Bizimlə əlaqə

Müsahibə

“Ağıllı insan İslamın sülh dini olduğunu bilir” – Məhəmməd Əlinin qızları –“Azərbaycana gəlmək istəyirik” (EKSKLÜZİV)

Yayımlandı

da

“Azərbaycan müsəlman ölkəsidir. Azərbaycanı çox görmək istəyirik”.
“Edə biləcəyimiz tək şey atamın getməsinə icəzə vermək və onu Allaha təhvil vermək idi…”
“Atamın  etdiyi dua və ibadətlərin səs yazısına qulaq asıram. O, deyirdi ki, bir ürəyin əzabını dayandıra bilməsən heç vaxt rahat yaşaya bilməyəcəksən”.

 Məhəmməd Əli Boks əfsanəsi, ağır çəkidə üç dəfə dünya çempionu olmuş yeganə boksçu… 20 illik idman karyerası ərzində 56 döyüşdə qalib gəlib, 37-si nokautla başa çatıb. O, Kentukki ştatının Luisvil şəhərində tərtibatçı rəssam Cassius Clay-in və evdar qadın Odessa Clay-in ailəsində dünyaya göz açıb. 1964-cü ilin fevralında rəqibinə  qalib gələrək ağır çəkidə dünya çempionu olub. Daha sonra o,  adını və dinini dəyişərək Məhəmməd Əli edib. 1976-cı ilin payızında Məhəmməd Əli  idmandan getmək və özünü dinə həsr etmək planlarını açıqlayıb.1981-ci ilin dekabrında rinqdə  məğlub olduqdan sonra Məhəmməd Əli öz idman karyerasının başa çatdığını elan edib və öz məşhurluğundan dinini təbliğ etmək üçün istifadə etməyə başlayıb.  4 dəfə  ailə həyatı qurub. 9 övlada sahibdir. 75 yaşlı əfsanəvi boks ustası Məhəmməd Əli iki il öncə iyunun 4-də səhər saatlarında dünyasını dəyişib. Onun ölümünə səbəb kimi Parkinson xəstəliyinin nəticəsi olaraq ağ ciyərlər çatışmazlığı göstərilir.

Boks əfsanəsi Məhəmməd Əlinin  qızları  Hafiztimes.com-a eksküliziv müsahibə veriblər. Suallarımızı cavablandıran mərhum dünya çempiyonunun övladları  ataları ilə bağlı xatirələrini bölüşüb, həyatının gizli qalmış bir çox məqamlarına aydınlıq gətiriblər.

 

Hana Əli (Həna) Məhəmməd Əlinin üçüncü həyat yoldaşı Veronika  Porşedən olan qızıdır.

–  Əvvəlcə sizi daha yaxından tanıyaq…

 – 1976-cı ildə  dünyaya gəlmişəm. Atamın Veronika Porşe ilə olan 3-cü nikahından mən və bacım Laila (Leyla) dünyaya gəlmişik. Atamın birinci nikahdan heç bir uşağı olmayıb. İkinci həyat yoldaşından isə 4 uşağı olub. Digər iki uşağı isə  heç vaxt ailə həyatı qurmadığı bir qadından dünyaya gəlib. Talelərimizin fərqli olmasına baxmayaraq  biz bütün övladlar atamızın bizə bağışladığı sevgi və qayığını bir-birimizlə bölüşürük. Mən Kaliforniyada  balkonunda gül-çiçəklər olan dörd  mərtəbli bir binada nağıl kimi böyüdüm. Atam dünyada ən məşhur adam, anam isə ən gözəl qadın idi. Məşhurlar tez-tez bizim evimizi ziyarət edirdilər. Hovuz partiləri və sehirli şoular olurdu.  Həyat  gözəl idi.  Valideynlərimizin sevgisi ilə böyüyürdük.

– Atanızı necə xatırlayırsınız?  Yoxluğu ilə barışıbsınız?

-Atamın hələ də səsi qulağımda eşidilir,  darıxdığım zamanlarda  mənə bir rahatlıq  bəxş edir. Səhər namazları zamanı oxuduğu sözlərdən ibarət səs yazılarına qulaq asıram və  bütün dünyanın heyran olduğu atamdan yaşamaq üçün ilham alıram. Telefonumda atamın 6 dəqiqəlik bir səs yazısı var. Maşında olanda həmin səs yazısına  qulaq asıram.   Atamın ibadət etməsini, dualarını dinləyirəm.  Deyirəm ki, “Ey mənim Tanrım , nə böyük bir hədiyyədir, mən onunla birlikdə dua etdiyimi hiss edirəm”.

– Məhəmməd Əli necə bir insan, ata olub?

 –Atama həmişə bizə deyərdi ki, Allaha xidmət edin. Onun ən böyük məqsədi də bu idi. Deyirdi ki, bütün insanlara qarşısı sədaqətli, mərhəmətli olun. Bu zaman Allah sizi mükafatlandıracaq. Atam bizə şan-şöhrətli, zəngin insanların digər insanlardan üstün olmadığını öyrətdi. Onun fikrincə insanı ucaldan və kiçildən ürəkləridir. Atam bir çox məşhur insanlardan fərqli olaraq həyatına daxil olmaq istəyənləri çox məmnuniyyətlə qarşılayırdı. O mühafizədən imtina edirdi, insanlarla çox sərbəst formada ünsiyyət saxlayırdı. İnsanların ona sevgisi hədsiz idi. Qonaq evimizdə yaşayan evsiz insanları görmək üçün məktəbdən onların yanına gedirdim.

Atam isə onları küçədə görən kimi  “Rolls-Royce”-nu gətirib onları evimizə aparardı.  Onlara paltar alar, otellərə aparar və bütün xərclərini özü ödəyərdi. Atam məni qucağına oturdub gözlərimin içinə baxaraq deyirdi: “Hana, bir ürəyin əzabını dayandıra bilməsən, rahat yaşamayacaqsan”. Anamızla özümüzü daha rahat hiss edirdik. Amma mən atamın qızı idim. Bizə gülməli hadisələr danışar, əyləndirər, sehirli səhnələr göstərərdi.   Böyük iş stolunun arxasında oturub telefonla danışardı, diqqət mərkəzində olmaqdan ləzzət alırdı. Mən də gedib onun dizləri üstə oturardım.

 -Heç vaxt unutmayacağınız bir xatirənizi bölüşərdiniz…

-Atamla bağlı xatirələr zehnimə əbədi olaraq həkk olunub.  Həmin xatirələri elə bil hansısa bir qərb filmi kimi gözlərimin önündə canlanır. Atamdan mənə qalan xatirələri həmişə canlı tuturam, imkan vermirəm ki, köhnəlsinlər. Atamın bir sözünü heç vaxt unutmaram: “Başqalarına xidmət etmək, cənnətdəki otağın üçün ödədiyin kirayə haqqıdır”.

Atam tez-tez səyahət edirdi,  amma mənim  xatirələrimin çoxu evimizlə , onunla bağlı idi. Yaxşı xatırlayıram ki, o iş masasının arxasında işləyərdi, mən isə döşəmədə oturub oynayardım. Nə olursa olsun atamın qapısı həmişə açıq olurdu.  O evdə olan zaman  hər axşam bizimlə yemək yeyərdi. Yuxuya gedənə qədər mənə nağıllar danışardı. Səhər yuxudan isə öpərək oyadardı. Məktəbdən evə gəldiyim zaman saçlarımı sığallayardı. Sonra gəzməyə aparardı. Bəzən saçlarımı atam düzəldərdi.  Mən onun sayəsində özümü dünyanın ən xüsusi balaca qızı kimi hiss edirdim.

Hər yay atam bütün uşaqlarını bizim evə toplayırdı. O bizi öz Rolls-Roys avtomobilinə mindirib Los-Anclesi gəzdirirdi. Yol boyu  insanlar düzülərdi. Atamın adını çəkib sevgi ilə qışqırardılar. İnsanlar atama yaxınlaşıb, ona toxunamaq istəyirdilər. Atam isə onlara  əli ilə salam göndərərdi, işıqforun qırmızı işığında dayanıb avtoqraf verərdi.

-Atanızın həyatında çox sayda xanımların olması ilə bağlı məlumatlar dərc olunur. Qeyd etdiyiniz xoşbəxt ailəniz niyə tez  dağıldı? Niyə atanız Məhəmməd Əli bəzi qadınların qəzəbinə uğradı?

-On yaşım olanda  valideynlərim boşandılar və bizim bu xoşbəxt nağıl da  sona çatdı. Anam hələ atamla ilk tanış olduqları vaxtda, 18 yaşında  tibb üzrə təhsil alırdı. Bir əfsanə isə onu yolundan çıxarmışdı. Bu isə mənim atam idi. Atamın ikinci həyat yoldaşı Belinda və onun ətrafındakı mətbuat  atamı təhqir edirdilər.  O atamı anamdan uzaqlaşdırmağa çalışmaqla yanaşı çox kobud və hörmətə layiq olmayan bir qadın idi. Qadınlar atamın arxasınca qaçırdılar. Hətta bəziləri uşaqlarının atamdan olduğunu da iddia edirdilər. Bir gün atamın həyatında bir xanımın olduğunu bildik. Həmin qız onun yanına gələn zaman atamın gözləri parlayırdı. Amma atam bir daha heç vaxt başqa qadınlara anam kimi baxmadı. Mən şəxsən özüm bunu  görmədim.

– Valideynlərinizin boşandıqları günləri necə xatırlayırsınız? Atanız hansısa  qadına aşiq olmuşdu ?

– Valideynlərim boşandıqdan təxminən 30 il sonra  onun sevgi məktubları Los-Anclesdəki evdən tapıldı. Həmin məktublar zərfin içərisində idi. Anam heç vaxt həmin məktubları qəbul etməmişdi.Uşaq olduğum həmin vaxtlarda anamın atam üçün  kövrəldiyini görmədim. Mən bu ayrılığa görə həmişə anamı günahlandırdım. İllər sonra 2012-ci ilin bir yay gecəsində anamın bizdən uzaqlaşıb təkliyə çəkilərək həmin məktublara  baxıb ağladığını gördüm. Məktublardakı başlıqlar belə idi: “Gəl yenə cəhd edək, “Bizim sevgi hekayəmiz”, “Veronikam” və s. Anam isə “mənim üçün  heç vaxt mübarizə aparmadın” deyirdi, gözlərindən yaşlar axırdı. Biz də ağlamağa başladıq. Anam bizə dedi: “O, heç vaxt parkinson xəstəliyinə düçar olduğunu mənə deməyib. Ancaq hər şeyi boşandıqdan sonra öyrəndim. O, sevilməyə layiq bir insan idi. Onun ən böyük günahı bu idi ki, özü ilə bağlı hər şeyi ətrafındakılara danışmırdı. Mən çox vaxt onun harada olmasını bilmirdim. Çox əziyyət çəkdikdən sonra  ona qarşı duyğularım yavaş-yavaş yox olmağa başladı. Onu hər zaman düşünürdüm, amma artıq aramıza bir məsəfa qoymağa məcbur idim”.

Valideynlərimin sevgi hekayəsini dərk etməyə çalışmaq mənim ürəyimə əziyyət verirdi. Bütün ailəmizin bir evdə yaşamasının sona çatmasına artıq bircə həftə qalmışdı. Yaxşı xatırlayıram,  nənəm və xalam anamın əşyalarını toplayırdılar,  xoşbəxt anlarımızın əks olunduğu şəkillərimizi gizləyirdilər. Atam isə aşağı mərtəbədə boş ofisində tək qalmışdı.  Anama olan sevgisini etiraf etmək üçün əlindən heç nə gəlmirdi.  Amma  sevgi məktublarını heç vaxt anama göstərmədi.

Atam tez-tez  yeni evimizə bizi ziyarət etməyə gələrdi. Daha sonra o,  dördüncü həyat yoldaşı Yolanda Villiamsla ailə həyatı qurdu və Miçiqan şəhərinə köçdü.  Bəzən atam bizə gələndə nahar edərdi.  Onu buraxmamaq üçün  bütün gücümlə qucaqlayardım. Maşına yaxınlaşanda gözlərimdən yaş axardı. O isə maşını yavaş sürərək geriyə, bizə baxardı. Tək olduğu üçün narahat olurdum. Həmişə fikirləşirdim ki, görəsən atam yemək yeyib.  Düşürdüm ki, birdən atam evin açarını itirər və bayırda qalar.  Çox narahat olurdum.  Həmin günlər yaddaşımdan heç vaxt silinməyəcək. Mənim dünyam atam və anamdan ibarət idi. Bir gün gəldi hər şey puç oldu. Atamsız yeni evimizin pəncərəsindən baxmağım  və onun bizi ziyarətə gələn zaman atdığı addımları heç vaxt yaddaşımdan çıxara bilmirəm.

– Atanızın son günlərini necə xatırlayırsınız?

-Bir gün atamı ziyarətə getdiyimdə  onun dəri stulunda oturub televizorda özünün kardlarına baxaraq gülümsədiyinə şahid oldum. Jurnalistlərə  Corc Foremeni necə məğlub etməsindən danışırdı. Birdən mənə tərəf dönüb dedi ki “Gör mən kim idim…”. Atama dedim ki, “sən hər zaman elə də olacaqsan”. Üzündə olan sevinc hissini təsvir edə bilmərəm. Gülümsəyərək televizora baxdı. O artıq 72 yaşlı parkinson xəstəsi olan bir insan idi. Daha sonra keçmişimizlə  bağlı ürəyimdə bəzi yaraların olduğunu hiss etdim. Həmin an qərar verdim ki, kədər və itki ilə qarşılaşan zaman mən də atam kimi etməliyəm. Edə biləcəyimiz tək şey onun getməsinə icəzə vermək və onu Allaha təhvil vermək idi…

– Məhəmməd Əli heç vaxt unudulamayacaq…

-O, həmişə  həyatdan çox şey öyrəndiyini deyirdi.  Çox erkən yaşlarımızdan bizə baş verəcək hər şey ilə necə davranacağımızı öyrədib. Boksla məşğul olmadığı  vaxtlarda o düşünürdü ki, dünya onu xatırlayacaqmı? Mən isə həmişə deyirdim ki, ata sən heç vaxt unudulmayacaqsan.  Buna görə atam mənə çox minnətdarlıq edirdi. Bu gün siz də çox uzaq bir ölkədə, Azərbaycanda onun haqqında düşünürsünüz, sevgi və hörmətinizi ifadə edirsiniz.  Bu da bir daha sübut edir ki, Məhəmməd Əli heç vaxt unudulmayacaq.

-Kədərli olan zaman  mən də atam kimi xoşbəxtliyi hiss edirəm.

-Hələ lap uşaq olarkən atam bizə öyrətmişdi ki, bir gün o da öləcək, hamımız öləcəyik, bu həyatın bir hissəsidir. Ağlamaq və kədərlənmək yaxşıdır, bu, sağlam bir emosiyadır. Amma belə vəziyyətdə çox da qalmalı deyilsən.Allahı günahlandırmaq,  “niyə axı mən” demək lazım deyil.  Çünki bütün bunlar biz yer üzünə gəldiyimiz zaman  aldığımız  şansın bir hissədir. Bu isə yaxşı və pis olur.

-Azərbaycanla bağlı nələr bilirsiniz? Azərbaycandakı Məhəmməd Əli sevənlərə nə demək istərdiniz?

 -Siz müsahibə ilə bağlı müraciət edən zaman  biz  də Azərbaycanla bağlı maraqlandıq. Müsəlman ölkəsidir. İnternetdə şəkillərə baxdım. Paytaxtınız çox gözəldir. Biz müsəlman ailədə böyümüşük. Çox sevindim ki, dünyada belə inkişaf etmiş bir müsəlman ölkəsi  var. Atamı sevən, onu heç vaxt unutmayan, ürəyində yaşadan hər kəsə öz sevgilərimizi göndəririk. Onların sevgisi ilə Məhəmməd Əli hər zaman bizimlə olacaq. Ümid edirəm ki, bir gün  Azərbaycana gedəcəyik.

Mayrum Əli  (Məryəm)-  Evdə  iki ekiz bacım da var:  Cəmilə və Rəşidə.  Yaxşı xatırlayıram ki,  bir dəfə ailəlikcə İsveçrəyə getdik. Atam Sürixdə bir alman döyüşçüsü ilə qarşılaşacaqdı.  Hər gün məşq edirdi.  Məşq zamanı onu bir it möhkəm dişlədi.  Milad bayramı idi. Amma biz İslam tərbiyəsi aldığımıza görə bu bayramı qeyd etmirdik. Mən də atam kimi olmaq istəyirdim.  Onun yanına getdiyimi və ona heyranlıqla baxdığımı hər kəs yaxşı bilir. Oteldə qaldığımız zaman bir anı yaxşı xatırlayıram. Atam üzünü qırxırdı. Kremi üzünə çəkib ülgüclə təmizləndiyini gördüm. Uşaq idim. Atam hamamdan çıxan kimi ora girdim və atam kimi ülgüclə kremi əlimə götürdüm və atamın etdiklərini təkrarladım. Hamamı qan qötürdü. Anam içəri daxil oldu, qanı görən zaman o huşunu itirdi.  Həmin ülgüc çənəmi kəsmişdi. Hələ də o kəsiyin izi üzümdə qalıb. Və mən o kəsik izinə baxanda uşaqlıq illərimizi, atamı xatırlayıram. Atam həmişə döyüşlərə, məşqə gedən zaman ağlayırdım ki, məni də özü ilə aparsın. 1973-cü ildə Kenny Nortonla döyüş zamanı çənəsi qırıldı. Atam evə çənəsi sarğıda gəldi.  Həmin gecə səhərə qədər atama baxıb ağlamışdım.

-Ağbəniz bir gənc atamı bərk qucaqladı, ağlaşmağa başladılar…

 -Atam bizim yanaqlarımızı öpməyi sevirdi. O, çox erkən yaşlarımızda bizə bir valideyn kimi dünya, həyat haqqında məsləhətlər verirdi. Mənim 10-11 yaşlarımda o mənə oğlanlar haqqında danışmağa başladı. Müsəlman qızların niyə sevgilisinin olmadığını izh etdi. Onun düşüncələri çox təsirli idi. O bizə özümüzü tapmaq üçün məsləhətlər verirdi. Biz hələ çox körpə olanda atamızın məşhur olduğunu başa düşürdük. İctimaiyyət arasına çıxdıqda hamı ətrafımıza toplaşırdı, ona  heyranlıqla baxırdılar.14 yaşımız olardı. Kaliforniyada atamla birlikdə restoranda oturub yemək yeyirdik. Birdən ağbəniz bir gənc oğlan bizə yaxınlaşdı. Atamın heyranı olduğunu dedi. Atam da onu bizimlə oturmağa dəvət etdi. Həmin gənc oğlan atama ona aşılanmış olan irqçiliyi içərisində necə yox etdiyindən danışdı.  Atam və həmin gənc oğlan eyni vaxta hönkür-hönkür ağlamağa başladılar.  O zaman atamın boksçudan daha yüksəkdə duran bir insan olduğunu başa düşdüm.

-İslamı dünyaya daha düzgün formada təqdim etməliyik…

– Bilməliyik ki, hər bir dinin pis tərəfi də olur. Çox təəssüf ki, bəziləri bu gün İslam dinini dünyaya pis  formada təqdim etməyə çalışırlar. Biz də öz növbəmizdə İslamın həqiqi təmsilçiləri olaraq bu dini dünyaya ən yaxşı  formada təqdim etməliyik.  Əgər sizin ağlınız, düşüncəniz varsa , bu dinin sülh dini olduğunu görə bilərsiniz. Çox insan buna inanmaq istəmir, ya da ki, araşdırmağa çalışmırlar.  Fikrimcə insanlar təkcə İslam dinini yox,   meyl etdikləri bütün dinləri araşdırmalı və öyrənməlidirlər. Atam din, irq və cinsindən aslı olmayaraq hər kəsi sevdi, hörmət etdi. Və bizlərə də bunu  öyrətdi. Məncə atam bir örnəkdir.  O, da mükəmməl deyildi. Amma çox səmimi idi və Müsəlman dinimizin bütün dəyərlərini hər kəsə nümayiş etdirə bildi.

-Məhəmməd Əli niyə İslam dinini seçmişdi? Siz də İslam dininə ibadət edirsiniz?   

Hana Əli (Həna Əli )- Atam gözəl, müdrik və sülh dini olduğu üçün İslamı seçdi. O, İslamı çox sevmişdi. İnanırdı ki, İslamın təbliğ etdikləri amerikalı qara dərililəri məruz qaldıqları zehni köləlikdən xilas edəcək. Mən də İslamın gözəl bir din olduğunu hiss edirəm. Atam bəzi ekstremistlərin İslamı pis formada təmsil etdiklərini görən zaman təəssüflənirdi. O, həmişə deyirdi ki, İslam sülh dinidir.

Hafiz Əhmədov

 

 

 

Reklam
Şərh yazın

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

Müsahibə

“Anam Azərbaycan dilində danışır”– M.F.Axundzadənin Yaponiyadakı varisi ilə EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ (FOTO)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Babam ateist olsa da mən düşünürəm ki, insanlar hər zaman dinə bağlı olurlar”

“Mirzə Fətəli Axundzadə insanları “qutunun kənarında” düşünməyə məcbur edirdi”

“Azərbaycan çox zəngin mədəniyyətə sahibdir”

Mirzə Fətəli Axundzadə  – Azərbaycanın böyük mütəfəkkiri, milli dramaturgiyamızın banisi, görkəmli ictimai xadim və maarifçi. Bütün həyatı boyu doğma vətəninin, xalqının tərəqqisi yolunda yorulmadan çalışıb, yeni dövrün irəli sürdüyü mühüm elmi, mədəni və ictimai-siyasi məsələlərə daim fəal münasibət ifadə edib. Zamanın qabaqcıl ideyalarından bəhrələnməyə çağıran yaradıcılığı ilə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafı tarixində parlaq səhifə açıb. 1812-ci ildə Şəkidə anadan olub. 13 yaşınadək ailəsi ilə birlikdə İran Azərbaycanının müxtəlif bölgələrində yaşayıb. 1825-ci ildə anası ilə Şəkiyə qayıdıb. Mirzə Şəfi Vazeh ilə Gəncədəki görüş Mirzə Fətəlinin həyat və yaradıcılığına, onun bir mütəfəkkir kimi formalaşmasına ciddi təsir göstərib. Şərqdə ilk dəfə dram janrında əsərlər yaradıb. “Təmsilat” adı altında birləşdirilmiş altı komediyası 1859-cu ildə Tiflisdə nəşr edilib.

1842-ci ildə Tubu xanımla evlənib. 13 övladı olub. Amma onlardan yalnız ikisi – oğlu Rəşidbəy və qızı Nisə xanım uzun müddət yaşayıb, qalanları isə erkən yaşlarında dünyalarını dəyişib. M.F.Axundzadə 1878-ci il fevralın 26-da ürək xəstəliyindən vəfat edib və Tiflisdə dəfn olunub.

 

Azərbaycan mətbuatı tarixində ilk dəfə olaraq HafizTimes.com böyük mütəfəkkir, görkəmli ictimai xadim, maarifçi Mirzə Fətəli Axundzadənin Amerika, Yaponiyada yaşayan yeganə varislərini tapıb, həmsöhbət olub. M.F.Axundzadənin nəticəsi Pəri Pezeşkinin oğlu Parsi Parsinejad eksklüziv olaraq HafizTimes.com-un suallarını cavablandırıb. O, müsahibə zamanı bir çox önəmli məqamdan söhbət açıb,  ilk dəfə olaraq Azərbaycan, Bakı ilə bağlı fikirlərini ifadə edib:

 Parsi Parsinejad: “Valideynlərimin tanış olduğu London şəhərində dünyaya gəlmişəm. Kaliforniya Dövlət Universitetinin məzunuyam. Marylanddakı Johns Hopkins Universitetindən MBA dərəcəsi almışam”.

-Necə bir ailədə böyüyübsünüz? Uşaqlıq illərinizi necə xatırlayırsınız? Görkəmli şəxsiyyət M.F. Axundzadənin varisi olduğunuzu ilk dəfə nə vaxt öyrəndiniz?

-Yaponiyanın paytaxtı Tokioda böyüdüm. Çox gözəl bir uşaqlıq illəri keçirdim. ASIJ- beynəlxalq məktəbdə təhsil aldım. Yaponların arasında böyümək fərqliydi. Orda çox az sayda qeyri-yapon milləti yaşayırdı. Amma məktəbdə özümü çox rahat hiss edirdim. Orta məktəbdə oxuyan zaman müəllimlərim ailə köklərimizlə bağlı bir layihə hazırlamaq tapşırığını verdilər.

“Etiraf edim ki, həmin vaxta qədər babamın böyük, məşhur bir şəxsiyyət olması barədə heç nə bilmirdim”.

Təbii ki, belə bir uğurlu işlərə imza atmış, tarixi önəm daşıyan bir filosof, yazar və müasir ədəbi təndiqin banisinin nəslindən olmağımla qürur duyuram.

-Sizin ananız Pəri xanım M.F.Axundzadənin doğma nəticəsidir. Ailənizlə bağlı məlumat verin. Atanız İraj Parsinejad Tokio Universitetində M.F.Axundzadənin yaradıcılığını tədris edir?

-Anam Pəri xanım Mirzə Fətəli Axundzadənin nəticəsidir.  Təsadüfən mənim atamın da universitetdəki elmi işi “Mirzə Fətəli Axundzadə və onun gördüyü işlər” ilə bağlı olmuşdu. Təhsilə dəyər verən bir ailədə böyüdüm. Onlarla birlikdə bir çox ölkəyə səyahət etdiyim üçün çox şanslıydım.

-Mirzə Fətəli Axundzadə kimi görkəmli bir şəxsiyyətin ailə üzvü olmaq necə bir hissdir? Mirzə Fətəli Axundzadənin adı sizin həyatınıza necə təsir edib?

-Bu qədər hörmətli və uğurlu bir ailədən olduğum üçün qürur duyuram.  “Mirzə Fətəli Axundzadə” adı və gördüyü işlər tamamilə həyatımı daha da zənginləşdirir. Ailəmizdə anam tərəfə dayım, xalalarıma çox bağlıyam. Uşaq olarkən azərbaycanlı qohumlarımla tanış olduğum üçün  özümü çox şanslı hesab edirdim.

-Mirzə Fətəli Axundzadə haqqında sizin fikirlərinizi bilmək istərik. Mirzə Fətəli Axundzadə sizin üçün kim olub?

-Mirzə Fətəli Axundzadə sözün əsl  mənasında azad düşüncəli, ziyalı idi. O, bütün cəsarəti ilə status-kvoya  etiraz etdi.

-Valideynləriniz Mirzə Fətəli Axundzadənin həyatı barəsində sizə nələr danışıblar? Mirzə Fətəli Axundzadənin dünyada təbliği ilə bağlı gördüyünüz uğurlu işlər barəsində məlumat verin.

-Bəli, az da olsa xatırlayıram ki, anam və atamı Mirzə Fətəli Axundzadənin xatirəsinə həsr olunmuş tədbirə dəvət etmişdilər.

Atamın  müasir ədəbi tənqidin banisi kimi Mirzə Fətəli Axundzadənin rolunu tez-tez vurğuladığını yaxşı xatırlayıram. Bu həm də atamın universitetdəki elmi işi idi. Atam ingilis və fars dillərində “İranda ədəbi tənqidin tarixi” (1866-1951) və Mirzə Fətəli Axundzadə haqqında bir kitab yazmışdır.

-Siz Mirzə Fətəli Axundzadəni necə təsvir edərsiniz?

-Mirzə Fətəli Axundzadəni insanları “qutunun kənarında” düşünməyə məcbur edən  və ənənəviliyə meydan oxumaq istəyən bir insan kimi təsvir edərdim.

-Mirzə Fətəli Axundzadənin hansı əsərlərini oxuyubsunuz? Onun yaradıcılığı barədə nə düşünürsünüz?

-Bəli, mən Mirzə Fətəli Axundzadənin “Təmsilat (6 pyes , 1 Qısa Hekayəsi)”ni tam oxudum və həmin dövrdə farsların necə düşündükləri barədə çox şey öyrəndim…

-Mirzə Fətəli Axundzadənin ateist olması barədə nə düşünürsünüz? Dinlə bağlı sizin düşüncəniz necədir?

-Bəli, onun ateist olduğunu bilirəm. Mən düşünürəm ki, insanlar hər zaman ən azından bir formada dinə bağlıdırlar.

-Mirzə Fətəli Axundzadənin necə xatırlanmasını istərdiniz?

-Mən Mirzə Fətəli Axundzadəni hər zaman ağıl və rasional  düşüncəni dəstəkləyən bir insan kimi xatırlamaq istəyirəm.

-Sizin işinizlə bağlı bilmək istərdik. Karyeranızda indiyə qədərki  ən böyük uğurunuz nə olub?

-Mən rəqəmsal sağlamlıq/səhiyyə texnologiyası üzrə çalışıram. İnsanların sağlamlıqla bağlı məlumatları əldə etməsi, toplaması və paylaşmağına yardım edən  “Seqster” adlı bir şirkətlə əməkdaşlıq edirəm. (Seek-ster).  Ən böyük nailiyyətim isə Johns Hopkinsdən  məzun olmağımdır. Çünki on il həmin universitetdən uzaq düşdükdən sonra məzun  olmuşam.

-Yeni layihələriniz, hədəfiniz barədə bilmək istərdik. .

-Şirkətdəki bugünkü işim sağlamlıq xidmətini daha da yaxşılaşdırmaqla bağlı texnologiyamızı komersiyalaşdırmaqdır. Mənim həyatdakı əsas hədəfim peşamlıq duymadan tamamlanacaq bir ömür yaşamaqdır.  Həmçinin mümkün qədər səyahətlər etmək,  müxtəlif mədəniyyətlərlə tanış olmaq istəyirəm.

   (Mirzə Fətəli Axundzadənin yazı masası)

-Sizin üçün uğur qazanmağın şərtləri nədir? Gənclərə bununla bağlı hansı məsləhəti verərsiniz?

-Məqsədinizə bağlı, israrcı, empatiya quran, cəsur və güclü olun. Hədəflərinizə çatmaq üçün çox çalışın. Özünüzə inanın və sonda daha yaxşı şeylər olacaq. Həyatda bir çox insan sizi sorğulayacaq, ittiham edəcək. Nə baş verirsə baş versin siz heç vaxt potensialınıza olan inancınızı itirməyin.

 

-Azərbaycana səfər etmisinizmi? Azərbaycan sizin ailə üçün nə məna ifadə edir?

 -Düşünürəm ki, Azərbaycan çox zəngin mədəniyyətə sahib, gözəl bir ölkədir.  Təəssüf ki, hələ oranı ziyarət etmək kimi bir şansım olmayıb.

Ancaq mən həmişə, hər yerdə mədəniyyət və dilin ailəm üçün nə dərəcədə mühüm olduğunu hiss etmişəm. Mənim anam Azərbaycan dilində danışır.

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Azərbaycanı görmək istəyirəm”– Çarli Çaplinin nəvəsi ilə EKSKLÜZİV MÜSAHİBƏ (FOTO)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Babamı insanlıqla bağlı mesajlarına görə məhv etmək istəyirdilər”

“Gülüş eyni zamanda diktatorlara və dini ekstremistlərə qarşı güclü bir silahdır”

“Babam ən çətin günlərdə dünyanı gülümsətməyi bacardı!”

 Laura Çaplin – Məşhur rəssam, dizayner. 1987-ci ildə İsveçrənin Vevey şəhərində anadan olub. London/Lozannada təhsil alıb. Dünyanın bir çox ölkələrində incəsənət sərgiləri təşkil olunur. Əfsanəvi aktyor,  rejissor  Çarli Çaplinin  nəvəsidir.

Laura Çaplin  HafizTimes.com-a eksklüziv müsahibə verib. O, müsahibə zamanı bir çox önəmli məqamlardan söhbət açıb, həmçinin  Azərbaycanla bağlı sevgisini də ifadə edib.

-Uşaqlıq illərinizi necə xatırlayırsınız?  Dünyanın ən məşhur aktyoru Çarli Çaplinin nəvəsi kimi necə böyüdünüz?

-Mənim sehirli uşaqlıq illərim babamın sonuncu evində keçib. Həmin ev bu gün Çaplinin muzeyi kimi fəaliyyət göstərir. Heyvanlarla həyətdə  oynayırdım. Hələ o zamanlardan bəri rəsm çəkməyi də çox sevirdim. Çox sadə, sevgi və gülüş səsləri içərisində böyüdüm. Bu mənim üçün bir şans idi. Babamın bütün nailiyyətləri ilə qürur duyuram.

-Siz dünyada Çarli Çaplinin ailəsini təmsil edirsiniz. Çarli Çaplinin nəvəsi olmaq necə bir hissdir? Bunun hansı faydaları, çətinlikləri var?

-Babamın vəfatından 10 il sonra dünyaya gəlmişəm. Babamı görə bilməsəm də həmişə onunla qürur duymuşam. Onun varlığı daimidir. Hər dəfə məni ruhlanıdırır.  Belə bir mirasa sahib olmaq bəzən səbəbsiz ittihamlar gətirə bilir. Amma mən digər insanların nə düşündüklərinə fikir vermirəm. Qəlbimin  səsini dinləyirəm və məni xoşbəxt edən işlər görürəm.

-Babanız haqqında fikirlərinizi bilmək istərik. Çarli Çaplin sizin üçün kim olub?

-O, bir dahi, mükəmməlik tərəfdarı və böyük şöhrət sahibidir! Babam ən çətin günlərdə dünyanı gülümsətməyi bacarıb! Sülh və xoşbəxtlik bəxş etmək istəyən bir hümanist idi! O, hər kəsin başa düşə biləcəyi bir dildə danışıb…

-Atanız Çarli Çaplin haqqında sizə nələr danışardı? Çarli Çaplin evdə, ata kimi necə olub? Atanız onu necə təsvir edirdi?

-Babam çox təvəzökar bir insan olub. Sual vermədikcə heç kimə heç nə deməzdi. İş yerində çox ciddi bir adam idi. Boş vaxtlarında klounluq edirmiş. O, səhər və günorta yeməyini yaxın dostları, ailəsi ilə  paylaşmaqdan zövq alıb. Nənəm və babamın gözəl bir sevgi hekayələri olub. Onların sevgisi hər zaman heyranlıq doğurub.

-Çarlı Çaplin niyə “Osqar” mükafatına layiq görülməyib? Onun düşmənləri kimlər idi?

-Babam gördüyü işlərə görə bir çox mükafatlara layiq görülüb. Çox təəssüf ki,  insanlıqla bağlı mesajlarına görə bir çoxları onu məhv etmək istəyirdi.

-Çarli Çaplindən nə miras qalıb?

-O, kimsədən  nəs’ almağa meyilli deyildi, sadəcə mədəsinin toxluğuna fikir verirdi.

-Babanınız heç vaxt unutmayacağınız  məsləhəti  nədir?

-Onun heç vaxt unutmayacağım fikri budur: “Gülüşsüz bir gün,  boş bir gündür”

-Babanızın ən çox hansı filmlərini sevirsiniz? Babanızın həyatını çətinləşdirən “Böyük Diktator” filmi haqqında nə düşünürsünüz? Bu film sizin həyatınıza necə təsir etdi?

-Onun sevdiyim filmləri fərqli səbəblərə görə dəyişir. Filmlər arasından birinin adını çəkmək çox çətindir. “Şəhər işiqları” filmini sevgi hekayəsinə, “Müasir zamanlar” filmini insanlığa verdiyi mesaja, “Uşaqlar” filmini emosional təsirinə görə sevirəm. “Sirk” isə uşaqlıq illərimin filmidir.

“Böyük Diktator” filmi isə çox güclü mesaj verir.

-Atanız Çarli Çaplinin ölümü haqqında sizə nə danışıb? Babanızın tabutunu niyə oğurlayıblar? Babanızın tabutunu miqrantların oğurladığı qeyd olunur. Bu barədə nə deyə birləsiniz?

-Babamın tabutunu pula görə oğurlayıblar… Bu barədə artıq heç bir fikrim yoxdur.

-Çarli Çaplinin necə xatırlanmasını istərdiniz? 

-Babam həmişə işləri, sənəti və uğurları ilə xatırlanacaq. Film sənayesinə böyük bir fayda verib. Dünyaya verdiyi güclü mesajları ilə xatırlanacaq!

-Çarli Çaplinin uğur sirri nə olub? 

-Məncə onun uğur sirri gördüyü işlərə çox bağlı olması idi. O, gördüyü  bütün işlərini çox sevirdi!

-Babanızın filmindəki bir mahnını Maykl Cekson da ifa edib. Maykl Ceksonla necə münasibətiniz vardı?

-Maykl Cekson yaxşı bir dost, ürəyi təmiz  bir insan idi! Maykl  ilə ilk dəfə həyətimizə helikopterlə enən zaman tanış olmuşam.

-İşiniz haqqında məlumat verin. Babanız sənət seçiminizə necə təsir edib? Rəsimlər çəkmək üçün nədən ilham alırsınız?

-Üç əsas  mövzu ətrafında rəsmlər çəkməyi sevirəm: Çarli Çaplin, xanımlar və atlar. Mən sevdiyim şeylərin  nə demək istədiyini boyayaraq təsvir etməyi sevirəm. Rəsm əsərlərimlə müsbət hisslər oyatmaq istəyirəm. Mən müəyyən bir mövzuya üstünlük vermirəm. Arzularımı, həyatımda keçirdiyim duyğuları təmsil edən  bir rəsm əsərləri yaratmaq üçün  azad düşüncəm olmasının tərəfdarıyam. Bu mənim şəxsiyyətimi təmsil edir!

Qeyri-adi bir sənətkarın nəvəsi olmaq yalnız mənim dünyamı deyil, çox sayda insanları  dəyişib. O, tariximizə həkk olunub. Və onu heç vaxt unutmayacaq tək şəxs mən deyiləm. O, mənə çox ilham verir. O, bir dahi idi. Öz qərarlılığı və yaxşı ürəyi ilə çox şeyləri dəyişib. Onlar bu gün də mövcuddur.

Babamla şəxsən tanış olmaq şansım olmasa da hər zaman qəlbimdə müxtəlif ritmlərlə varlığını qoruyur. Onun portretini çəkmək həmişə aramızda mövcud olan  bağı mənə yenidən yaşadır. Onun ən böyük qorxusu unudulmaq idi. Onu yaşatmaq mənim sənətim üçün bir şərəfdir. Babama heyranam.

Xatırladığımdan bəri onun rəsimlərini çəkməyi çox sevirəm. Babamın rəsimlərini çəkmək mənə onunla yenidən əlaqə qurmaq kimi bir şans təqdim edir. Bunu ifadə etmək, kəşf etməkdən böyük zövq alıram. Bu yalnız mənə məxsus olan bir zövqdür!

-Karyeranızda indiyə qədərki ən böyük uğur nə olub?Rəsm çəkmək sahəsində  uğur qazanmağın əsas şərtləri nədir?

-Ən böyük uğurum sevdiyim işlə, yaradıcılıqla  məşğul olmaq, sənət əsərlərində insanların duyğularını, hisslərini əks etdirməkdir. Başqalarına müsbət enerji vermək!

Bütün yaradıcılığımı ömür boyu kətan üzərinə tökmək mənim üçün uğurdur.  Tələb olunan bacarıqlar bunlardır: Qətiyyət, səbr, özünə güvən, sevdiyiniz və hisslərinizə uyğun bir iş !

-Gülüş, yumor sizin üçün nə məna ifadə edir?

-Gülüş mənim üçün böyük məna kəsb edir. Mənim qlobal rifahım üçün çox önəmlidir.

-Gülməklə bağlı insanlara hansı məsləhəti verərsiniz?

-İnsanlara gülüşlə bağlı verə biləcəyim tək məsləhətim budur ki, gülüşlərinizi mümkün qədər paylaşın. Bütün gülümsəmələr gözəldir və  hər birinin öz dili var. Sizi xoşbəxt edən şeylərlə özünüzü əhatələyin.

“Gülüş eyni zamanda diktatorlara və dini ekstremistlərə qarşı güclü bir silahdır”  fikrinizi necə izah edərsiniz?

-İdarə etməyi sevən insanlar çox təəssüf ki, ifadə azadlığını sevmirlər!

-Yeni layihələriniz, hədəflərinizlə bağlı məlumat verin.

-Hazırda çoxlu rəsimlər üzərində çalışıram. London və Yaponiyada sərgimin açılışına hazırlaşıram. Həmçinin hazırda uşaqlar üçün kitab da yazıram. Həyatdakı tək hədəfim bütün sahələrdə yaradıcı olmağa davam etmək və hər dəqiqədən zövq almaqdır.

-Bakı, Azərbaycan haqqında düşüncələrinizi bilmək istərdik. Heç Azərbaycana gəlibsinizmi?

-Heç vaxt Azərbaycanda olmamışam. Bəzən Bakını ziyarət etməyi çox istəyirəm. Mədəniyyəti, tarixi çox gözəldir!

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Atamın bədənindəki zəhər torpağa yayılmışdı”-Turqut Özalın oğlu: “Azərbaycandakılara demək istəyirəm ki,”(EKSKLÜZİV)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

Tevfik Əhməd Özal – Türkiyənin keçmiş prezidenti və baş naziri, mərhum Turqut Özalın oğlu.  1955-ci ildə Ankarada dünyaya gəlib. Çankayada ilk təhsilini alıb. Daha sonra Amerikada liseydə təhsilini davam etdirib.  ABŞ-da Şimali Karolina Dövlət Universitetinin məzunu olub. 1979-cu ildə iş həyatına başlayıb. Bir müddət bank sahəsində fəaliyyət göstərib. 1983-cü ildə Türkiyəyə qayıdıb. 1989-cu ildə Türkiyənin ilk özəl televiziya kanalını qurub. 1999-cu ildə Malatya bölgəsindən millət vəkili seçilib. Daha sonra bir neçə siyasi partiyanın əsasını qoyub. Bir müddət öncə isə siyasətdən uzaqlaşdığını açıqlayıb.

Türkiyənin keçmiş prezidenti mərhum Turqut Özalın oğlu Əhməd Özal  HafizTimes.com-a eksklüziv müsahibə verib. O, müsahibə zamanı bir çox önəmli məqamlara aydınlıq gətirib. Əhməd Özal ilk dəfə olaraq atasının ölümü ilə bağlı illərdir ki, gizli saxlanılan  faktlardan da söhbət açıb. Türkiyənin keçmiş prezidentinin oğlu müsahibə zamanı Azərbaycanla bağlı fikirlərini də ifadə edib:

-Türkiyənin keçmiş prezidenti, mərhum Turqut Özalın oğlu necə bir həyat  yaşayır, hansı işlə məşğul olur? Həyatınızla bağlı danışarkən daha çox hansı məqamları vurğulamaq istərdiniz?

-Atamın Baş nazir, Prezident olduğu vaxtlarda və yaxud da bu gün mənim həyatım heç dəyişmədi. Hər zaman olduğu kimi üç otaqlı sadə bir bina evində yaşayıram. Ailəmiz üçün bir avtomobilimiz var. O da ki, standart bir Tayota markalı avtomobildir. Həmişə xaricdə bir iş qurmağa çalışdım. Türkiyədə atamın vaxtlarında və yaxud da bu gün heç vaxt dövlət ilə çalışmadım. Heç vaxt dövlət tenderlərində iştirak etmədim. Yəni ki, Allaha şükür olsun ki, dövlətdən bir qəpik də olsa cibimə girməyib. Vurğulamaq istədiyim ən vacib məqam budur ki, vəzifələr, mövqelər hamısı gəlib-keçəndir. Və heç vaxt bu yalan həyata öyrəşmək doğru deyil. Kiminsə özünü başqa birindən daha üstün görməsi düzgün deyil.

-Uşaqlıq illərinizi necə xatırlayırsınız? Atanızın ölümündən sonra həyatınızda nələr dəyişdi?

-Uşaqlıq illərim çox gözəl keçdi.  Xoşbəxt bir ailədə, ata-anamızın sevgisi ilə böyüdük. Atam dövlət işçisi idi. Maaşı çox olmasa da bərəkətli idi. Bizə hər zaman kifayət edirdi.

Həyatımdakı tək dəyişiklik bu idi ki, artıq atam yox idi. Atam həyatda ikən yanımızda peyda olan yalan insanlar yox oldu və buna görə çox şadam. Çünki zamanında da onlara yer verməmişdim. Yəni bizi narahat edənlər azaldı.

-Turqut Özalın həyatını  sizdən dinləmək və öyrənmək istəyirik. Onunla keçirdiyiniz illəri necə xatırlayırsınız? Turqut Özalın övladı olmaq necə bir hissdir?

-Atam çox sakit, kimsəyə əsəbləşməyən, hər zaman xalqın içərisində olan bir siyasətçi idi. Çox zaman gəzməyə çıxardı. Bu zaman polislərin onunla birlikdə getməsini istəməzdi. Təbii ki, uşaqlıq illərimizdə atamı çox görə bilmirdik. Çünki həftə sonları da daxil olmaqla  atam hər gün çalışırdı.

38 il Dövlət vəzifəsində çalışdı. Türkiyəni müasir, demokratik, dinc və zəngin bir ölkə etmək üçün çalışdı. Və bunu da bacardı!

-Turqut  Özal necə bir ata, insan və prezident idi? Atanızla bağlı bir xatirənizi bizimlə paylaşardınız.

-Atam İstanbula gəldiyi zaman dövlətə məxsus qonaq evində qalardı.(Harbiyə Ordu evi). Təbii ki, xeyli sayda polis, jurnalistlər və yüzlərlə insanla birlikdə! Bəzən çox bezirdi və mənə zəng edib deyirdi ki, qaldığı binanın arxa qapısına özümün şəxsi maşınım ilə gəlim. Mən  də ora gedib tək atamı maşına mindirib aparırdım. Sadəcə ikimiz birlikdə İstanbulda gəzməyə gedərdik. Onu müdafiə etmək üçün bir nəfər də olsa polisi avtomobilə götürməzdi.

Bir şənbə günü yenə atamla birlikdə avtomobillə gedirdik. Qeyd edim ki,  sükan arxasında atam əyləşmişdi. Bir polis nəfəri maşınımızı dayandırdı. Fəqət polis avtomobili idarə edən şəxsin atam olduğunu bilmirdi və görmürdü. Polis işarə edən kimi atam avtomobili yolun kənarına sürdü və gözlədik. Önəmli olan məqam budur ki, atam o zaman hələ baş nazir idi. Buna rəğmən sürücülük vəsiqəsini çıxarıb polisə təqdim etmək üçün gözləyirdi.

Polis avtomobilimizin pəncərəsinə tərəf yaxınlaşdı. Atamdan sürücülük vəsiqəsini istədi. Atam da sürücülük vəsiqəsini ona təqdim etdi. Bu zaman polis inana bilmirdi ki, qarşısındakı ölkənin baş naziridir. “Həqiqətən də bu baş nazirdirmi?”- deyə atama baxırdı. “Bu dəqiqə əmr edin, Hörməti Baş Nazirim!”- deyə qışqırmağa başladı. Atam çox sakit bir formada polisə dedi ki, “övladım bir xətam oldusa cəzamı yaz”. Son dərəcə sakit və sevgi ilə polisə baxırdı. Polis də çox sevinirdi.

– Atanızın öldüyü günü necə xatırlayırsınız? İllər keçsə də bu ölüm hadisəsi ilə bağlı həqiqətlər nədənsə gizli saxlanılır. Sizcə Turqut Özalı kim və nə üçün zəhərlədi?

-Həmin vaxt mən Türkiyədə deyildim. Aparılan bütün araşdırmaların nəticələrinə görə atamın ölümü  tamamilə normal bir ölüm faktı deyil. Bunu hər kəs bilir. Ölümündən 19 il sonra məhkəmə qərarına əsasən məzar açıldı. Ədliyyə Tibb naziri, professor məzar açılmadan öncə mənə dedi ki, insanın vücudu 5 il içərisində torpağa qarışır və sadəcə olaraq sümükləri tapa bilərik. Zəhər məsələsini bu sümüklərdə axtarmalı olacağıq.

Fəqət məzar açıldığında sümüklər deyil, atamın vücudu ortaya çıxdı. Hətta daxili orqanları, beyin, sümük iliyi də üzə çıxdı. Təbii ki, bu inanılmaz bir nəticə idi. Hətta o zamankı Ədliyyə naziri açıqlama verdi ki, Özalın vücudu çürüməyib.

“Nəticədə çox geniş bir formada analizlər aparıldı. Atamın bədənində 4 fərqli zəhər aşkar edildi. Hətta bu zəhərlər torpağa da yayılmışdı”.

-Kim bunu etmişdi? Bilmək çətindir. Ancaq bu bir həqiqətdir ki, ölüm faktı atamın Orta Asiyaya çox geniş səyahətindən sonra baş vermişdi. Azərbaycan, Özbəkistan, Qazaxıstan, Türkmənistan, Qırğızıstan ölkələrinə çox uğurlu səfərlər etmiş, oralarda önəmli sazişlər imzalamışdı. Bu səfərlərin sonunda Türkiyə ilə bu qardaş ölkələrimiz arasında çox mühüm addımlar atılacaqdı.

Düşünürəm ki, bəzi güclər bu regionda birləşmə, böyümə və güclənməni istəmədilər.  Artıq atamdan sonra bu münasibətlər də təəssüf ki, istədiyimiz şəkildə getmədi. İnşallah bu xəyal heç vaxt yox olmayacaq  və bu region güclənəcək.

-Turqut Özalın Türkiyənin tarixindəki rolunu necə dəyərləndirirsiniz?

-Mən ölkə xaricinə etdiyim səfərlərdən və tanış olduğum böyük liderlərdən eşitdiklərimi sizə çatdırmaq istəyirəm. Xaricdə mövcud olan dünya bunu söyləyir: “Müasir Türkiyənin təməllərini (bünövrə) Atatürk qoyub, sonra isə bu ölkənin inşaatını Özal həyata keçirib”.

Mən dəqiq bilirəm ki, atam həyatda olsaydı, Türkiyə Avropa Birliyinə daxil olmuşdu. Orta Asiyadakı qardaş ölkələri ilə çox güclü iqtisadi və siyasi birlik  qurmuşduq. Düşünürəm ki, onun ölümü sadəcə Türkiyənin deyil, sizlərin də gələcəyinə təsir göstərdi.

-Hazırkı  Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri ilə bağlı nə düşünürsünüz?

-Türkiyə və Azərbaycanın hazırkı münasibətlərinin yaxşı olduğunu hesab edirəm. Amma bu qətiyyən kifayət qədər deyil. Bundan ən azı 100 dəfə artıq mükəmməl olması vacibdir.

-İşlərinizlə bağlı bilmək istərdik. Gələcək planlarınız nədir?

-Mən siyasətdən uzaqlaşdım. Amma insanlar, çox böyük bir kütlə son zamanlarda mənim siyasətə geri qayıtmağımı istəyir və bu istiqamətdə mənə təzyiq edirlər. Əlbəttə ki, insan öz atasının başladığı hədəflərə çatmaq istəyər. Bütün bunlar sadəcə olaraq Allahın təqdiri ilə olur. Hər şeyin xeyirlisi olsun.

– Azərbaycandakı Özal ailəsini sevənlərə, mərhum atanızın dostlarına nə demək istərsiniz?

-Özalı sevən bütün qardaşlarıma demək istəyərəm ki, Özalın çıxışlarını, etdiklərini gənc nəsillərə öyrədin, izah edin. Özalın hamımız üçün olan xəyallarını yaşadın ki, bunlar bir gün reallaşsın.

Bütün azərbaycanlı qardaşlarımı sevgi ilə qucaqlayıram, onlara sevgi və hörmətlərimi mütləq çatdırın!

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Trend yazılar