Bizimlə əlaqə

Müsahibə

“Atamın ölümündə qaranlıq məqamlar var” – Allahverdi Bağırovun oğlundan dəhşətli etiraflar (MÜSAHİBƏ+VİDEO)

Yayımlandı

da

Allahverdi Bağırovun yeganə oğlu Elşən Bağırov Hafiztimes.com-un əməkdaşı ilə söhbətində atası ilə bağlı bir sıra gizli qalmış məqamlara aydınlıq gətirməyə çalışıb.

Elşən Bağırov 1972-ci ildə Ağdam şəhərində doğulub. Ağdamda yerləşən iki saylı məktəbin rus bölməsində orta təhsil alandan sonra 1987-ci ildə Kemorov adına Ali Hərbi Komandanlıq məktəbinə daxil olub. 1991-ci leytenant rütbəsilə Ukraynaya hərbi xidmətə yollanıb. 1992-ci ilin yanvar ayında Azərbaycana qayıdıb. Xocalı hadisələrindən iki gün sonra Azərbaycan ordusunda zabit kimi hərbi xidmətə başlayıb.

“Doğma oğlum da olsa, güllələyəcəyəm” 

– Siz bir övlad kimi Allahverdi Bağırovu oxucularımıza necə təqdim edərdiniz?

– Allahverdi Bağırov daha çox bir komandir kimi yadımda qalıb. Müharibə zamanı o, üzünü döyüşçülərə tutub, bir kəlmə dedi: “Kimsə erməni kəndlərini qarət etsə, doğma oğlum olsa da, güllələyəcəm”. Bu sözlərdən sonra iyun 12-də biz hücuma keçdik, bir sıra kəndlərimizi ermənilərdən azad etdik.

– Siz Allahverdi Bağırovun yeganə oğlusunuz?

– Bəli. İki bacım da var.

– Niyə sizin adınız heç mətbuatda xatırlanmır? Həmişə bacılarınızdan, ananızdan bəhs olunur…

– Bizdə ögeylik var. Mən Allahverdi Bağırovun birinci həyat yoldaşınından olan övladıyam. İki bacım isə atamın ikinci həyat yoldaşındandırlar.

– Bəs ananızın taleyi necə oldu?

– Mənim anam rusdur. Onları 39-cu ildə sürgün etmişdilər. Anam Ağdamda doğulub, böyüyüb. Məni Ağdamda rus nənəm saxlayıb. Sonradan anam da atam kimi başqa biri ilə ailə həyatı qurdu. Ögey bir qardaşım var.

– Atanız şəhid olanda ananız yasa gəlmişdimi?

– Bəli, anam da yas mərasimində iştirak edirdi. Deyə bilərəm ki, indiyə kimi də anamın ilk məhəbbəti atam olub. Anam heç vaxt atamı unudan deyil.

– Allahverdi Bağırovu bir ata və döyüşçü kimi necə xatırlayırsınız?

– Bir ata kimi elə bilirdim, həmişə arxamda böyük bir dağ dayanıb. O, öz övladı üçün hər şeyi etməyə hazır idi. Atam şəhid olandan sonra mən 10 il xidmət etdim. 2002-ci ildə ordudan tərxis olundum. Bir komandir kimi isə deyə bilərəm ki, hələ də onun kimi ciddi və Vətənini sevən zabit görməmişəm. Xidmət etdiyim Ağdam zonasında komandirlərin hamısı vətənsevən idi. Amma atam Allahverdi Bağırov çox seçilirdi.

– Ata-ananız ayrılanda bir övlad kimi necə qarşıladınız? İncikliyiniz oldumu?

– Heç vaxt atamdan iciməmişəm. Övladın atadan inciməyə haqqı yoxdur. Nə olsun ki, atam bizi atıb getdi. O, mənim atamdır, həmişə də ürəyimdədir. Bu dəqiqə sağ olsaydı, canımı ona qurban verərdim…

– Atanızın ikinci ailəsi ilə münasibətiniz necədir?

– Münasibətimiz yaxşıdır, gedib-gəlirik. Toyda, yasda həmişə bir yerdə oluruq. Analarımızın ayrı olmasının buna heç bir dəxli yoxdur. Onlar mənim bacılarımdırlar.

– İkinci dəfə ailə qurandan sonra Allahverdi Bağırov yenə də sizə diqqət ayrırdımı?

– Onun köməkliyilə mən hərbi məktəbə daxil olmuşam. Təhsil almağımda da mənə kömək edirdi. Atam bizi hər şeylə təmin edirdi. Sadəcə, anamla münasibətlərini kəsmişdilər.

-Ermənilərin yazdığı məktub hara yoxa çıxdı?

– Allahverdi Bağırovun döyüş yoluna nəzər salaq. Siz onun fəaliyyətini necə dəyərləndirirsiniz?

-1991-ci ilin sonlarından müharibənin tempi dəyişdi. Ermənilər rus qoşunlarının köməyilə yaxşı silahlanmışdılar, texnikaları da vardı. Ağdam bölgəsində isə texnika olan hərbi hissələrin sayı çox az idi. Hətta silah, döyüş sursatları da çatmırdı. Öz pulları, vəsaitləri hesabına silah, patron alırdılar. Yanvar ayında uğurlu əməliyyatları olub. 150 nəfərlə Əsgərana qədər hücuma keçiblər. Lakin kömək gəlmədiyinə görə, Ağdama qayıtmalı olublar.

– Əminiz Eldar Bağırovun kimlər qətlə yetirdi və səbəb nə idi?

– Siyasi sifariş idi. Qətlə yetirilən gün Eldar əmimin cibində məktub olub. Həmin məktubu Milli Məclisə aparırdı. Məktub ermənilərin ağsaqqaları tərfindən yazılmış, erməni kəndlərinin sakinləri tərəfindən imzalanıb, möhürlənmişdi. Məktəbda qeyd olunmuşdu ki, “Biz Azərbaycan Respublikasının tərkibində qalmaq istəyirik. Xahiş edirik, Azərbaycan Respublikasının hökuməti öz qoşunlarını bura yeritsin və bizi erməni daşnaklarından qorusunlar”. Əmim qətlə yetirilən gün həmin məktub onun üzərindən yox olmuşdu. O məktub Qarabağı ermənilərə vermək istəyən siyasətçilərə sərf etmirdi.

– Bəs necə oldu ki, atanız aktiv döyüş fəaliyyətinə başladı?

– Eldar əmim qətlə yetiriləndən sonra Xalq Cəbhəsi toplaşıb, atamın namizədliyini irəli sürdülər. Deyiblər ki, “Qardaşından sonra bu vəzifəni yalnız sən yerinə yetirə bilərsən”. Daha sonra rəsmi olaraq özünümüdafiə batolyonu yarandı, atam da həmin batolyonun komandiri oldu.

– Ağdam necə işğal edildi?

– Atam Allahverdi Bağırov, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Şirin Mirzəyev şəhid oldular; “Ala Yaqub” deyilən Yaqub Rzayev (Qatır Məmməd) Bakıya gətirildi, orada müəmmalı şəkildə vəfat etdi. Milli Qəhrəmanımız Asif Məhərrəmov (Fred Asif) döyüşlərdə aldığı yaralardan əziyyət çəkdiyi üçün hərbi hissəyə rəhbərilik edə bilmirdi.

O vaxt 708 saylı nizami hərbi hissə bir neçə uğurlu döyüşlər apardı. Onların sayəsində ermənilər Ağdama daxil ola bilmirdilər. Lakin həmin hərbi hissəni başqa yerə istiqamətləndirdilər. Və Ağdama 709-cu hərbi hissə – Surət Hüseynovun birqadası daxil oldu. Bundan sonra Ağdam gözümüzün qarışısında getdi. Mən öz gözlərimlə gördüm ki, Surət Hüseynovun 709 saylı hərbi hissəsinin maşınları camaatın əşylarını – mebel, soyducu, televizor, xalçalarını Ağdamdan daşıyıb aparırdılar.

– Allahverdi Bağırovun döyüşlərini necə xatırlayırsınız?

– Çox döyüşləri olub, mən hamısında iştirak etməmişəm. Ermənilər bizə hücuma keçəndə Qarağacı qəbirstanlığında “Ala Yaqub”a köməyə getmişidik. Ağdamın Şelli kəndində, Mantar dağında bizim postumuz olub. Ermənilər dəfələrlə ora hücum etdilər, amma qarşılarını aldıq. Ən yaddaqalan döyüşümüz isə iyunun 12-də oldu. Həmin gün atam minaya düşərək, şəhid oldu. Bundan sonra açığını desəm, mən döyüşlərdə iştirak etməmişəm. Yəni irəlidə getməmişəm, rabitəçi olmuşam.

“Atam o yaralardan ölə bilməzdi”

– Atanınızın ölümündə hansısa müəmmalı məqam var idimi?

– Sizə bir məqamı deyim, özünüz nəticə çıxarın. Biz hücuma keçməklə bağlı xeyli müddət əmr gözlədik. Əmr verilən kimi hücuma keçdik. Qarşımızda bir minatəmizləyən maşın, onun arxasınca iki “T-72” tankı gedirdi. Daha sonra isə əsgərlərimiz hücuma keçirdilər. Həmin yolu 3 hərbi texnika vahidi, ardınca “Qaz-66” markalı maşın keçdi. Dəqiq yadımdadır ki, həmin maşını Bəylər Bəylərov idarə edirdi. Maşının sol təkəri minaya düşdü. O boyda, o ağırlıqda maşını mina yolun qırağına atdı. Maşının içərisində arxa tərəfdə iki nəfər vardı, “AQS-17” tipli qumbaraatanla gedirdilər. Onlar “kantuziya” aldılar. Nizami adlı həkimimiz də “Qaz-66”da minaya düşmüşdü. Döyüşdən sonra atamgil “UAZ”-la qayıdan zaman həmin partlamış maşının yanında saxladılar. Atam deyib ki, “Balaca bir minaya baxın, görün, bu böyüklükdə maşını külə döndərib”. Elə bu sözü deyib tərpənəndə atamın da maşını minaya düşüb. Mina sol tərəfdə partlamışdı. Dalğa atamı maşından kənara atmış, sonra maşın atamın üstünə aşmışdı. Atam elə də ağır yaralanmamışdı. Başının arxasından balaca bir yara alımışdı, bir də qolunun dərisi sıyrılmışdı. Yəqin ki, maşının altından çıxmaq istəyirmiş. Mən elə başa düşürəm ki, atam o yaralardan heç vaxt ölə bilməzdi…

Bu xəbərə heç kim inanmırdı, yaxud, inanmaq istəmirdi. O vaxt mobil telefon, internet yox idi. Bir xəbərin gəlməsi üçün xeyli vaxt lazım idi. Biz Ağdamdan xeyli aralıda – Naxçıvanik, Arənzəmin, Pircamal kəndlərində idik. Ayın 13-ü, günorta saat 4-5 olardı, xəbər gəldi…

– Sizə atanızın ölüm xəbərini necə verdilər?

– Dedilər ki, atan yaralıdır və hospitaldadır.

– Bəs atanızı sağ gördünüzmü?

– Hospitalın qarşından düz keçdik. Soruşdum ki, niyə hospitala dönmədiniz? Cavab verdilər ki, Ağcabədiyə gedək. Atamın bacısıgil orada olurdular. Ora çatanda gördüm ki, mağar qurulub və hər şeyi başa düşdüm.
Yas mərasimindən sonra biz hadisə yerinə getdik. Gördük ki, atamgilin olduğu maşının bütün hissələrini söküb aparıblar. Təkcə mühərrikin alt hissəsini tapdıq. Bütün “val” əyilmişdi. Görünürdü ki, zərbə dalğası aşağıdan, sol tərəfdən olub…

– Yəni ki, mina maşına yerləşdirilibmiş?

– Ola bilər. Çünki həmin yolla atamgildən qabaq bir neçə maşın keçmişdi. Bəs niyə onlar da minaya düşmədilər? Bunu müəyyənləşdirmək üçün ekspertiza təyin olunmalı idi. Amma müstləntiq döyüş bölgəsinə gəlib, o maşına baxana qədər artıq onun bütün hissələri yox olmuşdu. Hətta maşının yerini dəyişib, dərəyə atmışdılar.

– Son nəfəsində atanızın yanında kim olub?

– Maşının arxa hissəsində 3 nəfər oturmuşdu. Onlar sağ çıxıblar. Atam və sürcü isə şəhid olub.
Atamın dəfninə çata bilmədim. Həmin gün ermənilər Ağdamı şiddətli atəşə tutur, bizdən heyf almaq istəyirdilr. Çünki xeyli sayda kəndlərimizi geri qaytarmışdıq. Yay vaxtı idi. Heç gözləmədilər, atamın cənazəsini aparıb Ağdamın Şəhidlər Xiyabanında dəfn etdilər…

– Bir övlad kimi intuisiyanız sizə nə deyir?

– Mən atamın erməni minasından öldüyünə 50 faiz inanıram. İstisna etmirəm ki, atamın yanında kimsə olub və ona bu dünyanı tez tərk etməkdə “kömək edib”.

– Maşının axasında əyləşən şəxslər atanızın son nəfəsini verdiyi anları necə xatırlayırlar?

– Onlardan biri atamın bacısı oğlu Rövşən idi. O, partlayışdan sonra tez ayılıb. Atamın üstünə düşən maşını qaldırmaq istəyib. Digər iki nəfər isə ağır xəsarət alıb və hospitalda ayılıblar. Heç nə xatırlamırdılar. Sürücü isə hadisə yerindəcə dünyasını dəyişibmiş. Həkimin dediyinə görə, atam da hospitala çatdırılanda artıq dünyasını dəyişibmiş. Bədəni soyumamışdı, amma həyat əlamətləri yox idi.

“Bu, kişi söhbəti deyil”

– Atanız döyüşlər zamanı sizə nə tapşırıq verirdi?

– Bircə kəlmə deyirdi ki, “Məndən geri qalma”. Çünki mən onun şəxsi rabitəçisi idim. Təxminən 15 kilo ağırlığında ratsiya daşıyırdım.

– Atanız o vaxtı kimlərlə daha çox əlaqə saxlayırdı? Ona kimlər göstəriş verirdi?

– O vaxt Ağdamda döyüşləri, qoşunları Dadaş Rzayev idarə edirdi. Atam ona deyirdi ki, “Bəsdir artıq bu iclaslarda oturduq. Bizə iclas lazım deyil. Bizə texnika, silah və peşəkar zabitlər lazımdır”.

– Axırıncı əməliyyata – yəni atanızın minaya düşdüyü döyüşə də onu Dadaş Rzayev göndərmişdi?

– O vaxt artıq 708 saylı hərbi hissə yaranmışdı, “Tank birqadası” adlanırdı. Sonradan adını dəyişdilər. Oranın ilk komandiri Elxan Orucov olmuşdu. Bu əməliyyatı da onlar təşkil eləmişdilər.

– Atanız şəhid olduğu o maşınla hara gedirdi?

– O vaxt “Uzundərə” deyilən yerdə ruslara məxsus silah anbarları yerləşirdi. “708”-in qərargahı da orada idi. Atam tapşırıq dalınca ora gedirdi. Şirin Mirzəyev, Asif Məhərrəmov da ora gedirdilər…

– Atanız ölümlə bağlı nə düşünürdü?

– Ölüm barədə düşünmürdü. Bircə onu deyirdi ki, “Qarabağı azad edək”.

– Onun erməni əsirliyindən xilas etdiyi Xocalı sakinlərinin dəqiq sayı neçədir?

– Yazırlar ki, guya atam 1003 nəfəri erməni əsirlyindən azad edib. Bu rəqəm düzgün deyil. Atam 1500-dən artıq Xocalı sakinini əsirlikdən azad edib.

– Necə yəni azad edib?

– Onları erməni əsirliyindən geri qaytarıb. Atam ermənilərlə, xüsusilə erməni polkovnik Vitali Balasyana zəng edib deyirdi ki, “Vitali, bu soyadlarda olan filankəslər bir saatdan sonra 9-cu postda olmalıdır”. Vitali də həmin vaxt əsir saxladıqları Xocalı sakinləri geri qaytarırdı. Bir dəfə atam əsirləri dəyişəndə məni də özü ilə aparmışdı. Həmin vaxt Vitalini görmüşdüm. Onlar müharibədən xeyli qabaq bir-birlərini tanıyıblar. Hətta çörək kəsmiş insanlar kimi söhbət edirdilər. Ancaq Xocalı hadisələrindən sonra atamın Vitaliyə qarşı münasibəti tamamilə dəyişdi. Ona çox sərt yanaşmağa başladı. Demişdi ki, “Bu, kişi söhbəti deyil, Vitali, başa düşürük ki, kişinin işi-peşəsi müharibədir. Bəs qadın, uşaq, yaşlıların günahı nə idi?” Vitali də tula kimi atamın arxasınca düşüb, deyirdi ki, “Allahverdi, vallah, biz eləməmişik, bunu Qarabağ erməniləri törətməyib, İrəvandan gəlmə ermənilər ediblər”.
Eldar əmimin qətlə yetirilməsi atamı qocaltmışdı, Xocalı hadisələrindən sonra elə bil, atam 15-20 il də qocaldı. O vaxt SSRİ pasportu üçün 45 yaşda şəkil dəyişdirildi. Həmin şəkil məndə var, baxanda görürdüm ki, atam cavan oğlandır. Amma bir il sonra dünyasını dəyişəndə ağsaqqala oxşayırdı…

“Ermənilər cəsədlərdən körpü düzəltmişdilər”

– Atanızın əsirləri dəyişdirməsilə bağlı qəribə fikirlər səsləndirilir. Əsirləri pulla dəyişdirdiyini deyənlər də var… Bu, nə dərəcədə həqiqəti əks etdirir?

– Bizdə üzdəniraq, boş-boş danışan adamlar çoxdur. Çox şeylər yazırlar, pozurlar. Sosial şəbəklərdə bəzən oxuyuram ki, guya “Allahverdi pul alıb, əsirləri dəyişdirib”. O kəslərə bircə kəlmə sual verirəm: Xocalıdan ayaqyalın qaçıb zorla canını qurtaranlarda pul haradan idi ki, gətirib, atama versin?!

Mənim atam kişi olub. Heç vaxt onun yanında elə söhbət ola bilməzdi. Bir dəfə bir gəlin elə təklif etmişdi, atam demişdi ki, “Sən gəlinsən deyə, heç nə demirəm. Dur, get buradan. Sənə demişəm ki, həyat yoldaşını dəyişdirib, geri qaytaracağam”. Bu söhbəti mən özüm eşitmişəm. Atam demişdi ki, “Kim bura belə təkliflə gəlsə, kişi olsa, güllə ilə vuracağam. Qadın olduğuna görə sənə söz demirəm”. Və həmin qadının həyat yoldaşını erməni əsirliyindən geri qaytarmışdı. O şəxs, səhv etmirəmsə, Xocavənddə əsir düşmüşdü. Həmin vaxt çəkilmiş şəkil də var. Atam hətta iki erməninin meyitini 20-30 nəfər canlı azərbaycanlı ilə dəyişmişdi.

– Bəs bu söhbətləri kimlər yayır?

– Bir dəfə bir zabit bu barədə sosial şəbəkədə yazmışdı. Onunla xeyli söhbətləşdik. Dedi ki, mən də o vaxtlar bu barədə eşitmişəm. Dedim ki, indi mən də sənin haqında nəsə eşitsəm və onu bəzəyib yazsam, sənin xoşuna gələr? Deyir ki, xoşuma gəlməz. Dedim, bəs niyə yazırsan? Bu adam artıq şəhid olub. Ondan əl çəkin də!

– Allahverdi Bağırovun ermənilərlə yaxın dostluğu olubmu?

– Qarabağ ərazisində yaşayan azərbaycanlardan hansının erməni dostu olmayıb? Azərbaycanlılar ermənilərlə dostluq da ediblər, qonaq da gediblər, ermənilərin tut arağını da içiblər, donuz kababını da yeyiblər. Nə oldu, bu erməni dostluğu məsələsi gəlib, bizim başımızda çatladı?

– Xocalı hadisəsi baş verəndə Allahverdi Bağırov harda idi, nə işlə məşğul idi?

– Həmin vaxt onlar əks hücuma keçmişdilər, nəticədə Naxçıvanik-Şelli istiqamətində Xocalıdan xeyli insan sağ-salamat gəlmişdi. Çingiz Mustafayevdən iki gün öncə Seyidağa Mövsümlü orada çəkiliş aparmışdı. Bütün bunları atam təşkil etmişdi. Ermənilər eyforiyada idilər. Özlərini itirmişdilər ki, Xocalını alıblar. O vaxt Seyidağa Mövsümlü Əsgəranı keçib, Xocalı tərəfdə çəkiliş etmişdi. Ermənilər buna icazə vermişdilər. O da hər şeyi – camaatın necə qətlə yetirildiyi, Qar-qar çayı boyu düzülən meyitləri çəkmişdi. Ermənilər sonradan başa düşdülər ki, çəkilişə icazə verdiklərinə görə böyük bir siyasi səhv buraxıblar.
O vaxtlar gecəgörmə cihazları yox idi. Hamı səhərin açılmasını gözləyib. Səhər açılanda bəlli olub ki, ermənilər Xocalı sakinlərinin izinə düşüb, qovublar. Hətta ermənilər 70-80 nəfər Xocalı sakinini özləri ilə aparıblar ki, qarşıdakı bataqlığı keçmək üçün güllələyib, cəsədlərindən körpü düzəltsinlər. Niyə bu barədə danışmırlar? Hələ də bilinmir ki, həmin 70-80 nəfər Xocalı sakini indi haradadır…

– Bəs təşkil edilən əks hücumun bir nəticəsi olmadı?

– Xeyli Xocalı sakinini xilas etdilər. Xocalıların xətirlərinə dəyməsin, çox vaxt deyirlər ki, “Ağdamlılar köməyə gəlmədilər”. Axı ağdamlılar necə köməyə gələ bilərdi? Ağdamla Xocalının arasında Əsgəran rayonu var. Həm də, bu, rəhbərlik tərəfindən təşkil olunmalı idi. Heç kim öz başına deyildi ki, qoşun yığıb gedəydi. Bəs Allahverdinin, “Ala Yaqub”un mövqelərini kim qoruyacaqdı?

– Xocalı əsirlərinin geri alınması ilə bağlı Allahverdi Bağırova yuxarıdan kimsə göstəriş verirdi? Yoxsa özbaşına edirdi?

– Özbaşına etmirdi. Hətta Bakıda türmələrdən azad edilib gətirilən ermənilər də vardı, onları da dəyişirdilər. Mən atamın bununla bağlı kiminlə əlaqə saxladığını dəqiq deyə bilmərəm.

– Xocalı hadisəsindən sonra yəqin, atanızla söhbət etdiniz. Bu hadisə barədə nə deyirdi?

– Atamla heç gündə bir dəfə də olsun, rahat oturub söhbət edə bilmirdik. Elə günlər olurdu ki, 3 dəfə gedib ermənilərə görüşürdü, əsirlikdən azad olunmalı şəxslərin siyahısını onlara verirdi. Gecələr o qədər yorğun olurdu ki, yemək də yemirdi. Deyirdi ki, mənim yerimi hazırlayın, yatım, səhər tezdən getməliyəm. Bəzən mənə deyirdi ki, ermənilərin bu qədər qəddar və murdar bir millət olduğunu bilmirdim, müharibə hər şeyi açıb göstərdi”. Həmişə tapşırırdı ki, əsirləri incitmək lazım deyil, sonra onlar da gedib bizim əsirlərimizi incidəcəklər. Döyüşdə vurun öldürün, amma qarətçilik olmasın, əsirlərə zülm verməyin.

– Allahverdi Bağırov kimi qəhrmanları olan Ağdam necə işğal oluna bilərdi?

– Yəqin, nəsə gizli bir plan olub ki, Ağdam işğal edilməlidir. Ağdamlıların torpağı erməniyə vermək fikri olsaydı, 6 mindən artıq şəhid verməzdik. 1992-ci iln may ayında Surət Hüseynov Ağdama gəlmək istəyəndə atam imkan verməmişdi. Deməli, atam onu yaxşı tanıyırmış. O, çox danışan adam deyildi, sirləri ürəyində saxlayırdı. Fikirləşirəm ki, iyunun 12-də atam şəhid olub, 15-də Çingiz Mustafayev, 19-da Şirin Mirzəyev… Xocalı soyqrımı, vertolyot qəzası ilə bağlı həqiqətləri bilən 3 nəfər bir həftə ərzində dünyasını dəyişib. Qarakənd səmasında baş verən qəzanın yerinə birinci onlar gedib çıxmışdılar. Yaqub Razyev də orada olub. Onu da başqa yolla Qarabağ zonasından uzaqlaşdırıblar. Görənləri bir-bir aradan çıxarıblar.

– Ermənilərlə görüşə gedən zaman atanızın yanında neçə nəfər olurdu?

– Makismum 5-6 nəfər. Bəzən kiməsə ailəsini görmək üçün atamdan xahiş edirdi və onlarla birlikdə gedirdilər. Ermənilər deyirdilər ki, silahsız gəlin. Onlardan qorxurdular. Hətta bir dəfə mən də onlarla getmişdim. Bizimkilərə dedilər ki, cəld hərəkətlər etməyin, sizi snayperlər izləyir. Atamın üstündə həmişə “Makorov” tapançası olurdu, amma əsirləri dəyişən zaman hətta onu da özü ilə götürmürdü. Ermənilərin isə hər birinin üstündə silah olurdu. Hətta bir dəfə əsir dəyişəməyə gedən zaman onların Ağdam-Əsgəran trasına yaxın döyüş postu ilə üzbəüz yerə 20-yə yaxın əlisilahlı, sarışın, ucaboy erməni gəlmişdi.

“Çelsi” ilə oyuna baxsaydı..”

– Atanızdan sizə nə qalıb?

– Xatirələrdən başqa heç nə. Bir də ad.

– Allahverdu Bağırov başqa nə ilə məşğul olurdu?

– Atam biznesmen idi, restoranları, dükanları, ferması vardı. Deyirdi ki, “Qarabağı tez azad edək, qayıdaq, pulumuzu qazanaq, balalarımızı dolandıraq, körpələrimizi böyüdək. Erməni nədir ki, biz onlarla müharibə edirik?!..”

– Bir az da biznesmen Allahverdi Bağırovdan danışaq…

– Ağdamın məkəzində ikimərətəbli restoranı, ərzaq, paltar dükanları, mal-qara kooperativi, Göytəpə istiqamətində dəmiryoluna çatmamış taxta kooperativi vardı.

– O dövrdə bu qədər var-dövləti necə qazanmışdı?

– O vaxt Ağdamdan Rusiyaya vaqonla şirin çaxır aparırdı, geriyə də taxta gətirirdi. Restoranından pul qazanırdı. Özü Pribaltikaya gedirdi, Riqadan yaxşı qadın ayaqqabıları, paltarlar gətirirdi. Çox gözəl zövqü vardı.

– Bəs “Qarabağ” futbol klubu ilə onu nə birləşdirirdi?

– Cavanlıq vaxtı atam yaxşı futbol oynayırdı. Daha sonra məşqçiliyə keçib. O vaxt klubun adı deyəsən, “Şəfəq” idi. Atam biznes qurandan sonra “Qarabağ” klubuna da diqqət ayırmağa başladı. Hakim səhvlərindən çox əsəbləşirdi. “Çelsi” ilə oyuna baxsa idi, Rəşada qırmızı kart verən hakimi mütləq döyərdi.
“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı oyunlarına baxanda fikirləşirdim ki, atam indi yaşasaydı, yaşı 70-i keçərdi. Çəliyi ilə hakimi axtarardı ki, vursun…

– Danışdıqlarımızdan başqa, ürəyinizdə qalan məqam oldumu?

– Onsuz da, nə varsa, ürəyimizdə qalıb!..

Hafiz Əhmədov

Müsahibə

“Azərbaycanı görmək istəyərəm”-Markın həkim atası:“Valideynlər məndən soruşurlar ki…”(EKSKLÜZİV)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Bacarıqlı övlad yetişdirmək üçün nə etmək lazımdır?”

“Facebook” qurulan ilk vaxtlarda oğluma məsləhətlər verirdim”

Edvard J. Zukerberq – 30 ildən çoxdur ki, diş klinikasında ən müasir texnologiyaların inteqrasiyası və “Ağrısız” diş həkimliyi ilə bağlı texnologiyaların inkişafı sahəsində liderdir. Diş həkimliyi ilə bağlı konfranslarda çıxış edərək diş həkimliyində yeni texnologiyaların inkişafına çalışır.  Diş həkimliyi ilə bağlı sosial media təcrübələrini bölüşərək bu sahənin inkişafına töhfə verir. Rəqəmsal marketinqin imkanları və sosial mediadan necə istifadə edilməsi ilə bağlı diş həkimlərinə yerli və beynəlxalq mühazirələr keçir. Sosial media vasitəsi ilə xəstə və həkimlər arasında əlaqələrin necə qurulması, online marketinqlə bağlı təcrübələrini bölüşür.

-Nyu-York şəhərində anadan olub, təhsil alıb. 1978-ci ildə Nyu-York Diş Həkimliyi Kollecinin məzunu olub. 40 ilə yaxındır ki, lisenziyalı diş həkimidir. 4 övladı, 6 nəvəsi var.

 

“Facebook” sosial şəbəkəsinin rəhbəri, milyarder iş adamı Mark Zukerberqin atası, diş həkimliyi sahəsində ilklərə imza atmış həkim   Edvard J. Zukerberq eksklüziv olaraq HafizTimes.com-un suallarını cavablandırıb.  Dünyanın ən zəngin və şöhrətli Zukerberq ailəsinin başçısı Edvard Zukerberq müsahibə zamanı Azərbaycan, Bakı ilə bağlı da fikirlərini bölüşüb:

-Artıq uzun illərdir ki, “Ağrısız” Diş Həkimliyi sahəsi ilə məşğul olursunuz. İlk dəfə Diş klinikasında ən yeni texnologiyaların tətbiqinə məhz siz başlamısınız. Həmin vaxtları necə xatırlayırsınız? Dr. Edvard Zukerberqi daha yaxından tanımaq istərdik.

-Hər zaman texnologiyalara heyran olmuşam. Ən son texnologiyaların hər birindən istifadə etmişəm. Həmkarlarımdan öncə çox yaxşı təcrübə keçdim, çalışdım. Əslində mən bir iz açdım. Bütün ofisimi 1985-ci ildə ilk IBM PC XT ilə kompiterləşdirdim.  Bu 10 MB-lıq sadə bir maşın idi. 512K RAM və DOS əməliyyat sistemi. Həmin vaxt mənim həmkarlarımın bir çoxu tapşırıqları tamamlamaq üçün kitab kağızları və formlardan istifadə edirdilər.

                                   “Mən də  bir iz açdım”

-Tezliklə mən xəstələrin ağzında şəkillər çəkmək üçün intraoral kamerlardan istifadə etməyə başladım. Və xəstələrin ağzındakı vəziyyəti əks etdirən şəkilləri televizor ekranında onların özlərinə nümayiş etdirdim. İndi bu adi bir şeydir. Amma 1980-ci illərin sonunda Diş Həkimliyi Ofisində iz açan bir texnologiya idi.

-“Ağrısız” Stomatologiya nədir? Diş həkimliyi sahəsində daha hansı ilklərin müəllifisiniz?

-1990-cı illərin əvvələrində hava aşındırma texnologiyasından istifadə etdik. Bir çox “Dental fobya”sı olan xəstələrin istifadəsinə təqdim etdik. Kiçik boşluqları alətlərdən istifadə etmədən müalicə etmək üçün çox yaxşı üsuldur. Xüsusi ilə balaca uşaqların müalicəsi üçün əla metod idi.

1990-cı illərin sonlarında ilk dəfə olaraq məhz mənim ofisimdə Digital X- şüalarından istifadə etdik. Bu mənim ofisimdə baş tutmuş ilklərdən biri idi.

                           “Kağızdan imtina etdim”

-2005-ci ildə kürəkənimlə birlikdə daha bir sistemi inkişaf etdirdim. Bütün cədvəllərimizi, yazılarımızı rəqəmsallaşdırdıq və praktik olaraq bütün  kağızları ofisimizdən çıxardıq.

2008-ci ildə ilk dəfə olaraq CAD/CAM təklif etdik.  Həmin gün tac (plomb), dişüstü örtük, “inlay/onlay” bərpalar üçün texnologiyalar üzərindəki işlərimizi tamamladıq.

– Siz nə vaxtdan bəri sosial mediaya maraq saldınız?

-Oğlum Mark 1996-cı ildə, 12 yaşında mənim ofisimdə kompiterləri çalışdıran bir proqram yazdı. Bu proqram vasitəsi ilə ofisimizdəki işçi heyətimiz bir-biri ilə əlaqə saxlayıb, danışa bilirdilər.

“Zucknet” adlanan bu proqram həqiqətən dünyanın ilk Sosial Mediası idi”

-Sosial medianın insanların həyatındakı rolu ilə bağlı nə düşünürsünüz? “Painless Dr. Z.” haqqında bilmək istərdik. Həmin vaxtları necə xatırlayırsınız?

-Xəstələrimə rahat və yaxşı müalicə təqdim etmək bacarığıma görə mənim adımın önünə “Painless” (Ağrısız) sözünü əlavə etdilər. Yəni ki, “Painless Doktor Zukerberq” (DRZ).

(Edvard Zukerberq, həyat yoldaşı Karen, qızı Randi və kürəkəni)

Psixoloq olan həyat yoldaşım Karen dişlə bağlı fobyası olan xəstələrimi ağrısız müalicə etmək üsullarını inkişaf etdirməklə bağlı mənə çox kömək etdi. Beləliklə biz diş həkiminə getməklə bağlı böyük qorxu və narahatlıqları olan bir çox xəstələri ofisimizə cəlb etdik və ağrı-acısız onları müalicə edirik.

“Sosial media ilə bağlı məsuliyyəti öz üzərimə götürdüm”

-Sizin bütün fəaliyyətiniz ən son texnologiyalar ilə bağlıdır. Hazırda diş həkimliyində  ən yaxşı texnologiyalar hansılardır? “Painless Social Media” ilə bağlı fikirlərinizi bilmək istərdik.

-Bu mənim ikinci və hazırkı kariyeramdır. Diş həkimliyi üzrə məsləhətçi, Diş Həkimliyi  üzrə Təşkilatlar və Diş Həkimliyi Texnologiyaları üzrə startup biznesləri. Qeyd edim ki, Sosial media vasitələrindən istifadə üsulları diş həkimləri üçün çox çətin idi. Beləliklə mən bu məsuliyyəti qəbul etdim və “Painless Social Media” işini həyata keçirməyə başladım.

“Hazırda yarım gün ərzində diş həkimliyi ilə məşğul oluram”

 -“Facebook” səhifələrini özünüz idarə edirsiniz?

 -Artıq mən köhnə Dişçilik ofisimin “Facebook” səhifəsini idarə etmirəm. Amma xoşbəxtlikdən Einstein Medical bunu mənim üçün edir. Çünki mən hazırda çox az vaxt ərzində diş həkimliyi ilə məşğul oluram.

www.facebook.com/painlessdrz səhifəsi xəstələrim üçün dəyərli bir mənbədir.

Bununla yanaşı mənim gündəlik konsultasiyalar səhifəm də mövcuddur. Bu da diş həkimlərinə öz sosial media fəaliyyətlərini idarə etmək üçün kömək edir. www.facebook.com/painlesssocialmedia

   “Nəvələrimlə vaxt keçirməyi sevirəm”

 -Ailəniz haqqında bilmək istərdik. Gündəlik nə ilə məşğul olursunuz?

-Hazırda diş həkimlərinə və yeni başlayanlara  konsultasiyalar keçirəm. Startup-larla bağlı mühazirələr keçirəm. Müqavilələr üzərində çalışıram.

Həmçinin fotoqrafiya, yerimək, səyahət etməkdən zövq alıram.

“Həyat yoldaşım, 6 nəvəm və işdə məğul olmayan 4 övladımla çoxlu vaxt keçirməkdən zövq alıram”.

 

“Övladlarımıza dəstək olduq”

-Edvard Zukerberq valideynlərə hansı məsləhətləri verə bilər?

-Bir çok insan məndən soruşur ki, bacarıqlı övlad yetişdirmək üçün nə etmək lazımdır. Söyləyə biləcəyim tək söz budur ki, həyatda hər şeydən çox iş yerində daha çox zaman keçirməlisiniz. Hansı ki, həmin işdən zövq alırsınız.

Biz övladlarımıza həyatda öz sevdikləri yerləri tutmaları üçün icazə verməyə çalışdıq. Və maraqlarına uyğun kariyeralarını qurmaları üçün onlara dəstək olduq və təşviq etdik.

-“Facebook” necə quruldu? “Facebook”un qurulmasında sizin rolunuz nə olub?

-“Facebook”un inkişafında mənim birbaşa rolum olmasa da, ilk vaxtlar oğluma məsləhətlər verən şəxs kimi xidmət etmişəm. Amma onun ən yaxşı etdiyi şeylərdən biri isə özünün ətrafına böyük məsləhət verən şəxsləri toplamasıdır. Onların məndən çox texnologiya ilə bağlı təcrübələri var.

-Mark Zukerberqin uğurunun sirləri nədir?

-O, uğurlu bir biznes modeli qurmaq üçün mentor-ların gücündən istifadə etdi. Özünün daxilinamı və şəxsi bacarıqlarından istifadə edərək möhtəşəm bir biznes modeli təqdim etdi.

-Ailənizdə sizin yolunuzu davam etdirən varmı? Nəvələrinizin gələcəkdə diş həkimi olmasını istəyirsinizmi?

-Övladlarımın heç biri diş həkimi olmasa da, nəvələrimdən birinin  bu peşə ilə məşğul olmasını məmnuniyyətlə qarşılayaram. Əsas odur ki, onlar öz sevdikləri iş ilə məşğul olsunlar.

(Edvard Zukerberq həyat yoldaşı, oğlu və gəlini ilə birlikdə)

-Sonda Azərbaycan, Bakı haqqında düşüncələrinizi bilmək istərdik. Bakıya səfər etmək istərdinizmi?

 -Mən heç vaxt Azərbaycanda olmamışam. Amma gələcəkdə bir dəfə ora baş  çəkməyi çox istərdim.

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Sadə bir  insan kimi böyüdüm”-Brüs Linin qızından Azərbaycan mətbuatına ETİRAFLAR (EKSKLÜZİV)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Mənə həmişə deyirlər ki, xarakter və görünüşümə görə atama çox oxşayıram”

“Mən Brüs Linin qızı kimi böyümədim, sadə bir  insan kimi böyüdüm”. 

Dünyaca məşhur əfsanəvi döyüşçü, kinoaktyor, ssenarist və rejissor Brüs Linin həyatda olan yeganə övladı  Şennon Li HafizTimes.com-a eksklüziv müsahibə verib.

Şennon Li –  aktrisa və prodüser.  Döyüş sənəti və biznes sahəsi ilə məşğul olur. Ailəlidir. Vren Kisler adlı bir qız övladı var.

-1969-cu ilin 19 aprel tarixində Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərində anadan olub. Brüs və Linda Linin ailəsində ikinci övlad olaraq dünyaya göz açıb. 1987-ci ildə Chadwick liseyinin məzunu olub.  Daha sonra Nyu-Orleans Tulane Universitetində təhsilini davam etdirib. Hazırda “Brüs Li”nin adını daşıyan Fonda rəhbərlik edir.  Bir neçə filmdə rol alıb. O, həmçinin ilk dəfə olaraq atasının həyatından bəhs edən sənədli filmdə də çıxış edib.

-Atanızı necə xatırlayırsınız?  

-Mən atamı çox az görmüşəm. O, həyatda olanda mən çox balaca idim. Atamla birlikdə keçirdiyim uşaqlıq illərinin çox az bir qismini xatırlayıram.

   “Mən Brüs Linin qızı kimi böyümədim”

-Brüs Linin qızı olaraq böyüməyin hansı çətinlikləri oldu?

– Hər zaman məndən soruşurlar ki, “Brüs Linin qızı olaraq böyümək çətin olmadı ki? Mən də cavab verirəm ki, xeyr: “Brüs Linin qızı olaraq böyümək çətin olmadı.  Çünki mən Brüs Linin qızı kimi böyümədim, sadə bir  insan kimi böyüdüm”.

-Atanızla aranızda  hansı oxşarlıqlar var?

-Mən bunu özüm yaxşı bilmirəm. Amma ailəm hər zaman deyir ki, mən xarakter və görünüşə görə atama çox oxşayıram. İnsanlar fərqli-fərqli fikirlər söyləyirlər.

“Atam çoxlu kitab oxuyurdu”

-Atanızla bağlı yaddaşınızda qalmış hansısa xatirəniz varmı?

-Atamla bağlı mənim  çox az xatirələrim var. Az da olsa xatırlayıram ki, evdə həmişə bilikdə olardıq. Atamla qardaşım Brandon müxtəlif oyunlar oynayırdı.

-Brüs Linin hansısa bir uğur sirri olubmu?

-Brüs Linin  elə də gizli uğur sirri olmayıb. O, həmişə hər şeyi açıq şəkildə edib. Beləliklə insanlar onun necə biri olduğunu gördülər və başa düşdülər.

-Sizcə Brüs Linin ən böyük tarixi xidməti nə olub?

-Brüs Li Şərqin yeni bir döyüş sənəti növünü dünyaya təqdim etdi.  O, filmlərdəki döyüş sənəti ilə bağlı dünyanı dəyişdi.

“Atam deyirdi: “Su olun Dostlar”

-Atanızdan örnək götürdüyünüz hansı məqamlar var?

-Atam Brüs Lidən bir örnək götürdüm: “Hər zaman irəli gətməlisən”

-Atanız Brüs Linin daha çox hansı fəlsəfi fikirlərini dəstəkləyirsiniz?

-Atamın demək olar ki, bütün fikirlərini sevirəm və  dəstəkləyirəm. Atamın “Su ol,  mənim dostum” məşhur fikrini hər kəs kimi mən də dəstəkləyirəm.

 “Qardaşım üçün çox darıxıram”

-Qardaşınız mərhum Brandon Lini necə xatırlayırsınız? Onun vəfatından sonra illər necə keçdi?

-Mənim Brandonum möhtəşəm bir insan idi. Onu hər zaman sevəcəm. Onun üçün çox darıxıram…

-Qardaşınız Brandon Linin ölümü ilə bağlı zaman-zaman müxtəlif şübhəli fikirlər səsləndirilir. İddia edilir ki, o, film çəkiliş meydançasında qətlə yetirilib, ona atəş açılan silaha kimsə əvvəlcədən barut qoyub. Sizcə Brandonun qatili kimdir?

– Sadəcə olaraq deyə bilərəm ki, qardaşım Brandon film çəkiliş meydanında baş verən qəza nəticəsində vəfat etdi. Bu ailəmiz üçün ən böyük faciə idi.

“Qardaşım qəza nəticəsində vəfat etdi”

-Hazırda hansı işlə məşğul olursunuz? Film çəklişlərinə davam edirsiniz?

-Bildiyiniz kimi, bir müddət film sahəsində çalışdım. Hazırda  atamla bağlı  bir film çəkməyə çalışıram.

-Hədəfim Brüs Linin irsini qorumaq və onu dünyaya təqdim etməkdir.  Mənim ilk filmim “Dragon: Brüs Linin həyat hekayəsi” idi. Hazırda isə biz “Warrior” filmini çəkirik.

“Brüs Linin nəvəsi Vren”

 “Atamın həyatı ilə bağlı teleserial çəkirəm

 -Şəxsi həyatınızla bağlı bilmək istərdik.

-Bu barədə çox danışmaq istəmirəm. Mən də anayam. Vren adlı bir qız övladım var. Ona çox bağlıyam.

“Bu həyatda etmək istədikləriniz hər şeyin siyahısını tutun”

– Gənclərə uğur qazanmaqla bağlı hansı məsləhəti verərsiniz?

-Xəyallarınızın ardınca gedin. Arzularınızı fəaliyyətinizlə dəstəkləyin. Əgər bir şeyi ürəkdən istəyirsənsə bu istiqamətdə həm qəlbdən, həm də fiziki olaraq fəaliyyət  göstər. Hər şeyə qəlbinizlə qərar verin. Düşünləriniz, davranış və görüntünüz bir-birinə zidd ola bilməz.

“Azərbaycandakı Brüs Li sevərlərə sevgimi göndərirəm”

-Sonda Azərbaycanda Brüs Li sevənlərə nə demək istərdiniz?

-Brüs Liyə verdiyiniz dəyər və hörmətə görə hər kəsə öz təşəkkürlərimi, sevgimi göndərirəm. O, həyatda olsaydı bu sevgiyə görə çox xoşbəxt olardı…

Sonda isə qeyd edim ki, bir neçə sualınızı cavablandıra bilmədiyim üçün üzr  istəyirəm. Bəzi sualların cavabını mən özüm də bilmirəm. Anlayışınız üçün təşəkkür edirəm.

Hafiz Əhmədov

HafizTimes.com

Oxuyun

Müsahibə

“Bakını görmək istəyirəm”-Kraliyyəti əbədiləşdirən şəxs:“Şahzadə Harrini uşaqlar çox sevir”(ÖZƏL)

Yayımlandı

da

Tərəfindən

“Kraliçənin aurası, üz ifadəsi məni həyəcanlandırır”.

“Şahzadə Harrini görən zaman uşaqların gözlərinin içi aydınlanır”.

“Bir gün mütləq ora səfər etmək istəyirəm”.

Kris Cakson (Kristofer) – Məşhur ingilis fotojurnalist. 15 ildir ki, Britaniya Kraliyyət ailəsinin şəxsi fotoqrafı kimi çalışır. Kraliyyət ailəsi ilə birlikdə dünyanın əksər ölkələrində səfərdə olub və çəkdiyi şəkillərlə möhtəşəm bir tarixi arxivin əsasını qoyub. Kris Cakson ingilis Kraliyyət ailəsinin 15 il ərzində çəkdiyi fotolarını “Modern Monarchy” adlı kitabında toplayıb. 225 səhifəlik “Modern Monarchy” kitabında Kraliyyət ailəsinin üzvləri Şahzadə Uliams, həyat yoldaşı Ketrin Middlton, Şahzadə Harri, Meqan Marklın və  Kraliça 2-ci Yelizavetanın şəkilləri çap edilib. Həmçinin kitabda İngilis Kraliyyət ailəsinin özəl şəkilləri ilə yanaşı, xatirələr də qeyd edilib.

İngilis Kraliyyət ailəsinin şöhrətini  dünyaya yayan  “Getty İmages”in  Kral fotoqrafı Kris Cakson HafizTimes.com -a eksklüziv müsahibə verib.  K. Cakson müsahibə zamanı Kraliyyət ailəsi ilə bağlı  bir çox mühüm məqamlara aydınlıq gətirib:

-Psixologiya ixtisası üzrə məzun olmuşam. Amma ürəyimdə hər zaman başqa bir sahəyə meyil vardı. Fotoqrafiya, şəkil çəkmək istiqamətində bacarığım olduğunu hiss edirdim və bunu inkişaf etdirmək üçün yollar axtarırdım.Əlbəttə ki, arzularımın arxasınca getdim və  hazırda 15 ildir ki, “Getty İmages”də Kral fotoqrafı kimi çalışıram.

-Kraliyyət ailəsinin fotoqrafı olaraq çalışdığınız bu 15 ili necə xarakterizə edərsiniz? Kraliyyət ailəsində nələr baş verdi?

-“Getty Images”də Kraliyyət fotoqraflığı üzrə kariyerama başladığım andan bəri Uels Şahzadəsi Uliams və ailəsi ilə dünyanı səyahət etməyə başladım. Zamanımın çoxunu həmin səfərlərə xərclədim. Şahzadə Corc, Şarlotta və  Luyis dünyaya gəldi. Daha sonra Şahzadə Harri və Meqan Marklın nişan və toy mərasimləri oldu. Kraliça Birləşmiş Krallıq taxtında ən uzun müddətdə hakimiyyətdə olan kraliçə seçildi.  Möhtəşəm bir brilyant yubiley qeyd etdik. Həqiqətən də  bu illər ərzində çox çalışdıq.

Son zamanlar Kraliyyət ailəsinin üzvləri artdı. Mən isə hər zaman ayaq barmaqlarımın üzərində dayanıb, çalışmağa hazır oldum. Mən də onlar kimi bir Kraliyyət səfərindən digərinə tələsirdim.

Zaman keçdikcə Kraliyyət ailəsinin gənc üzvlərinin üzərində daha çox məsuliyyət düşməyə başladı. Bu əlbəttə ki, zamanın tələbi idi. Həm də bir adətdir. Sosial media və texnologiyalar sahəsində sürətli inkişaf oldu. Kraliyyət də gənclərlə əlaqə saxlamaq üçün sosial media əlaqələrini inkişaf etdirməyə başladı. Çox sayda mesajlar qəbul edildi. Sosial media önəmli mesajları yaymağın daha yaxşı bir yoludur. Hazırda Kraliyyət sarayının sosial media səhifəsinin 6 milyondan çox izləyicisi var. Daha çox xeyriyyə işləri ilə bağlı mesajlar yayımlanır.

-Kraliyyət ailəsinin şəkillərini çəkdiyiniz zaman sizə hansısa bir göstəriş verirlərmi?

-Mənim işim Kraliyyət ailəsinin fəaliyyətini sənədləşdirmək və bir “reportaj” təəssüratı yaratmaqdır. Bir fəaliyyəti və yaxud xüsusi bir anı görən kimi şəklini çəkirəm. Kraliyyət ailəsinin üzvləri müəyyən bir işlə məşğul olan zaman, xəstəxana, məktəb açılışı və yaxud da insanlarla qarşılıqlı ünsiyyətdə olduqları zaman çəkiliş edirəm.

“Hansısa bir görüntü ilə bağlı göstəriş və yaxud istiqamət verilmir. Açıq desəm ki, hər situasiya fərqlidir”.

Kraliyyət ailəsinin şəklini çəkmək üçün daha çox hansı məqamları uğurlu hesab edirsiniz?

-Tarixi anlar zamanı şəkil çəkmək məni daha çox həyəcanlandırır. Eyni zamanda zövq alıram. Çəkdiyim şəkillər daha çox səfərlər və turlar zamanı olan xüsusi anları əks etdirir. Şahzadə Harri ilə Lesothoda xeyriyyə işləri görmək möhtəşəmdir. Son 10 ildir ki, Lesothoya  gedirəm. Oradakı uşaqların şəkillərini çəkməkdən zövq alıram.

“Şahzadə Harrini görən zaman uşaqların gözlərinin içi aydınlanır”.

-Şahzadə Harri ilə kimsəsiz uşaqlar evinə xüsusi ziyarət etdik. Uşaqlar onun üzünü görən zaman çox sevinirdilər. Şahzadə Harri onlarla birlikdə çox səmimi, rahat, xoş zaman keçirdi.

“Kraliçənin şəklini çəkən zaman həyəcanlanıram”.

-Başqa bir ən sevdiyim məqam isə işıq düzgün formada düşəndə və ifadə  mükəmməl olanda Kraliçənin şəklini çəkməkdir. O, bir ikondur. Onun aurası və şəkil çəkilən zamankı üz ifadəsi məni həyəcanlandırır.

“Balaca Şahzadə Corcun şəklini çəkməkdən zövq alıram”

-Şahzadə Corc Kanadadakı bir bağça şənliyində şarları  partladan zaman  atasına həyəcanla baxırdı. Bu zaman  onların şəkilini çəkməkdən zövq aldım.

-Kraliyyət uşaqları Şahzadə Corc və Şarlottanın şəkillərini çəkmək çətin olmur ki?

-Balaca uşaqların şəkilini çəkən zaman böyük zövq alıram. Bu həm də mənim işimdir. Onların üzlərində gülümsəmə olan zaman mənim də üzüm gülür. Bu zaman şəkillər daha təbii olur. Uşaqlar Kraliyyət səfərlərinə dinamiklik və gözəllik qatır.

“Ailə üzvlərinin hamısının şəklini eyni vaxtda çəkmək bir az zaman alır”.

-Amma mənim ən sevdiyim rəsimlər daha çox uşaqlarla bağlıdır.  Şahzadə Corcun Kanadadakı bağça şənliyindəki şən hərəkətləri, Şahzadə Şarlottanın Almaniyada ilk gül buketini aldığı zaman keçirdiyi həyəcan möhtəşəm idi. Bu rəsimləri çox sevirəm.

-Ən çox qürur duyduğun şəkillər  hansıdır?

-Çəkdiyim şəkillərlə hansısa bir problemə az da olsa diqqət çəkmək istəyirəm. Bunu hiss etmək möhtəşəmdir. Siz Kraliyyətin həyata keçirdiyi bir çox xeyriyyə işlərindən məlumatlanırsınız, gözəl bir şəkil məşhur qəzetin, jurnalın ön səyfəsini bəzəyir. Pis fotoqraflığın isə bir o qədər də təsir imkanı yoxdur.

“Uşaqların əlində kameraları gördüyüm zaman qürur duydum”.

-Afrikada Sentebelledə Şahzadə Harri ilə gördüyüm işlərlə qürur duyuram.  Çalışdığım “Getty İmage” şirkətinin dəstəyi ilə Lesothoya səfər etməyim məni xoşbəxt edir. Bir neçə il öncə mən kameramı da özümlə götürüb uşaqların yanına getdim və onlara fotoqrafiya ilə bağlı dərs keçdim. Uşaqları yaradıcılığa təşviq etmək məni ruhlandırdı. Bu il yenidən Lesothaya getdim. Orada uşaqların əlində kameraları gördüyüm zaman qürur duydum.

-İş rejiminizdən razısınız?

-Kraliyyətin bu illəri çox məşğul keçir. Buna görə də işdən uzaqlamaq, istirahət etmək çox çətindir. Bu il Kraliyyət ailəsində toy oldu və s.  Çox ağır iş günü sonrası çalışıram ki, yaxınlıqda olan parkda qaçım və müxtəlif idman növləri ilə məşğul olum.

-Kral ailəsi ilə birlikdə səyahət edirsiniz? Yoxsa media üçün ayrı nəzərdə tutulmuş təyyarədə səyahət edirsiniz?

-Ficidən Avstraliyaya səyahət edən zaman Kraliyyət ailəsi ilə eyni təyyarədə oldum. Bəzən yerli təyyarədə, bəzən də Kral ailəsinin  təyyarəsində səyahət edirəm. Səyahətlər əsasən Kraliyyət ailəsi və hökumət üzvləri tərəfindən təşkil olunur. Hər şey mütəmadi olaraq dəyişir. Mən isə  hər zaman səyahətlərdə oluram.

-Kraliyyət ailəsinin sizə qarşı münasibəti necədir?

-Mehriban, mərhəmətli və səmimi…

-Kral ailəsi ilə birlikdə səyahətləriniz  zamanı ən yaddaqalan məqam nə olub?

-Togaya (Afrika) çatan zaman minlərlə məktəbli uşaq kilometlərlə uzanan yolun kənarı ilə düzülüb bizi salamlayırdılar. İnanılmaz, möhtəşəm bir mənzərə idi.

-Fəaliyyətiniz barədə məlumat verin. Yağışlı havalarda Kraliyyətin şəkillərini çəkmək çətin olmur ki?  

-Çox vaxt yağışlı havada çəkiliş etmirəm.  Bəzən isə çətirdən istifadə edirəm.

-Nəmli havada kameranı necə qoruya bilirsən?

-Səyahət etdiyimiz bəzi ölkələrdə hava həddindən çox nəmli olur. Bu zaman kameranı öz qabına qoyuram və bağlı saxlayıram.  Bir müddət sonra onu yenidən açıb istifadə edirəm. Canon-Avstraliya öz  fövqəladə şüşələri ilə işimi uğurla başa vurmağıma kömək edir.

-Fotojurnalist olmayaq istəyən gənclərə hansı məsləhəti verə bilərsiniz?

-İşləri ilə bağlı mümkün qədər çoxlu təcrübə keçsinlər. Sənayə dəyişir. Beləliklə nəyi istədiklərini dəqiqləşdirsinlər. Bu çox mühüm məqamdır. Fotoqraflarla çoxlu vaxt keçirsinlər, onlardan öyrənməyə çalışsınlar. Bu zaman redaktə, xəbər hazırlamaq da daha asan olacaq.

-Səyahətlər  zamanı ümumilikdə neçə saat çalışırsınız?

-Bu yay aylarında Uels Şahzadəsi ilə birlikdə Qana da daxil olmaqla 30-dan çox ölkəyə səyahət etmişəm.

-Siz Kraliyyət səfərlərində olduğunuz zaman ən çox nə etməyi sevirsiniz?

-Bu bir faktdır ki,  hər bir insan dünyanı gəzməklə maraqlanır.

– Səyahət zamanı neçə teleobyektiv (linza) götürsünüz?

-Bu çox yaxşı sualdır. Mən özümlə yedək çanta götürürəm.  ( 2×24-70 2.8/500 mm/  2×70-200 2.8/    100mm-400mm /85mm 1.2/ )

-Şəkilləri redaktə etmək üçün hansı proqramdan  istifadə edirsiniz?

-Fotoşop və “Getty İmages” sistemlərindən istifadə edirəm.

-Çəkdiyiniz şəkilləri tez bir zamanda sosial şəbəkələrdə paylaşmaq çətin deyil ki?

-Mən fotoqrafiyanın “Hüseyn Boltu” olmağı sevirəm. Xüsusi olaraq qeyd edim ki, “Getty İmages”də fantastik sürətli komandamız var. Mənim çəkdiyim şəkillər kameradan birbaşa olaraq “Getty İmages” komandasına ötürülür. Və biz tez bir zamanda həmin şəkilləri düzgün redaktə edirik və bir neçə dəqiqə ərzində  dünyaya yayırıq.

-Səyahətlər zamanı sizi ən çox narahat edən , həyəcanlandıran məqam nədir?

-Yuxusuz qalmaq. Tam ciddi deyirəm bu zaman çox narahat oluram.

-Ən sevdiyiniz Kraliyyət səfərləri hara olub?

-Hindistan, Pakistan, Braziliya, Yaponiya, İndoneziya, Tanzaniya, Cənubi Afrika, Peru, İslandiya, Avstraliya, Kanada, Yeni Zellandiya… Hər bir səyahətimi sevirəm.

-Bakı, Azərbaycana nə vaxt səyahət etməyi düşünürsünüz?

Bir gün mütləq ora səfər etmək istəyirəm. Bakı haqqında gözəl sözlər eşitmişəm. Oraları görmək istəyərəm.

Hafiz Əhmədov

Oxuyun

Trend yazılar