə qalib gəlib, 37-si nokautla başa çatıb. O, Kentukki ştatının Luisvil şəhərində tərtibatçı rəssam Cassius Clay-in və evdar qadın Odessa Clay-in ailəsində dünyaya göz açıb. 1964-cü ilin fevralında rəqibinə  qalib gələrək ağır çəkidə dünya çempionu olub. Daha sonra o,  adını və dinini dəyişərək Məhəmməd Əli edib. 1976-cı ilin payızında Məhəmməd Əli  idmandan getmək və özünü dinə həsr etmək planlarını açıqlayıb.1981-ci ilin dekabrında rinqdə  məğlub olduqdan sonra Məhəmməd Əli öz idman karyerasının başa çatdığını elan edib və öz məşhurluğundan dinini təbliğ etmək üçün istifadə etməyə başlayıb.  4 dəfə  ailə həyatı qurub. 9 övlada sahibdir. 75 yaşlı əfsanəvi boks ustası Məhəmməd Əli iki il öncə iyunun 4-də səhər saatlarında dünyasını dəyişib. Onun ölümünə səbəb kimi Parkinson xəstəliyinin nəticəsi olaraq ağ ciyərlər çatışmazlığı göstərilir.

Boks əfsanəsi Məhəmməd Əlinin qızları Azərbaycan mətbuatı tarixində ilk dəfə olaraq HafizTimes.com-a eksklüziv müsahibə verib. Suallarımızı cavablandıran mərhum dünya çempiyonunun övladları  ataları ilə bağlı xatirələrini bölüşüb, onun həyatının gizli qalmış bir çox məqamlarına aydınlıq gətiriblər.

 

Hana Əli (Həna) Məhəmməd Əlinin üçüncü həyat yoldaşı Veronika  Porşedən olan qızıdır.

–  Əvvəlcə sizi daha yaxından tanıyaq…

 – 1976-cı ildə  dünyaya gəlmişəm. Atamın Veronika Porşe ilə olan 3-cü nikahından mən və bacım Laila (Leyla) dünyaya gəlmişik. Atamın birinci nikahdan heç bir uşağı olmayıb. İkinci həyat yoldaşından isə 4 uşağı olub. Digər iki uşağı isə  heç vaxt ailə həyatı qurmadığı bir qadından dünyaya gəlib. Talelərimizin fərqli olmasına baxmayaraq  biz bütün övladlar atamızın bizə bağışladığı sevgi və qayığını bir-birimizlə bölüşürük. Mən Kaliforniyada  balkonunda gül-çiçəklər olan dörd  mərtəbli bir binada nağıl kimi böyüdüm. Atam dünyada ən məşhur adam, anam isə ən gözəl qadın idi. Məşhurlar tez-tez bizim evimizi ziyarət edirdilər. Hovuz partiləri və sehirli şoular olurdu.  Həyat  gözəl idi.  Valideynlərimizin sevgisi ilə böyüyürdük.

– Atanızı necə xatırlayırsınız?  Yoxluğu ilə barışıbsınız?

-Atamın hələ də səsi qulağımda eşidilir,  darıxdığım zamanlarda  mənə bir rahatlıq  bəxş edir. Səhər namazları zamanı oxuduğu sözlərdən ibarət səs yazılarına qulaq asıram və  bütün dünyanın heyran olduğu atamdan yaşamaq üçün ilham alıram. Telefonumda atamın 6 dəqiqəlik bir səs yazısı var. Maşında olanda həmin səs yazısına  qulaq asıram.   Atamın ibadət etməsini, dualarını dinləyirəm.  Deyirəm ki, “Ey mənim Tanrım , nə böyük bir hədiyyədir, mən onunla birlikdə dua etdiyimi hiss edirəm”.

– Məhəmməd Əli necə bir insan, ata olub?

 -Atam həmişə bizə deyərdi ki, Allaha xidmət edin. Onun ən böyük məqsədi də bu idi. Deyirdi ki, bütün insanlara qarşısı sədaqətli, mərhəmətli olun. Bu zaman Allah sizi mükafatlandıracaq. Atam bizə şan-şöhrətli, zəngin insanların digər insanlardan üstün olmadığını öyrətdi. Onun fikrincə insanı ucaldan və kiçildən ürəkləridir. Atam bir çox məşhur insanlardan fərqli olaraq həyatına daxil olmaq istəyənləri çox məmnuniyyətlə qarşılayırdı. O mühafizədən imtina edirdi, insanlarla çox sərbəst formada ünsiyyət saxlayırdı. İnsanların ona sevgisi hədsiz idi. Qonaq evimizdə yaşayan evsiz insanları görmək üçün məktəbdən onların yanına gedirdim.

Atam isə onları küçədə görən kimi  “Rolls-Royce”-nu gətirib onları evimizə aparardı.  Onlara paltar alar, otellərə aparar və bütün xərclərini özü ödəyərdi. Atam məni qucağına oturdub gözlərimin içinə baxaraq deyirdi: “Hana, bir ürəyin əzabını dayandıra bilməsən, rahat yaşamayacaqsan”. Anamızla özümüzü daha rahat hiss edirdik. Amma mən atamın qızı idim. Bizə gülməli hadisələr danışar, əyləndirər, sehirli səhnələr göstərərdi.   Böyük iş stolunun arxasında oturub telefonla danışardı, diqqət mərkəzində olmaqdan ləzzət alırdı. Mən də gedib onun dizləri üstə oturardım.

 -Heç vaxt unutmayacağınız bir xatirənizi bölüşərdiniz…

-Atamla bağlı xatirələr zehnimə əbədi olaraq həkk olunub.  Həmin xatirələri elə bil hansısa bir qərb filmi kimi gözlərimin önündə canlanır. Atamdan mənə qalan xatirələri həmişə canlı tuturam, imkan vermirəm ki, köhnəlsinlər. Atamın bir sözünü heç vaxt unutmaram: “Başqalarına xidmət etmək, cənnətdəki otağın üçün ödədiyin kirayə haqqıdır”.

Atam tez-tez səyahət edirdi,  amma mənim  xatirələrimin çoxu evimizlə , onunla bağlı idi. Yaxşı xatırlayıram ki, o iş masasının arxasında işləyərdi, mən isə döşəmədə oturub oynayardım. Nə olursa olsun atamın qapısı həmişə açıq olurdu.  O evdə olan zaman  hər axşam bizimlə yemək yeyərdi. Yuxuya gedənə qədər mənə nağıllar danışardı. Səhər yuxudan isə öpərək oyadardı. Məktəbdən evə gəldiyim zaman saçlarımı sığallayardı. Sonra gəzməyə aparardı. Bəzən saçlarımı atam düzəldərdi.  Mən onun sayəsində özümü dünyanın ən xüsusi balaca qızı kimi hiss edirdim.

Hər yay atam bütün uşaqlarını bizim evə toplayırdı. O bizi öz Rolls-Roys avtomobilinə mindirib Los-Anclesi gəzdirirdi. Yol boyu  insanlar düzülərdi. Atamın adını çəkib sevgi ilə qışqırardılar. İnsanlar atama yaxınlaşıb, ona toxunamaq istəyirdilər. Atam isə onlara  əli ilə salam göndərərdi, işıqforun qırmızı işığında dayanıb avtoqraf verərdi.

-Atanızın həyatında çox sayda xanımların olması ilə bağlı məlumatlar dərc olunur. Qeyd etdiyiniz xoşbəxt ailəniz niyə tez  dağıldı? Niyə atanız Məhəmməd Əli bəzi qadınların qəzəbinə uğradı?

-On yaşım olanda  valideynlərim boşandılar və bizim bu xoşbəxt nağıl da  sona çatdı. Anam hələ atamla ilk tanış olduqları vaxtda, 18 yaşında  tibb üzrə təhsil alırdı. Bir əfsanə isə onu yolundan çıxarmışdı. Bu isə mənim atam idi. Atamın ikinci həyat yoldaşı Belinda və onun ətrafındakı mətbuat  atamı təhqir edirdilər.  O atamı anamdan uzaqlaşdırmağa çalışmaqla yanaşı çox kobud və hörmətə layiq olmayan bir qadın idi. Qadınlar atamın arxasınca qaçırdılar. Hətta bəziləri uşaqlarının atamdan olduğunu da iddia edirdilər. Bir gün atamın həyatında bir xanımın olduğunu bildik. Həmin qız onun yanına gələn zaman atamın gözləri parlayırdı. Amma atam bir daha heç vaxt başqa qadınlara anam kimi baxmadı. Mən şəxsən özüm bunu  görmədim.

– Valideynlərinizin boşandıqları günləri necə xatırlayırsınız? Atanız hansısa  qadına aşiq olmuşdu ?

– Valideynlərim boşandıqdan təxminən 30 il sonra  onun sevgi məktubları Los-Anclesdəki evdən tapıldı. Həmin məktublar zərfin içərisində idi. Anam heç vaxt həmin məktubları qəbul etməmişdi.Uşaq olduğum həmin vaxtlarda anamın atam üçün  kövrəldiyini görmədim. Mən bu ayrılığa görə həmişə anamı günahlandırdım. İllər sonra 2012-ci ilin bir yay gecəsində anamın bizdən uzaqlaşıb təkliyə çəkilərək həmin məktublara  baxıb ağladığını gördüm. Məktublardakı başlıqlar belə idi: “Gəl yenə cəhd edək, “Bizim sevgi hekayəmiz”, “Veronikam” və s. Anam isə “mənim üçün  heç vaxt mübarizə aparmadın” deyirdi, gözlərindən yaşlar axırdı. Biz də ağlamağa başladıq. Anam bizə dedi: “O, heç vaxt parkinson xəstəliyinə düçar olduğunu mənə deməyib. Ancaq hər şeyi boşandıqdan sonra öyrəndim. O, sevilməyə layiq bir insan idi. Onun ən böyük günahı bu idi ki, özü ilə bağlı hər şeyi ətrafındakılara danışmırdı. Mən çox vaxt onun harada olmasını bilmirdim. Çox əziyyət çəkdikdən sonra  ona qarşı duyğularım yavaş-yavaş yox olmağa başladı. Onu hər zaman düşünürdüm, amma artıq aramıza bir məsəfa qoymağa məcbur idim”.

Valideynlərimin sevgi hekayəsini dərk etməyə çalışmaq mənim ürəyimə əziyyət verirdi. Bütün ailəmizin bir evdə yaşamasının sona çatmasına artıq bircə həftə qalmışdı. Yaxşı xatırlayıram,  nənəm və xalam anamın əşyalarını toplayırdılar,  xoşbəxt anlarımızın əks olunduğu şəkillərimizi gizləyirdilər. Atam isə aşağı mərtəbədə boş ofisində tək qalmışdı.  Anama olan sevgisini etiraf etmək üçün əlindən heç nə gəlmirdi.  Amma  sevgi məktublarını heç vaxt anama göstərmədi.

Atam tez-tez  yeni evimizə bizi ziyarət etməyə gələrdi. Daha sonra o,  dördüncü həyat yoldaşı Yolanda Villiamsla ailə həyatı qurdu və Miçiqan şəhərinə köçdü.  Bəzən atam bizə gələndə nahar edərdi.  Onu buraxmamaq üçün  bütün gücümlə qucaqlayardım. Maşına yaxınlaşanda gözlərimdən yaş axardı. O isə maşını yavaş sürərək geriyə, bizə baxardı. Tək olduğu üçün narahat olurdum. Həmişə fikirləşirdim ki, görəsən atam yemək yeyib.  Düşürdüm ki, birdən atam evin açarını itirər və bayırda qalar.  Çox narahat olurdum.  Həmin günlər yaddaşımdan heç vaxt silinməyəcək. Mənim dünyam atam və anamdan ibarət idi. Bir gün gəldi hər şey puç oldu. Atamsız yeni evimizin pəncərəsindən baxmağım  və onun bizi ziyarətə gələn zaman atdığı addımları heç vaxt yaddaşımdan çıxara bilmirəm.

– Atanızın son günlərini necə xatırlayırsınız?

-Bir gün atamı ziyarətə getdiyimdə  onun dəri stulunda oturub televizorda özünün kardlarına baxaraq gülümsədiyinə şahid oldum. Jurnalistlərə  Corc Foremeni necə məğlub etməsindən danışırdı. Birdən mənə tərəf dönüb dedi ki “Gör mən kim idim…”. Atama dedim ki, “sən hər zaman elə də olacaqsan”. Üzündə olan sevinc hissini təsvir edə bilmərəm. Gülümsəyərək televizora baxdı. O artıq 72 yaşlı parkinson xəstəsi olan bir insan idi. Daha sonra keçmişimizlə  bağlı ürəyimdə bəzi yaraların olduğunu hiss etdim. Həmin an qərar verdim ki, kədər və itki ilə qarşılaşan zaman mən də atam kimi etməliyəm. Edə biləcəyimiz tək şey onun getməsinə icəzə vermək və onu Allaha təhvil vermək idi…

– Məhəmməd Əli heç vaxt unudulamayacaq…

-O, həmişə  həyatdan çox şey öyrəndiyini deyirdi.  Çox erkən yaşlarımızdan bizə baş verəcək hər şey ilə necə davranacağımızı öyrədib. Boksla məşğul olmadığı  vaxtlarda o düşünürdü ki, dünya onu xatırlayacaqmı? Mən isə həmişə deyirdim ki, ata sən heç vaxt unudulmayacaqsan.  Buna görə atam mənə çox minnətdarlıq edirdi. Bu gün siz də çox uzaq bir ölkədə, Azərbaycanda onun haqqında düşünürsünüz, sevgi və hörmətinizi ifadə edirsiniz.  Bu da bir daha sübut edir ki, Məhəmməd Əli heç vaxt unudulmayacaq.

-Kədərli olan zaman  mən də atam kimi xoşbəxtliyi hiss edirəm.

-Hələ lap uşaq olarkən atam bizə öyrətmişdi ki, bir gün o da öləcək, hamımız öləcəyik, bu həyatın bir hissəsidir. Ağlamaq və kədərlənmək yaxşıdır, bu, sağlam bir emosiyadır. Amma belə vəziyyətdə çox da qalmalı deyilsən.Allahı günahlandırmaq,  “niyə axı mən” demək lazım deyil.  Çünki bütün bunlar biz yer üzünə gəldiyimiz zaman  aldığımız  şansın bir hissədir. Bu isə yaxşı və pis olur.

-Azərbaycanla bağlı nə bilirsiniz? Azərbaycandakı Məhəmməd Əli sevənlərə nə demək istərsiniz?

 -Siz müsahibə ilə bağlı müraciət edən zaman  biz  də Azərbaycanla bağlı maraqlandıq. Müsəlman ölkəsidir. İnternetdə şəkillərə baxdım. Paytaxtınız çox gözəldir. Biz müsəlman ailədə böyümüşük. Çox sevindim ki, dünyada belə inkişaf etmiş bir müsəlman ölkəsi  var. Atamı sevən, onu heç vaxt unutmayan, ürəyində yaşadan hər kəsə öz sevgilərimizi göndəririk. Onların sevgisi ilə Məhəmməd Əli hər zaman bizimlə olacaq. Ümid edirəm ki, bir gün  Azərbaycana gedəcəyik.

Mayrum Əli  (Məryəm)-  Evdə  iki ekiz bacım da var: Cəmilə və Rəşidə.  Yaxşı xatırlayıram ki,  bir dəfə ailəlikcə İsveçrəyə getdik. Atam Sürixdə bir alman döyüşçüsü ilə qarşılaşacaqdı.  Hər gün məşq edirdi.  Məşq zamanı onu bir it möhkəm dişlədi.  Milad bayramı idi. Amma biz İslam tərbiyəsi aldığımıza görə bu bayramı qeyd etmirdik. Mən də atam kimi olmaq istəyirdim.  Onun yanına getdiyimi və ona heyranlıqla baxdığımı hər kəs yaxşı bilir. Oteldə qaldığımız zaman bir anı yaxşı xatırlayıram. Atam üzünü qırxırdı. Kremi üzünə çəkib ülgüclə təmizləndiyini gördüm. Uşaq idim. Atam hamamdan çıxan kimi ora girdim və atam kimi ülgüclə kremi əlimə götürdüm və atamın etdiklərini təkrarladım. Hamamı qan qötürdü. Anam içəri daxil oldu, qanı görən zaman o huşunu itirdi.  Həmin ülgüc çənəmi kəsmişdi. Hələ də o kəsiyin izi üzümdə qalıb. Və mən o kəsik izinə baxanda uşaqlıq illərimizi, atamı xatırlayıram. Atam həmişə döyüşlərə, məşqə gedən zaman ağlayırdım ki, məni də özü ilə aparsın. 1973-cü ildə Kenny Nortonla döyüş zamanı çənəsi qırıldı. Atam evə çənəsi sarğıda gəldi.  Həmin gecə səhərə qədər atama baxıb ağlamışdım.

-Ağbəniz bir gənc atamı bərk qucaqladı, ağlaşmağa başladılar…

 -Atam bizim yanaqlarımızı öpməyi sevirdi. O, çox erkən yaşlarımızda bizə bir valideyn kimi dünya, həyat haqqında məsləhətlər verirdi. Mənim 10-11 yaşlarımda o mənə oğlanlar haqqında danışmağa başladı. Müsəlman qızların niyə sevgilisinin olmadığını izh etdi. Onun düşüncələri çox təsirli idi. O bizə özümüzü tapmaq üçün məsləhətlər verirdi. Biz hələ çox körpə olanda atamızın məşhur olduğunu başa düşürdük. İctimaiyyət arasına çıxdıqda hamı ətrafımıza toplaşırdı, ona  heyranlıqla baxırdılar.14 yaşımız olardı. Kaliforniyada atamla birlikdə restoranda oturub yemək yeyirdik. Birdən ağbəniz bir gənc oğlan bizə yaxınlaşdı. Atamın heyranı olduğunu dedi. Atam da onu bizimlə oturmağa dəvət etdi. Həmin gənc oğlan atama ona aşılanmış olan irqçiliyi içərisində necə yox etdiyindən danışdı.  Atam və həmin gənc oğlan eyni vaxta hönkür-hönkür ağlamağa başladılar.  O zaman atamın boksçudan daha yüksəkdə duran bir insan olduğunu başa düşdüm.

-İslamı dünyaya daha düzgün formada təqdim etməliyik…

– Bilməliyik ki, hər bir dinin pis tərəfi də olur. Çox təəssüf ki, bəziləri bu gün İslam dinini dünyaya pis  formada təqdim etməyə çalışırlar. Biz də öz növbəmizdə İslamın həqiqi təmsilçiləri olaraq bu dini dünyaya ən yaxşı  formada təqdim etməliyik.  Əgər sizin ağlınız, düşüncəniz varsa , bu dinin sülh dini olduğunu görə bilərsiniz. Çox insan buna inanmaq istəmir, ya da ki, araşdırmağa çalışmırlar.  Fikrimcə insanlar təkcə İslam dinini yox,   meyl etdikləri bütün dinləri araşdırmalı və öyrənməlidirlər. Atam din, irq və cinsindən aslı olmayaraq hər kəsi sevdi, hörmət etdi. Və bizlərə də bunu  öyrətdi. Məncə atam bir örnəkdir.  O, da mükəmməl deyildi. Amma çox səmimi idi və Müsəlman dinimizin bütün dəyərlərini hər kəsə nümayiş etdirə bildi.

– Məhəmməd Əli niyə İslam dinini seçmişdi? 

Hana Əli (Həna Əli ) – Atam gözəl, müdrik və sülh dini olduğu üçün İslamı seçdi. O, İslamı çox sevmişdi. İnanırdı ki, İslamın təbliğ etdikləri amerikalı qara dərililəri məruz qaldıqları zehni köləlikdən xilas edəcək. Mən də İslamın gözəl bir din olduğunu hiss edirəm. Atam bəzi ekstremistlərin İslamı pis formada təmsil etdiklərini görən zaman təəssüflənirdi. O, həmişə deyirdi ki, İslam sülh dinidir.

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Müsahibə

NASA-da işləyən, “MARS”da olan azərbaycanlı: “Yadplanetlilər yerə enib” (EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Azərbaycan mənim Vətənimdir”

“Süni intellekt heç vaxt insan amilini üstələməyəcək”

“Əks təqdirdə, 50 il sonra doğma planetimizin qorxunc mənzərəsini görəcəyik”

“Bakıda böyümək bir xoşbəxtlik idi”.

 “Öz doğma Azərbaycan dilimi eşidəndə zövq alıram”

Allen Mirdirov – Azərbaycan əsilli ABŞ aerokosmik mühəndisi və ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin zabiti. 2010-cu ildən bəri ABŞ-ın Milli Kosmik Agentliyində (NASA) çalışır. Hazırda NASA-nın Merilanddakı Goddard Kosmik Uçuş Mərkəzində (Space Flight Center) aerokosmik mühəndis və nəzarətçidir. O, Amerika Milli Aerokosmik Agentliyinin (NASA)“Hİ-SEAS” (Hawaii Space Exploration Analog and Simulation) proqramı çərçivəsində Marsa uçmaq üçün seçilən 6 astronavtdan biri olub. Havayda başlayan Marsa şərti 8 aylıq uçuş zamanı ekipaj üzvləri planetlərarası kosmik gəmini imitasiya edən xüsusi kapsulda qalıblar. Bir neçə ay öncə isə Allen Moskvada dörd aylıq “SIRIUS-19” eksperimentində iştirak edib. Əsas məqsədi uzun müddət təcrid vəziyyətində qalmanın kosmonavtın psixoloji və fizioloji vəziyyətinə təsirini müəyyən edən eksperment zamanı əldə olunmuş məlumatlar Beynəlxalq Kosmik Stansiyada və kosmosda istifadə ediləcək. A. Mirqədirov həmçinin NASA-nın Goddard Kosmik Uçuş Mərkəzində Telekommunikasiya Şəbəkələri və Texnologiyaları şöbəsində müdir vəzifəsində çalışır. Qeyd edək ki, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin (HHQ) 40 yaşlı zabiti, komandanın bort mühəndisi Allen Mirqədirov Bakıda dünyaya gəlib. 10 yaşında ikən ailəsi birlikdə ABŞ-a köçüb.

Allen Mirqədirov HafizTimes.com-a eksklüziv müsahibə verib. O, müsahibə zamanı bir çox önəmli məsələlərdən söhbət açıb, Azərbaycana olan sevgisini ifadə edib.

 Bakı şəhərindəki 145 saylı orta məktəbdə təhsil almışam.(8-ci kilometr qəsəbəsi) Uşaqlıq illərim Bakıda keçib. O illəri yaxşı xatırlayıram. Həqiqətən də düşünürəm ki, dünyada ən yaxşı uşaqlıq illəri keçirmişəm. Uşaqlıq dostlarım, möhtəşəm qonşularım, Bakıda yetişən dadlı meyvələr, ləziz yeməklər hər zaman ən yaxşı dövr kimi yaddaşımda yaşayacaq. Bakıda böyümək bir xoşbəxtlik idi. Belə bir təcrübəyə sahib olduğum üçün çox şanslıyam. Bəzi qonşularımızla bu günə qədər də dostluq edirəm. Mənim üçün böyümək hər gün futbol oynamaq və hərdən dəcəllik etmək idi. Ancaq Bakıda böyüməyin ən yaxşı tərəfi dostlarımız və qonşularımızla qurduğumuz möhkəm bağlardır.Bu əlaqələrimiz ömrümüz boyu davam edəcək.  5-7 yaşında iki övladım var. Valideynlərim, bacım və iki gənc qardaşım var. Hamısı Bakıda doğulub böyüyüblər. Hazırda valideynlərim və qardaşlarım Avropada yaşayır. Bacım və bir ABŞ-da yaşayırıq.

-Bəs Azərbaycan sizin ailə üçün nə məna ifadə edir?

-Azərbaycan mənim ailə üzvlərimin dünyaya gəldiyi bir yerdir. Bizim Vətənimizdir! İnanıram ki, biz dünyanın ən yaxşı şəhərindən – Bakıdan gəlmişik. Ora kimi başqa bir yer mövcud deyil. Həmişə köklərimizi xatırlayacağıq.

-Bakını necə xatırlayırsınız?

-Yaxşı xatırlayıram ki, yayda Bakıda hava çox isti olurdu.  Amma siz həmişə Xəzər dənizinin sahilindəki gözəl çimərliklərdən birinə gedə bilərsiniz. Ailə olaraq getdiyimiz bəzi çimərlikləri – Şıxovo və Bilgəhi yaxşı xatırlayıram. Bakıda dörd fəsil vardı: qış, yaz, yay və payız. Qışda qar yağardı, yazda çiçəklər açardı, yayda hava həddindən çox isti keçərdi, payızda bol miqdarda yağış və xəzan olardı. Bakıda ilin hansı fəslini yaşamağımızdan aslı olmayaraq hər şey çox gözəl idi. Mən yayda Bakıda yetişən meyvələrin əhatəsində böyüdüm.

-NASA məcaranız necə başladı?

– San Diego Dövlət Universitetini (SDSU) Aerokosmik mühəndislik ixtisası üzrə magistr dərəcəsi ilə bitirdim.  Bundan sonra başa düşdüm ki,  mənim məqsədim NASA tərəfindən işə götürülməkdir. Buna görə də, NASA-da işləmək istəyərkən bir neçə yüksək maaşlı iş təkliflərini də rədd etdim. Müraciətimdən on ay sonra NASA-dan iş təklifi ilə bağlı bir zəng gəldi. Mən də dərhal iş təklifini qəbul etdim. O vaxtdan bəri burada çalışıram.

-Bütün bu uğurlarınızı nəyə borclusunuz?

-Həyatda indiyə qədər qazandığım əksər uğurlarıma görə həm yüksək təhsili, həm də övladlarının bütün cəhdlərini dəstəkləyən valideynlərimə borcluyam. İkincisi isə Bakıdakı 145 nömrəli məktəbdə oxumaqla başlayan və ömrüm boyu davam edən yüksək keyfiyyətli təhsilə borcluyam.  İnanıram ki, 1980-ci illərdə Bakıda böyüyərkən aldığım şəxsi təcrübələr, savadlı müəllimlərim, onların keyfiyyətli təlim metodları və ailəmin dəstəyi mənim gələcəyimin formalaşmasında əvəzsiz rol oyanyıb.

-NASA-dakı adi iş gününüzü necə təsvir edərsiniz?

-Mən NASA-nın Goddard Kosmik Uçuş Mərkəzində Telekommunikasiya Şəbəkələri və Texnologiyaları şöbəsində də işləyirəm. Dünyadakı peyklər və yer stansiyaları arasındakı müxtəlif telekommunikasiya əlaqələrinin yaradılması, saxlanması, yenilənməsi, izlənməsi və problemlərinin aradan qaldırılmasına görə məsuliyyət daşıyırıq. Sadəcə olaraq, vaxtımın böyük hissəsini işçilərimi həvəsləndirməyə, tapşırıqları yerinə yetirmələrinə sərf edirəm. Mənim vəzifələrimdən digəri isə şöbəmizin də daxil olduğu Yerin monitorinqi, radio tezliyi və optik rabitə və gələcək rabitə texnologiyasının inkişafı ilə bağlı çoxsaylı layihələrə nəzarət etməkdir.

– NASA-da çalışmağın ən çətin tərəfi nədir?

-Düşünürəm ki, NASA-da çalışmağın ən çətin tərəfi işin inzibati və bürokratik yanlarıdır. NASA Amerika Federal Hökumət Agentliyi olduğuna görə, fəaliyyət göstərməsi üçün Prezidentdən və Konqresdən maliyyə almalıdır. Prezident və ya Konqres NASA-nın maliyyəsini azaltmaq qərarına gəlsə, NASA-nın çox sayda işçisi iş yerlərini itirmək təhlükəsi ilə üzləşə bilər. Bundan başqa, keçmişdə olduğu kimi bəzi proqramların maliyyələşdirilməməsi və ya ləğv edilməsi ilə bağlı hər zaman narahatlıq mövcuddur.

-Süni intellektin gücü insanları ötüb keçəndə və məntiqlə irəliləyəndə bu bizim üçün tamamilə faydalı olacaq, yoxsa fəlakət…?

-Çox yaxşı bir sualdır. Şəxsən mən inanıram ki, süni intellekt bütün incəliklərindən asılı olmayaraq heç vaxt insan amilini üstələməyəcək. Xüsusilə, süni intellekt  yaşamaq üçün əsas olan əmz-səbr, inam, ümid, birlik-bütövlük və digər vacib insani keyfiyyətlərə sahib ola bilməyəcək. Bu səbəbdən də bəşər övladı bu münaqişədə (əgər baş verərsə) həmişə üstün bir pilləyə (bir az da olsa) sahib olacaq. Səmimi qəlbdən ümid edirəm ki, biz heç vaxt insanlar və robotlar arasındakı qarşıdurma mövqeyinə çatmamalıyıq.

– Uzaq bir yerdə insanların yaşadığı bir qalaktikanın mövcudluğuna inanırsınız?

-İnanıram ki, digər planetlərdə və qalaktikalarda da insanlardan fərqli bir formada olsa da həyat var.

-Sizin yad planetlilər nəzəriyyəniz və buna olan inancınız necədir?

-İnanıram ki, yadplanetlilər mövcuddur və keçmişdə onların bir neçə qrupu yerə baş çəkiblər. Bu cür fikirləri nəzərə almamaq üçün sadəcə olaraq hər qitədə çoxlu tarixi sübutlar mövcuddur.

-Yad planetlilərin mövcudluğu barədə konkret olaraq nə düşünürsünüz? Biz yadplanetlilər tərəfindən izlənilirik?

-Mən mütləq şəkildə düşünürəm ki, onlar mövcuddur. Çox ehtimal ki, izlənilirik də! İnsanların müxtəlif elmi tədqiqatlar apararkən Yerdə daha az ağıllı və zəif inkişaf etmiş həyat formalarını müşahidə etdikləri kimi, bəzi inkişaf etmiş müəyyən varlıqlar tərəfindən bizim də səssizcə müşahidə olunmağımız ehtimalı az deyil…Biz sadəcə olaraq bu həqiqətdən xəbərdar deyilik.

-Mars Elon Musk, yoxsa NASA tərəfindən kəşf olunacaq, tədqiq olunacaq?

-Marsa yol NASA və ya Elon Musk mövcud olmamışdan əvvəl kəşf edilib. Marsın müstəmləkə edilməsinə gəlincə isə inanıram ki, NASA və özəl sənayenin (SpaceX və Elon Musk kimi) birliyi baş tutacaq və nəticədə Qırmızı Planetə insanların yerləşdirilməsi prossesi başlanacaq.

– Elon Muskun Mars planları ilə bağlı nə düşürsünüz?

-Məncə Elon Musk çox iddialı bir iş adamı və xəyalpərəstdir. O, dünyada uğurlu bir izaçma keyfiyyətlərinə sahibdir. Səmimi qəlbdən ümid edirəm ki, o, insanlara Marsa uçmaq və məskunlaşmaqla bağlı kömək edir. Bəzi planları nəticəsiz qala bilər, amma onun ideaları davam edəcəkdir.

-O, Marsda nüvə bombası partlatmaq istəyir…

-Qeyd etdiyim kimi, o çox iddialı bir insandır. Amma bəzi planları yəqin ki, nəticə verməyəcək. Nüvə bombaları həmişə yer üzündəki insanları qorxuya salır. Buna görə də Elon Muskun belə bir risk etməsinə icazə verilməsi çox yüksək bir sifariş ola bilər.

-Sizcə necə, insanlar robortlardan qorxmalıdır?

-Xeyr. Robotlar insanların həyatını asanlaşdırmaq üçün yaradılmışdır. Həyatımızda olan robotların mürəkkəbliyini təqdir etməliyik və texnologiya sivilizasiyası kimi inkişafa davam etməliyik.

-Gələcəkdə Marsa uçuş və yaşamaq üçün faydalı ola biləcək məlumatlar nələrdir? Siz təcrübənizi bizimlə bölüşərsiniz.

-Hazırda “SIRIUS” kimi müxtəlif kosmik analoq missiyalarda toplanmış bir çox məlumat Marsa və digər planetlərə  uzun müddətli kosmik uçuşu planlaşdırmağa kömək edəcək. İnanıram ki, ekipajımın Moskvadakı “SIRIUS” missiyasında iştirak etməsi və bu ekspedisiyadan əldə edilən məlumatlar gələcək kosmik missiyalar üçün çox faydalı olacaq.

– Gələcəkdə Marsa real uçuşunuz mümkündür?

-Əlbəttə inanıram ki, texnologiya və resuslarımız belə bir səfərə hazır olan kimi bir gün Marsa uçacağam. Əgər bu gün Marsa uçmağa çağrılsam, getməyə hazıram!

 -“Mars” ilə  bağlı ən çox sevdiyiniz təcrübəniz nə olub?

– 2014-2015-ci illərdə Mars üzərində yaşamağı və işləməyi öyrədən bir analoji kosmik missiyada iştirak etdim (SIRIUS-a oxşar). Bu, yəqin ki, mənim Marsla bağlı ən sevdiyim və təltif edildiyim təcrübəm idi. Bu, Havay Kosmik Tədqiqat Analog və Simulyasiya (HI-SEAS) adlanırdı.

-Kosmosdakı peykləri necə daha çox faydalı edə bilərik?

-Kosmosdakı peyklər Yerin monitorinqindən tutmuş komunikasiya, dərin kosmik tədqiqatlara və s. kimi mühüm sahələr üzrə çox faydalıdır. Məncə, peykləri indikindən daha faydalı etmək üçün yeni bir nəsil peykini inkişaf etdirməliyik. Bununla da həmin peyklər kosmosda yenidən asanlıqla istifadə olunar və orbitdə daha uzun müddət qala bilərlər.

– Azərbaycan artıq 3-cü peykini Kosmosa göndərib…

-Bu çox sevindicidir! Ümid edirəm ki, kosmik tədqiqatlardakı texnoloji irəliləyiş həm Azərbaycan, həm də kosmik missiyalarda iştirak edən digər ölkələr üçün də davam edəcəkdir.

-50 ildən sonrakı dünyanı necə təsvir edərsiniz?

-50 ildən sonra dünyanın necə olacağını proqnozlaşdırmaq çətindir. Amma düşünürəm ki, Mars kimi başqa bir planeti müstəmləkə etmək prossesinin mütləq yarısında olacağıq.  Ən azından, Günəş sistemindəki digər cisimlərə peyklər göndərə biləcəyimiz daimi ay mənbələri üzərində çalışmalıyıq. Yerə gəldikdə isə mütləq şəkildə ümid edirəm ki, hazırkı dünya liderlərimiz ətraf mühitimizi qorumaq və qlobal istiləşmənin qarşısını almaq üçün ciddi qərarlar qəbul edəcəklər; Əks təqdirdə, 50 il sonra doğma planetimizin daha qorxunc bir mənzərəsini görəcəyik.

-Siz Allahın mövcudluğuna inanırsınız?

Mən özümü dindar şəxs hesab etmirəm, amma Tanrı da daxil olmaqla bir çox formada adlandırıla biləcək daha yüksək bir gücün varlığına inanıram.

  -Sizcə dünyanın əsl sahibi nədir?

– Əgər planetimiz Yer haqqında danışırıqsa, o zaman insanlar qida zəncirinin lap zirvəsində dayanırlar. Ancaq Yerdəki digər canlılar üzərində bu qədər böyük bir gücə sahib olduğumuz görə gələcəkdə də həyatın davam etməsi üçün planetimizi və sakinlərini qorumaqla bağlı məsuliyyət daşıyırıq.

-Siz yenidən Azərbaycana qayıtmaq istərsiniz?

-Əlbəttə! Hər iki ildən bir ora getməyə çalışıram. Bakıda hələ də ziyarət etdiyim dostlarım və ailəm yaşayır. Sonuncu dəfə  2018-ci ilin ən isti iyul günlərində Bakıda olmuşam.

-Azərbaycanla bağlı hansı xatirənizi bizimlə bölüşə bilərsiniz?

-Bakıdakı hökumət binasının yaxınlığındakı dənizkənarı parkda gəzməyimi və bulvar boyunca oynamağımı yaxşı xatırlayıram. Suyun yanında yaşamağın necə də gözəl olduğunu xatırlayıram. Doğulduğum və böyüdüyüm gözəl şəhərlə bağlı xatirələrim hər zaman mənimlə birlikdə olacaq.

 -Bu günkü Azərbaycan barədə nə düşünürsünüz?

-Düşünürəm ki, Azərbaycan hər kəs üçün çox mehriban, dost ölkədir. Bunu Bakının ev sahibliyi etdiyi məşhur “Eurovision”, Formula 1 yarışları, konsertlər, idman tədbirləri və s. sübut edir.

-Azərbaycan dilini bilirsiniz?

-Çox təəssüf ki, ABŞ-a köçdükdən sonra məktəbdə öyrəndiyim dili biz az unutmuşam. Bir neçə kəlmə və ifadəni bilirəm. Amma mütləq daha çox şey öyrənməliyəm. Ümid edirəm ki, Azərbaycanda bir müddət vaxt keçirsəm, öz ana dilimi öyrənə bilərəm. Bu məqamda Azərbaycan dilini yalnız Azərbaycan telekanallarına baxarkən eşidirəm. Doğma dilimi eşitməkdən böyük zövq alıram.

 – Sizin kimi olmaq istəyənlərə hansı məsləhətləri verərsiniz?

-Əsas odur ki, təhsilinizi davam etdirin və daim ətrafınızdakı dünya ilə bağlı suallar verin. Astronavt, mühəndis, pilot, elm adamı və ya digər texniki karyera sahibi olmaq istəyən insanlar mütləq riyaziyyat, elm, fizika və digər oxşar fənlərə diqqət yetirməlidirlər. Ancaq  xəyal qurmağı da heç vaxt unutmamalısınız – bu isə hədəflərinə və xəyallarına doğru irəliləyənləri, imtina edənləri və daha asan bir yol seçənləri ayıran bir şeydir. Nəhayət, gələcək illərdə daha uğurlu olmaq üçün sağlam həyat tərzi sürməli və özünüzə qayğı göstərməlisiniz.

– Azərbaycanda sizi sevən, müsahibənizi diqqətlə oxuyan oxucularımıza nə demək istərsiniz?

 -Oxuculara demək istəyirəm ki, bu günə qədər onlardan aldığım isti və mehriban münasibətə görə qürur duyuram və təşəkkür edirəm. Ailəm və qohumlarım mənim “SIRIUS” missiyamla bağlı Azərbaycanda yayımlanmış bir neçə xəbər və video paylaşdılar. Bunu görmək və oxumaq çox xoş oldu. Həqiqətən də bunu gözləmirdim. Nə qədər çətin olsa da, ən yüksək hədəflərə çatmaq üçün çalışmağa davam edəcəm.Ancaq haradan gəldiyimi və köklərimin harada yerləşdiyini heç vaxt unutmayacağam. Başqa bir ölkədə və ya başqa bir planetdə yaşasam da Bakı həmişə Vətənim olacaq!

 -NASA, yoxsa Elon Musk?
-NASA (Mən burada işləyirəm, siz bilirsiniz axı (gülür)
-Mars, yoxsa Ay?
-Mars
-Elm, yoxsa din?
-Birləşməsi
-Ən sevdiyiniz kitab?
“Resurrection” (by Lev Tolstoy)
-Ən böyük mentorunuz?
-Valideynlərim
-Etdiyin ən möhtəşəm şey?
F-15E Strike Eagle hərbi qırıcı təyyarəsində uçdum və Birləşmiş Ştatların Hərbi Hava Qüvvələri Akademiyasında Hava Qüvvələri Akademiyası kursantı olduğum müddətdə Mach 1.6 sürətinə çatdım.

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Babam bəlkə də zəhərlənərək öldürülüb” – Kazımbəyli və Xoyskinin İtaliyadakı biznesmen varisi (EKSKLÜZİV+FOTOLAR)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Ailəmin tarixi kökləri ilə bağlı məlumat öyrənmək üçün Azərbaycana gedəcəyəm”

“Atamın ailəsi müsəlman olsa da, mənim xristian dininə ibadət etməyim barədə qərar verdi”

“Şirkətim  Kazımbəyin adını daşıyır: K-BEK”

“Mənim qanım, kökümün Azərbaycan ərazilərindən gəlməsi xoşbəxtlikdir”

Cahangir bəy Kazımbəyli –Azərbaycan Demokratik Respublikasında ordu zabiti, Gəncə alayında briqada komandiri, Azərbaycanın sovetləşməsinə etiraz əlaməti olaraq Gəncədə başlayan üsyanın rəhbərlərindən biri. Dərin hərbi biliyə malik olan polkovnik. 1888-ci ildə Gəncə şəhərində dünyaya gəlib. Sankt-Peterburq Hərbi Akademiyasını bitirib. Azərbaycan Demokratik Respublikasının Milli Ordusu yaradılanda Gəncəyə qayıdıb. Azərbaycanın müstəqilliyi əlindən alınanda onun düşmənlərinə qarşı mübarizəyə qalxıb. Gəncə üsyanından bir qədər əvvəl həyat yoldaşı Valiyə Xoyskini, altıaylıq oğlu Abbası qayınatası Hüseynqulu xanla İrana yola salıb, özü doğma şəhərinə qayıdıb, mübarizəyə başlayıb və Gəncə üsyanına başçılıq edib. 1920-ci ilin mayında bolşeviklərin hakimiyyəti ələ aldığını eşidən günü həm Gəncədə XI Orduya, həm də “Yelendorf” (indiki Göygöl) tərəfdən gələn daşnak və bolşevik qüvvələrinə amansız zərbələr vurub.

May ayının 24-dən 25-nə keçən gecə artıq şəhərdəki bolşevik ordusunu tərksilah edib, burada hakimiyyəti ələ alıb. Bir qədər sonra qiyamın yatırılacağını hiss edən C. Kazımbəyli bədbinləşməyib, əksinə nikbinliklə deyib: “Qoy biz məğlub olaq, lakin qoy düşmən də öz qələbəsinə yüzlərlə, minlərlə meyitlərin üzərindən addımlayıb keçsin. Qoy 28 may günü tariximizə təkcə müstəqilliyimizin elan olunduğu bir gün kimi yox, həm də vətən mehrabında böyük qurbanlar günü kimi həkk olunsun. Qoy 28 may günü düşmən amansız müqavimətlə qarşılaşsın. 28 may gününün ləyaqətli müqaviməti bizim mənəvi qələbəmizi sübut etsin”. Düşmənlər qədim Gəncəni bir həftə artilleriya və pulemyot atəşinə tutublar. Minlərlə itki verdikdən sonra artıq müqavimətin mənasız olduğunu görən Cahangir bəy və silahdaşları 5 iyun gecəsi döyüş mövqelərini tərk ediblər. Bundan sonra C. Kazımbəyli canından artıq sevdiyi doğma vətənindən mühacirət etmək məcburiyyətində qalıb.  Bir müddət sonra marşal Yuzef Pilsudskinin dəvəti ilə Varşavaya köçüb. Polşa ordusunda diviziya komandiri olub.

(Cahangir Kazımbəylinin həyat yoldaşı Valiyə Xoyski və övladları)

“Prometey” cəmiyyətində istilaçı ruslara qarşı mübarizədə həyat yoldaşı Valiyə xanım Xoyskiylə birgə çalışıb. Onlar Azərbaycan dilində qəzet və jurnal nəşr edib, “Azəri-türk” dərnəyini yaradıblar. Böyük Vətən müharibəsi vaxtı Polşa işğal olunanda əsir düşüb. Sovet əsirliyindən qaçıb əvvəlcə Almaniyada, sonra isə İtaliyada yaşayıb. Yenidən İstanbula gəlib, ağır güzəran keçirdiyindən Almaniyaya köçüb, ömrünün sonuna kimi “Azadlıq” radiosunu ilə əməkdaşlıq edib. Cahangir bəy Kazımbəyli  AXC liderilərindən biri olan Fətəli xan Xoyskinin qardaşı Hüseynqulu xan Xoyskinin qızı Valiyə xanımla ailə qurub. Abbas, Mustafa, Əli bəy adlı oğulları dünyaya gəlib.

HafizTimes.com bir neçə il davam edən axtarışdan sonra nəhayət ki, Cahangir bəy Kazımbəylinin İtalyada yaşayan varisini tapıb, həmsöhbət olmağa çalışıb. İtalyada biznes sahəsində böyük uğurlar qazanmış Daniel Kazımbəy eksklüziv müsahibəsində Kazımbəyli-Xoyski ailəsi ilə bağlı uzun illər gizli qalmış məqamlara aydınlıq gətirib, Gəncə-Azərbaycanla bağlı fikirlərini ifadə edib. Daniel Bəy ailəsinin fotolardan ibarət şəxsi arxivini də Azərbaycan mətbuatı tarixində ilk dəfə olaraq HafizTimes.com-a təqdim edib:

Daniyel Kazım Bəy – 1962-ci ildə Roma şəhərində dünyaya gəlib. Romadakı La Sapienza Üniversitetində İqtisadiyyat üzrə təhsil alıb.  Daha sonra Milandakı Bocconi Üniversitetində Biznesin İdarə olunması üzrə magistr təhsili alıb.  Son 22 ildir ki,  Daniel Kazım Bəy İtalyada tekstil (idman geyimləri ) biznesi ilə məşğul olur. O, Cahangir bəy Kazımbəylinin oğlu Mustafanın övladıdır.

(Nənəm Valiyə xanım, babam Cahangir bəy və oğlanları)

-Siz Azərbaycanda hörmətli bir ailəni təmsil edirsiniz. Kazımbəy ailəsi haqqında düşüncənizi bilmək istərik…

-Çünki Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra babam Cahangir bəy Kazımbəyli oranı tərk edib. Daha sonra ailəmizin bütün üzvləri Azərbaycandan gediblər. Mən yalnız Kazımbəy ailəsinin üzvü olan atam və əmilərimlə əlaqə saxlaya bildim. Babamı isə heç vaxt tanımadım. Mən dünyaya gəlməmişdən öncə o vəfat etmişdi.  Amma xüsusi olaraq vurğulaya bilərəm ki, mənim babamın şəxsiyyəti  ləyaqətin, xeyirxahlığın, mədəniyyət  və gözəlliyin nümunəsi olub. Həyatımda bildiyim ən yaxşı insan olub.

(Cahangir Kazımbəyli, Valiyə Xoyski və oğlanları)

Atanız, əmiləriniz barədə bilmək istərik. Kazımbəy ailəsinin üzvləri necə həyat yaşadı? Ailənizin digər üzvləri ilə əlaqə saxlayırsınız?

 -Atamın qardaşı Əli Kazım Bəy İstanbulda yaşayırdı.  İtaliyada İqtisadiyyat təhsili aldı və daha sonra bank direktoru olaraq İstanbula geri qayıtdı. Onun qızı Lalə Kazım Bəy hazırda İstanbulda yaşayır və İnsan Resursları üzrə professordur.  3 gün öncə onunla Yunanıstanda qarşılaşdıq. Əli bəy 7 il öncə vəfat etdi.

Əli bəy Kazımbəyli və həyat yoldaşı

Atamın Abbas adlı böyük qardaşı isə Almaniyada (Kassel) yaşayırdı.   O, riyaziyyat üzrə professor idi. 30 il öncə dünyasını dəyişib.

Mənim atam Mustafa isə İstanbulda dünyaya göz açıb.17 yaşına qədər ailəsi ilə birlikdə Varşavada (Polşa) yaşayıb. Berlində Mexanika Mühəndisliyi Universitetində təhsil alıb. Berlində müharibə olan zaman   o, ailəsi ilə birlikdə Avstriyaya (Kitzbhuel) qaçıblar. 1946-cı ildə isə  Romaya gəlib. 1959-cu ildə anam Giulia tanış olub və ailə həyatı qurublar. Atam Romada ticarət və patent üzrə bir ofisdə çalışırdı. O, 2004-cü ildə Romada vəfat etdi.

Cahangir bəy Kazımbəyli və oğlu Mustafa Kazımbəyli

– Babanız Cahangir bəy Kazımbəylinin həyatı ilə bağlı nələr bilirsiniz? Onu kim və nə üçün qətlə yetirib? Zəhərlənərək öldürülməsi məsələsi nə dərəcədə doğrudur?

-Babamın öldürülməsindən əmin deyilik. Amma atam mənə demişdi ki, o təxminən mədə infeksiyasından dünyasını dəyişib. Amma o da əmin deyildi. Heç kim babamın nə üçün və kim tərəfindən öldürüldüyünü bilmir.

“Mənim atamın ailəsi müsəlman idi. Amma atam mənim xristian dininə ibadət etməyim barədə qərar verib”

O, İtaliyada italyan bir xanım ilə ailə həyatı qurub. Atamın bu qərarına görə, mənim də bütün həyatım xristianlıqla bağlı oldu.

Amma bütün dinlərə hörmətlə yanaşıram. Dininə görə insanların şiddətə, zülmə məruz qalmasının qəti əleyhinəyəm.

(Cahangir Kazımbəyli və həyat yoldaşı Valiyə Xoyski)

-Nənəniz Valiyə xanım Xoyski necə bir insan idi? Onu necə xatırlayırsınız?

 -Təəssüf ki, nənəmi də heç vaxt görməmişəm. Yunanıstanda Olimpus dağında təyyarə qəzası zamanı dünyasını dəyişib. Atam  həmişə mənə deyirdi ki, nənəm qeyri-adi istedada malik, mükəmməl  bir insan idi. O, əsl insani duyğulara malik şəxsiyyət, böyük bir Xan Xoyski idi.

Valiyə Xoyski və oğlanları: Əli, Abbas və Mustafa

-“Kazımbəy” soyadı sizin həyatınıza nələr bəxş edib?

-Kazım Bəy ailəsinə məxsus olmaqdan qürur duyuram. Mən bu müsahibədən sonra başa düşürəm ki, atam niyə bu qədər xüsusi bir insan olub.

-Biznes fəaliyyətinizlə bağlı məlumat verin. K-BEK Sport  şirkətinizi  necə qurdunuz? K-BEK Sport-un fəaliyyəti nədən ibarətdir?

K-BEK Sport şirkətini 2015-ci ildə qurmuşam. Şirkətimin adı da ailəmizlə bağlıdır. “Kazım Bəy” deməkdir. Şirkətimiz dağ-xizək idman növləri üzrə ixtisaslaşmış geyim brendidir. Satış üçün əsasən  on-line səhifəmizdən istifadə edirik. (www-k-bek.it) “İtalyada hazırlanan” ilk aktif idman geyimi dəstini 2019-cu ildə bazara təqdim etməyi planlaşdırmışıq.

-İdman geyimlərinin istehsalı, satışı sahəsində  hansı nailliyyətlər qazanmısınız?

 -Biz aktiv idman geyimləri sahəsində İtalyan tekstil şirkəti olaraq xüsusi yer tutmuşuq. Bizim işimiz  xüsusi texnologiya ilə parçalardan italyan dizaynlı məhsullar hazırlamaqdır. Dağlarda xilasetmə və nəzarət tədbirləri üçün İtaliyanın Carabinieri hərbi qrupunu və  700-dən çox xizək təlimçini idman geyimləri ilə təmin edirik.

Əli bəy Kazımbəyli

“İdman geyimləri, tekstil biznesi üzrə 22 ildən artıqdır ki, fəaliyyət göstərirəm”

-Romadakı İqtisadiyat Universitetindən məzun olduqdan sonra 4 il boyunca bir reklam agentliyində çalışdım. Bun ilk təcrübəmdən sonra Milandakı Bacconi Universitetində magistr təhsili almağa qərar verdim. Elə həmin vaxtdan etibarən tekstil sahəsində də çalışmağa başladım.

Əli Kazımbəylinin qızı və nəvəsi

 -Atanız, əmiləriniz heç doğma yurdunuz Gəncəyə gəldilərmi? Ailəniz Azərbaycan, Gəncə haqqında nə danışırdılar?

 -Atamgil heç vaxt Azərbaycana, Gəncəyə qayıtmayıblar. Çünki ailəmin geri qayıtması heç də asan deyildi. 10 il öncə ailəmin qohumlarından biri Azərbaycana gedib. Hökumət Xan Xoyski ailəsinə aid hər şeyi ona göstərib.

Bəs siz heç Azərbaycana gəlibsiniz?

 -Çox təəssüf edirəm ki, heç vaxt Azərbaycanda olmamışam. Ancaq bilirəm ki, gözəl təbiətə və zəngin mədəniyyətə sahib bir ölkədir. Bakı indi böyük və gözəl bir şəhər olub. İndi bir məqsədim var, ailəmin tarixi kökləri ilə bağlı daha çox məlumat öyrənmək üçün Azərbaycana getməliyəm.

-Son olaraq oxucularımıza nə demək istərsiniz?

 -Mənim qanım, kökümün Azərbaycan ərazilərindən gəlməsi xoşbəxtlikdir. Bu möhtəşəm Cahangir Bəy Kazımbəylinin ailəsinin üzvü olmaqdan qürur duyuram. Mütləq gəlib oraları ziyarət edəcəyəm. Ailəm haqqında daha çox məlumata sahib olmaq üçün Azərbaycana səfər etməkdən şərəf duyaram.

Qeyd: Daniyel bəy bir müddət öncəki müsahibəsində doğma babası Cahangir bəy Kazımbəylini yanlışlıqla “Mirzə Kazım Bəy” kimi təqdim etmişdi. Daniel bəyin doğma ailəsini müəyyən etməkdə bizə dəstək olan Kazımbəyli ailəsinə və diqqətli oxucularımıza təşəkkür edirik!

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Atam övladlığa verilməyib” – Azərbaycanlı milyonçu və nazirin fransız varisi (EKSKLÜZİV+FOTOLAR)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Ailəmə Azərbaycan əsilli olduğumu söyləməyin” 

“Şəmsi Əsədullayev mənim babamdır

“Nənəm atamı ingilis qadına övladlıq verməyib”

Kristina Vəzirov Petit  – 1947-ci ilin yanvarın 23-də Fransanın Marsel şəhərində dünyaya göz açıb.  1960 – 1961-ci illərdə “Adventistlər” məktəbində təhsil alıb. Jean-Lou Petitlə ailə həyatı qurub. Hazırda ailəsi ilə birlikdə Fransanın DignelesBains regionunda yaşayır.

Jurnalist Tommi Franklin müsahibə götürür

Kristinanın atası Tommi Franklin Fransada məşhur idman jurnalisti olub. “RTF” və “France İnter” kanallarında çalışıb. T. Franklinin əsl adı Fərrux Murad oğlu Vəzirov olub. O, Azərbaycanda ən böyük sənaye maqnatlarından sayılan milyonçu Şəmsi Əsədullayevin (1840-1913) nəticəsidir. Belə ki, Fərrux Vəzirovun anası Sürəyya Əsədullayeva Şəmsi Əsədullayevin oğlu Mirzə Əsədullayevin qızıdır. Fransada yaşayıb-yaratmış məşhur azərbaycanlı yazıçı, 20-ci əsr Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatı nümayəndəsi Ümmülbanu ilə (Banin) Sürəyya Əsədullayeva doğma bacı olub.

Mirzə Şəmsi oğlu ƏsədullayevAzərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) dövründə Fətəli xan Xoyskinin 1918-ci il dekabrın 26-da təşkil etdiyi hökumət kabinetində Ticarət və Sənaye naziri vəzifəsini icra edib.  Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra milyonçu Şəmsi Əsədullayevin mülkiyyəti müsadirə olunub. Mirzə Əsədullayev isə 1920-ci ilin mayında həbs edilib. Bir müddət sonra azadlığa buraxılıb. 1921-ci ildə Fransaya mühacirət edib. M. Əsədullayev ömrünün sonuna kimi Fransanın paytaxtı Parisdə yaşayıb. 1936-cı ildə orada vəfat edib və Bobinyada dəfn olunub.

HafizTimes.com Azərbaycan mətbuatı tarixində ilk dəfə olaraq uzun müddət davam edən axtarışdan sonra nəhayət ki, azərbaycanlı ən nüfuzlu neft maqnatlarından biri, milyonçu, xeyriyyəçi Şəmsi Əsədullayevin Fransada yaşayan yeganə varisi, nəticəsi Kristina Vəzirova Petiti tapıb, həmsöhbət olmağa çalışıb. Eksklüziv olaraq HafizTimes.com-un suallarını cavablandıran K. P. Vəzirova Əsədullayevlər ailəsi ilə bağlı illərdir ki, gizli qalmış  bir çox məqamlara aydınlıq gətirib, Bakı-Azərbaycanla bağlı  arzu və istəklərini ifadə edib:

Tommi Franklin iş yoldaşları ilə birlikdə

-Əvvəlcə qeyd etmək istəyirəm ki, mən Azərbaycanda (SSRİ) doğulmamışam. Mən Fransada dünyaya göz açmışam. Atam Tommy Franklindir. Onun əsil adı Fərrux bəy Vəzirov olub. Daha sonra o, soyadını dəyişib “Vəziri” etdi. Bir müddət sonra isə o, bütün ad-soyadını dəyişdi və Tommi Franklin oldu. Nənəmin adı isə Sürəyya Əsədullayeva olub.

“Anam da rus deyildi. Fransız idi! Mən də Fransada böyüdüm”.

-Banin, Sürəyya və Kübra bacıları ilə çox yaxın münasibətim vardı. Xüsusilə yazar Banin və nənəm Sürəyyanın adını qeyd etmək istəyirəm.

Banin, Sürəyya Əsədullayeva bacıları və Kristine Petit

“Babamı görə bilmədiyim üçün çox təəssüflənirəm”

-Əlbəttə ki, Şəmsi Əsədullayev mənim babam idi. Amma çox təssüf ki, mən onu görüb, tanıya bilmədim. Çünki, həmin vaxt mən dünyaya gəlməmişdim. Mən daha çox atam və nənəmi görmüşəm, həmsöhbət olmuşam.

“Banin ilə yaxşı münasibətlərimiz olub”.

-Amma onun həyatı barədə danışmaq istəmirəm…Banin “Qafqaz günləri” əsərində hər şeyi özü qeyd edib. Baninin həyatı barədə bilmək istəyənlər həmin kitabı mütləq oxusunlar…

“Ailəmin heç bir  üzvü, nəvə-nəticələrim də Azərbaycan əsilli olduğumu bilmir. Xahiş edirəm sizə də deməyin”

Kristine Vəzirov Petitin atası Tommi Franklin

– Baninin alman varisi illər öncə müsahibəsində bildirmişdi ki, nənəniz Sürəyya Əsədullayeva öz oğlunu- atanız Fərrux Vəzirovu bir ingilis qadına övladlıq verib. Bu nə dərəcədə doğru məlumatdır?

-Bu məlumatı haradan əldə ediblər?! Təbii ki, bu doğru deyil. Nənəmlə yaxşı münasibətimiz vardı. Ailəm haqqında çox məlumat vermək istəmirəm!

-Azərbaycana gəlmək istərsinizmi?

 -Övladlarım və nəvələrim mənim Azərbaycanda olan ailə köklərim barədə heç nə bilmirlər. Mən heç vaxt Azərbaycanda olmamışam. Buna görə çox peşimanam.

-Sonda Azərbaycanda sizin ailənizi sevənlərə nə demək istərsiniz?

 -Yaşadığım Dese Les Bains bölgəsindən hər kəsə ən xoş arzularımı, sevgilərimi göndərirəm.

Ramiz Abutalıbovun qızı Nigar Baninin evində

Kristina Vəzirov Petit kitab oxuyur

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Trend yazılar